تاريخچه و اصول بانکداری و بانکداری الکترونیک

تاريخچه و اصول بانکداری و بانکداری الکترونیک
تاريخچه و اصول بانکداری و بانکداری الکترونیک
30,000 ریال 
تخفیف 15 تا 30 درصدی برای همکاران، کافی نت ها و مشتریان ویژه _____________________________  
وضعيت موجودي: موجود است
تعداد:  
افزودن به ليست مقايسه | افزودن به محصولات مورد علاقه

تعداد صفحات: 44 صفحه _ فرمت word_ دانلود مطالب بلافاصله پس از پرداخت آنلاین

 

در جامعه ها ي نخستين تحصيل انواع كالاهاي توليد شده جهت مصرف فقط از راه تعويض كالا امكان داشت و اين مبادله با مشكلات بسياري همراه بود از جمله:

1-تعيين ارزش كالا:بر اساس قبول واحد معين كه مورد تأييد طرفين معامله باشد.

2- تعيين خريدار و فروشنده:كه هر دو نياز به كالاهاي عرضه شده طرف مقابل داشته و آماده مبادله دو كالا با يكديگر باشند.

براي حل چنين مشكلاتي بشر در ابتدا اشياء و كالاهايي را بعنوان تعيين كننده ارزش كالاها انتخاب كرد كه با وجود رفع مشكلات بالا مشكلات ديگري پيش روي بشريت قرار گرفت.

تنوع توليد و رفع نياز بشر از توليدات مختلف در مسير گسترش اقتصاد كشورها موجب پيدايش يك وسيله اقتصادي مورد قبول عامه بنام پول شد.

بانكداري در جهان بهنگامي آغاز شد كه داد و ستد و مبادله كالا بين مردم شروع و حتي با گسترش تجارت پيش از آنكه پول به مفهوم جديد مورد استفاده قرار گيرد نياز به خدمات موسسات بانكي محسوس تر گشت و احتياج به يك وسيله پرداخت و سنجش ارزشها و بالاخص وصول مطالبات از مشتريان دور و نزديك با وجود خطرات ناشي از نقل و انتقال پول ايجاب مي كرد كه اين فعل و انفعالات توسط مؤسساتي بنام بانك انجام گيرد.

كلمه بانك اصطلاحي است قديمي كه از واژه آلماني Bank به معناي نوعي شركت اخذ و رواج يافته و شايد هم از كلمه Banco كه يك لغت ايتاليائي و به معناي نيمكت صرافان بكار برده             مي شده مشتق شده است.

1-بانكداري دوره قديم:

الف-بابل:معاملات بانكي به شيوه ابتدايي- مقررات مربوط به دادن وام و قبول سپرده و سرمايه گذاري در قوانين حمورابي-فعاليت معابد اين شهر به عمليات بانكي حدود 2000 سال قبل از ميلاد مسيح 

ب-يونان:اشتغال بعضي از معابد به صرافي علاوه بر بانكهاي خصوصي از جمله معبد دلفي كه به دليل وجود جنگها،  داخل معبد مطمئن ترين محل براي نگهداري پول به شمار مي آمد.

پ-ايران:قبل از دوره هخامنشي بانكداري به شيوه ابتدايي و در انحصار معابد و شاهزادگان بود.در زمان هخامنشيان بازرگاني رونق يافت و پول مسكوك رواج گرفت .بانك اجيبي متعلق به مهاجرين يهودي معروفترين بانك آن دوره بوده است . 

ت-رم:عمليات بانكي بانكداران رمي از بيشتر جهات شبيه  عمليات بانكي كنوني بوده است .

ث-چين:در حدود قرن ششم قبل از ميلاد بانكداري رواج داشت.و اختراع كاغذ از نظر بانكداري اهميت بسيار زيادي داشت.

2-بانكداري قرون وسطي(قرون پنج تا پانزدهم ميلادي)

در قرون وسطي بانكداري و تجارت به مفهوم آنچه در يونان و امپراطوري رم وجود داشت عملاً از بين رفت و پس از سقوط رم يك سير قهقرايي در عمليات بانكي و ساير مظاهر تمدن بشري پيدا شد.

عرف بانكداري با انجام برخي فعاليتهاي يهوديان حيات تازه اي يافت و به دليل تعصب شديد مقامات كليسا عليه دريافت  ربح از افراد و منع مشروط آن در مذهب يهود كه گرفتن بهره از غير يهوديان آزاد بود عملاً بانكداري در انحصار يهوديان قرار گرفت.

 

3-بانكداري در دوره جديد:

با پيشرفت تدريجي تجارت و داد وستد در سواحل مديترانه بخصوص شهرهاي ونيز و فلورانس و با كشف آمريكا و راههاي جديد و استقرار روابط بازرگاني بين غرب و شرق دامنه فعاليتها به ديگر نقاط نيز گسترش يافت.و نتيجه آن استفاده روز افزون از خدمات بانكي و ازدياد روز افزون بانكداران بخصوص در شهر ونيز شد تا جايي كه قدرت آنها به اندازه اي شد كه پادشاهان پول قرض مي دادند.

ورود طلا و نقره ي فراوان از آمريكا و رفع ممنوعيت دريافت بهره در آئين مسيح بر اثر فتواي  جان كالون رهبر پروتستانها نيز باعث ازدياد و تكامل فعاليتهاي بانكي شد.

در سالهاي نخستين دهه ي 1970 بانكهاي عمده تلاشي يكپارچه را براي فراهم ساختن امكان نقل و انتقال مستقيم پول به صورت الكترونيكي از يك حساب به حساب ديگر آغاز كردند.

ابداع كامپيوترهاي شخصي و مودمها به ايجاد سيستمهاي بانكي قابل دسترس از بيرون منجر گرديد،پديده اي كه به بانكداري مبتني بر رايانه هاي شخصي(‍Pc  banking)موسوم گرديد.به ترتيب شركتها توانستند ،با استفاده از رايانه هاي شخصي به سيستمهاي بانكي متصل شوند و از طريق EFT ها (EFT=Electronical   funds   Transfer به معني جابه جايي الكترونيكي وجوه ) و TT ها (جابجايي تلگرافي Telegraphical  Transfers )دست به نقل و انتقال وجوه بزنند.به علاوه انتقال الكترونيكي داده ها (EDI)معمولاً جزيي از EFT به شمار مي آمد و پذيرش اسناد مربوط به سياهه تجاري فاكتور و انجام خودكار پرداختها را پس از تأييد مدارك مزبور امكان پذيري نمود.

تا اواخر دهه 1970 مشتريان خرده مي توانستند پرداخت به شركتها را از طريق برداشت مستقيم (direct  debit) 

يا ATM انجام دهند.

در اين روشهاي پرداخت مبالغ مستقيماً از حساب بانكي مشتري به حساب شركت منتقل               مي شوند.امروزه گزينه هاي متعددي براي پرداخت وجود دارند كه بيشتر آنها در بردارنده EFT مي باشند.

 

4-تعريف بانكداري الكترونيك

بانكداري الكترونيك :ارايه اتوماتيك خدمات سنتي و جديد بانكي از طريق الكترونيك يا كانالهاي ارتباطي فعال.

بانكداري الكترونيك شامل سيستمي است كه مشتريان مؤسسات مالي چه حقيقي و چه حقوقي را قادر مي سازد،تا به حسابهاي خود دسترسي داشته ،تجارت انجام داده يا اطلاعات درباره محصولات مالي و خدمات ،از طريق شبكه هاي عمومي يا محلي از جمله اينترنت بدست آورند.

مشتريان مي توانند از طريق وسايل الكترونيكي مانند كامپيوتر شخصي (PC) ،منشي ديجيتال شخصي (PDA)،دستگاههاي خودپرداز (ATM) تلويزيون،تلفن و يا موبايل به خدمات بانكداري الكترونيك دسترسي داشته باشند.

 

6-

بانكداري اينترنتي Internet Banking  Online  Banking  

1-سايتهاي اطلاعاتي :حاوي اطلاعاتي درباره مؤسسه مالي و محصولات و خدمات آن مؤسسه مي باشد.

2-سايتهاي عملياتي:حاوي ابزارهايي جهت انجام معاملات و دسترسي به حساب مي باشد كه شامل :

الف-مديريت حساب

ب-پرداخت و مشاهده صورتحساب

ج-افتتاح حساب جديد

د-سرمايه گذاري و واسطه گري

ه-قرارداد وام هاي تجاري 

و-پرداختهاي B2B

ح-انتقال وجوه

 

 

5-اجزاي بانكداري الكترونيك:

1- Telebanking :استفاده از تلفن براي اطلاع از موجودي و گرفتن صورت حساب .

2-Creditcards   (كارتهاي اعتباري):استفاده از كارتهاي اعتباري جهت بالا بردن قدرت خريد

3-Debit cards   (كارتهاي بدهكار ):جهت استفاده از دستگاههاي خود پرداز و پايانه هاي فروش

4-  Pc Bankingاستفاده از كامپيوتر شخصي جهت دسترسي به حساب 

5 ـ  TV Banking استفاده از تلويزيون جهت دسترسي به حساب 

6-Internet Banking  استفاده از اينترنت جهت دسترسي به حساب 

7- Mobile Banking  استفاده از تلفن همراه جهت دسترسي به حساب 

از سال 2002در يونيون بانك سوئيس به صورت آزمايشي اجرا شده است.

 

 

1/5-موارد اهميت بانكداري الكترونيك

از نظر مشتريان بانك

1-عدم نياز به حضور فيزيكي در محيط بانك و صرف وقت جهت انجام امور بانكي 

2-عدم نياز به برخورد مستقيم با متصدي امور بانكي و امكان كنترل حساب از هر نقطه ي دلخواه 

3-دسترسي به حساب به صورت 24 ساعته 

 

از نظر بانك

 1-مهمترين مورد تغيير شيوه هاي اقتصادي 

2-كاهش هزينه ها 

هر فعاليت از طريق اينترنت هزينه اي برابر يك سنت دارد .

هر فعاليت ATM هزينه اي برابر 27 سنت دارد .

هزينه بانك براي مراجعه حضوري مشتري به باجه هر بار 07/1 دلار مي باشد.

3-كاهش حجم فعاليت نيروي انساني 

 

11- تاريخچه دستگاههاي خودپرداز(ATM)

1960 First              Notional   

بانك نيويورك اولين دستگاه را در چندين شعبه خود بكار گرفت كه مشتريان با استفاده از آن صورتحسابهاي خود را پرداخت نموده و رسيد دريافت مي كردند.

1967 اولين دستگاه پرداخت كننده پول در شعبه بانك Barclays  به كار گرفته شد كه به وسيله كارتهاي كاغذي كه از باجه هاي بانك تهيه مي شد كار مي كرد.

1968 تعدادي از شعب بانكي از دستگاههايي استفاده كردند كه براي پرداخت به كارتهاي پلاستيكي احتياج داشت كه از باجه بانك تهيه مي شد و پس از دريافت پول كارت توسط دستگاه ضبط مي شد و مشتري بايد براي استفاده بيشتر كارتهاي بيشتري تهيه مي كرد.

1969 اولين ماشيني كه كارت مغناطيسي را قبول مي كرد در بانك Chemical در نيويورك به كار گرفته شد كه توسط شركت داكيوتل (Docutel)ساخته شده بود كه اين بانك در اين مورد گفت ما در ساعت 9 صبح روز 3 سپتامبر سال 1969 درهاي شعبه را گشوديم و ديگر هيچ وقت آنها را نخواهيم بست.

 1971 اولين دستگاه خودپرداز واقعي كه تمام عمليات باجه را انجام مي داد توسط شركت داكيوتل ساخته شد در اين سال شركتهاي داي بولد(Diebold) در آمريكا و فوجيتسو در ژاپن نيز دستگاههاي مشابهي ساختند.

1973 اين سال ،سال ازدياد تعداد خودپردازها بود به طوري كه 2000 دستگاه در امريكا نسب شد.

1974 در اين سال ارتباط بين دستگاههاي خود پرداز بر قرار شدو آنها به صورت Online به يكديگر مرتبط شدند.

 

7 بانكهاي الكترونيكي (e-Banks)

-بانكهاي الكترونيكي سازمانهاي بانكي هستند كه بدون داشتن شعبه خدمات بانكي ارائه مي نمايند حسابهاي معمولاً مجاني كه كاربران ثبت نام مي كنند ايجاد مي شوند .براي ارسال وجه دارند حساب بايد از حساب بانكي عادي خود پول واقعي به حساب بانكي الكترونيكي خود منتقل نمايد.مبالغ منتقل شده در هر زماني قابل برداشت از حساب هستند.هدف از اين كار كاهش هزينه هاي انتقال بانكداري سنتي از طريق محدود كردن هزينه سربار شعب و مديريت پول نقد است .اخيراً اشكال گوناگوني از الگوي بانك الكترونيك شروع به ظاهر شدن كرده اند،از جمله :

بانكهاي سنتي كه هنوز هم همان نرخهاي قبلي را مطالبه مي كنند.

بانكهاي الكترونيكي كاملاً جديد كه هيچ هزينه اي مطالبه نميكنند.

مراكز دلالي كه حسابهاي الكترونيكي سرمايه گذاري را اداره مي كنند.

شركتهاي بيمه اي كه عمليات مربوط به حسابها را انجام مي دهند.

دزدها،كلاهبرداران و افرادي از اين قماش

تمام انواع پديده هاي گوناگوني كه هر روز ظاهر مي شوند.

اخطار درباره بانكهاي الكترونيكي

 

Bدر برخورد با بانكهاي الكترونيكي بسيار هشيار باشيد.بعضي از آنها چهره اي هستند كه جرم سازمان يافته را در پشت خود پنهان كرده اند و اغلب متعلق به ساير كشورها مي باشند.بعضي از آنها نرخهاي بهره اي ارائه مي كنند كه  به نظر مي رسد بالاتر از آن هستند كه حقيقت داشته باشند و تعداد زيادي از آنان نيز خارج از قلمرو قضايي بريتانيا واقع شده اند كه دست شما براي تعقيب قانوني به آنها نخواهد رسيد مگر اين كه در حال حاظر تحت پوشش ابلاغيه رسمي بروكسل مصوبه ششم ژوئن 2000 باشند.

پيشنهادي مي كنيم در مواجهه با هر بانك الكترونيكي موارد زير را مد نظر قرار دهيد.

از راههاي سنتي درباره شركت تحقيق كنيد.(Rating  agency) 

از طريق مراجعه يا تلفن به بانك از وجود آن مطمئن شويد.

صحت ادعاهاي آن را از طريق مراجعه به همكاران و طرفهاي آن ،همچون مراجع تنظيمي رسمي،مسئول شكايات و ... بررسي كنيد.

مقالات منتشره از سوي سازمانها  وكارگذاري هاي مرتبط را مطالعه نماييد.

سري به انجمن هاي مرتبط بزنيد.

از جعلي نبودن سايت مربوط مطمئن شويد.

Rating  agency به مؤسساتي گفته ميشود كه در زمينه كاري مؤسساتي را كه در آن زمينه فعال هستند با استفاده از يك سري عوامل مطرح در آن زمينه بررسي و درجه بندي مي كنند.

 

10تاريخچه اي مختصر درباره كارت اعتباري

گذشته كارت اعتباري به آغاز تجارت بر مي گردد.به نظر مي رسد كه تعهد پرداخت در آينده از سالهاي ابتدايي تاريخ بشر انجام مي شده است كه مقدمه اي بر امر مالي مبتني بر اعتبار بوده است.

در 1958 بانك آمريكا (The   Bank  of  American)به صدور يك كارت آبي ـ طلايي و سفيد در كاليفرنيا دست زد كه به شماري از كاربران خاص امكان مي داد كه بدون پول نقد از تجاري كه در طرح مشاركت داشتند خريد نمايند .كاربران مزبور مي توانستند بعداً هزينه كالاهايي را كه تهيه كرده بودند با بانك تسويه نمايند.

يكي از امتيازات استفاده از كارتهاي اعتباري اين است كه استفاده كنندگان ديگر براي پرداخت بهاي كالا نيازي به حمل پول نقد نداشتند.در ابتدا تنها ارايه يك كارت اعتباري كافي بود تا عدد مورد نظر درج گردد و عمل انتقال وجه كامل گردد.بعدها پردازش الكترونيك صدور مجوز و پرداخت را به صورت آنلاين امكان پذير ساخت.در اواخر دهه 1990 ميلادي اينترنت فرصتي نامحدود براي شركتها فراهم آورد تا بتوانند بهاي كالاها يا خدمات فروخته شده خود را به صورت الكترونيكي دريافت نمايند .وصلت غير قابل اجتناب اين دو فن آوري عقدي بود كه در آسمان دنياي واقعيت مجازي بسته مي شد.

ابتدا شماره كارت هاي اعتباري ،نام كاربران و تاريخ انقضاء كارت هاي اعتباري ،به اشكال حفاظت نشده در اينترنت ردو بدل مي گرديدند .پس از آن فرايند مذكور به گونه اي تكامل يافت كه بتوان با بهره گيري از امكاناتي همچون كدگذاري دسترسي به اطلاعات اعتباري هر كاربر را براي ديگر كاربران غير ممكن سازد و روشي را در بر داشته باشدكه كاربران مطمئن شوند شركت هدف آنها تنها شركتي است كه اطلاعات آنان را دريافت مي كند.

براي اينكه بتوانيد از طريق كارت اعتباري عمل دريافت وجوه را انجام دهيد تنها لازم است كه به عنوان يك بازرگان در بانك يا سازمان ارايه دهنده خدمات كارت اعتباري  ثبت نام كنيد.در اين حالت لازم است از يك تا 3 درصد مبلغ را بسته به ميزان گردش حساب و مقدار كالاي فروخته شده خود پرداخت نماييد.علاوه بر آن تعدادي از فروشندگان دراينترنت هستند كه وقتي يك بار اطلاعات اعتباري مشتري وارد وب سايت آنان شد براي دفعات بعدي كه همان مشتري وارد سايت آنان شود اطلاعات او را پردازش مي كنند و ديگر نيازي به وارد كردن مجدد اطلاعات وجود ندارد.

 

پردازش كارت اعتباري

وقتي كه يك مشتري شماره كارت اعتباري ،نام و تاريخ انقضاي آن را در اختيار شما قرار داد،براي كامل شدن عمل انتقال وجه دو كار بايد انجام گردد:

1-كارت اعتباري بايد توسط شركت ارايه كننده كارت اعتباري تأييد گردد تا شما بتوانيد يك شماره جواز دريافت كنيد.بدين ترتيب وقتي عمل واريز انجام ميدهيد اين امر تا حدي تضمين مي شود كه اعتبار مشتري براي انجام معامله كافي است و كارت اعتباري او مسروقه نمي باشد.

2-اطلاعات مربوط به كارت اعتباري بايد در بنگاه اقتصادي طرف حساب شما عملاً به واريز وجه به حساب شما منجر گردد.

بعضي از شركتها همچون سايبر كش (Cybercash)نرم افزارهاي پردازش پرداختهاي اينترنتي عرضه مي كنند كه اين نرم افزار ها توانايي آن را دارند كه اطلاعات مربوط به كارت اعتباري را به منظور دريافت مجوزها به صورت آن لاين دريافت و پردازش نمايند.به علاوه مي توانند نرم افزارهايي را تأمين كنند كه به مؤسسه مالي شما متصل شوند و عمل واريز الكترونيك وجوه را توسط كارت اعتباري به انجام برسانند.

 

منابع 

فصلنامه بانك صادرات  شماره 20 صفحه 86 

فصلنامه بانك صادرات  شماره 17 صفحه 18 

فصلنامه بانك صادرات  شماره 23 صفحه 68  

مجله فن آوري خوارزمي  شماره 4 صفحه 4 

هفته نامه سپهر بانك صادرات شماره 461 صفحه 1 

سايت www.cbi.ir

www.ftc.com

www.occ.com 

FFIEC handbook agust 2003 

 

نظري براي اين محصول ثبت نشده است.


نوشتن نظر خودتان

براي نوشتن نظر وارد شويد.

محصولات ذیل قبلا توسط مشتریان محصول فوق خریداری شده است.
محصولات
نظر سنجي
نظرتون در مورد ویکی پروژه چیه؟
  •   مراحل ثبت نام خیلی زیاده!
  •   مطلب درخواستیم رو نداشت!
  •   ایمیل نداشتم که ثبت نام کنم!
  •   مطلبی که میخواستم گرون بود!
نظرنتيجه