آشنایی با سرزمين اندلس

آشنایی با سرزمين اندلس
آشنایی با سرزمين اندلس
90,000 ریال 
تخفیف 15 تا 30 درصدی برای همکاران، کافی نت ها و مشتریان ویژه _____________________________  
وضعيت موجودي: موجود است
تعداد:  
افزودن به ليست مقايسه | افزودن به محصولات مورد علاقه

تعداد صفحات : 165 صفحه _ فرمت word _ دانلود مطالب بلافاصله پس از پرداخت آنلاین

چکیده :
اندیشه تألیف این موضوع زمانی در فکرم شکل گرفت که احساس نمودم بررسی حرکت و جنبش ادبی زنان اندلس نیاز بیشتری به تحقیق و پژوهش دارد. بنابراین این موضوع یعنی «سروده¬های زنان شاعر اندلس» را برای رساله خودانتخاب کردم.
این رسالة شامل بخش¬های زیر است:
- بخش اول شامل شرایط جغرافیایی و تاریخی این سرزمین است.
- بخش دوم شامل شعر اندلسی، ویژگی¬ها وتفاوت¬های آن با شعر شرقی، فنون شعری از قبیل (وصف، غزل، فخر، مجون، حکمت، موشح و زجل و...) است.
- بخش سوم به پنج گفتار اختصاص دارد. در این بخش سعی شد تا جایگاه اجتماعی و فرهنگی زن در اندلس، زن و علوم گوناگون، نقش زن در ادبیات اندلس، زن و هنر و نقش زنان اندلس در سیاست رامعرفی کنم.
-بخش چهارم که مهمترین بخش این تحقیق را دربر می¬گیرد به «بررسی سروده¬های زنان شاعر اندلس» اختصاص دارد. در این بخش سعی کردم تعداد سی تن از زنان شاعر را که آزاد و یا کنیز بوده¬اند معرفی ¬کنم و این شاعران را برحسب قرونی که در آن می-زیسته¬اند، دسته¬بندی نمایم.
در بخش نتیجه¬گیری هم به اغراض مختلف شعری از قبیل غزل، مدح، رثا، هجا، فخر، موشح و ... پرداختم.
از مجموعه شعر زنان اندلس به دست می¬آید که بیشتر اشعارشان در زمینه غزل بوده است، که گاهی این غزل¬ها عفیف و گاهی غیرعفیف بوده¬اند.
برخی از آن نیز در سرودن مدح به شهرت رسیده¬اند. چنانکه می¬بینیم تعدادی از این زنان مدح رابه منظور تکسب، و برخی دیگر برای مدح و ستایش امرا و خلفا، و برخی دیگر از این شاعران که کنیز بوده¬اند برای آزاد شدن سروده¬اند. زنان شاعر اندلس در میدان هجا نیز کمتر از مردان نبوده¬اند و هجای گزنده و زشت¬تری نسبت به مردان سروده¬اند. رثاء، که نوعي نوحه سرایی و گریه¬و زاری است یکی دیگر از موضوعات شعری است که زنان اندلس به آن پرداخته، و در آن عواطف و احساسات زنان اندلسی را به تصویر کشیده¬اند. برخی از اين زنان شاعر به اصل ونسب، زیبایی وخوش خطی خود افتخار کرده و اشعاری در زمینه فخر سروده¬اند. آنان در سرودن موشح نیز چون مردان به رقابت پرداخته¬اند واشعاری در این خصوص سروده¬اند.
لازم به ذکر است که برخی از زنان شاعر اندلس در عرصه شاعری گوی سبقت رااز مردان ربوده¬اند و در بسیاری از فنون شعری به مقام و درجات والایی رسیده¬اند که دلالت بر طبع و ذوق فراوان شعری این شاعران دارد.
فهرست مطالب
مقدمه
بخش اول :
موقعيت جغرافيايي و تاريخي سرزمين اندلس
1-1 واژه‌ي اندلس     5-4
2-1 جغرافياي اندلس     5
3-1 نگرشي كوتاه به تاريخ اندلس     8-7
4-1 فتح اندلس به دست مسلمين     8
بخش دوم
1-2 شعراندلس     12
2-2 مراحل شعر اندلس     13
3-2 ويژگي‌هاي شعر اندلسي    17
4-2 مضامين شعري در اندلس     20
5-2 موشح و زجل     26
6-2 زجل در ادب اندلسي    29
بخش سوم
1-3 جايگاه اجتماعي و فرهنگي زن در اندلس     31
2-3 زن و علوم گوناگون     32
3-3 نقش زنان در ادبيات اندلس     38
4-3 زن و هنر     41
5-3 نقش زنان اندلس در سياست     45
بخش چهارم :
مشهورترين زنان شاعر اندلس
1-4 شاعر قرن دوم
حسانه التميميه     49
2-4 شاعران قرن‌هاي سوم و چهارم     55
قمر     56
عائشه بنت احمد القرطبيه     58
حفصه بنت حمدون الحجاريه     61
أنس القلوب     63
مريم بنت يعقوب الأنصاريه     67
3-4 شاعران قرن پنجم     70
الغسانيه البجانيه     71
زينت المريه     74
اعتماد الرميكيه     75
بشينه بنت المعتمد     78
العباديه     84
غايه المني     86
ام الكرام بنت المعتصم بن صمادح     88
أمه العزيز    90
صفيه بنت عبدالله الرّيي    92
ام العلا بنت يوسف     93
ولاده بنت المستكفي    96
مهجه بنت التياني القرطبيه     104
عتبه     105
4-4 شاعران قرن ششم و هفتم     106
حفصه بنت الحاج الركونيه     107
حمده بنت زياد بن بقي العوفي     118
نزهون بنت القلاعي غرناطيه     122
شلبيه الأندلسيه     129
هندكنيز أبي محمد عبدالله بن مسلمه الشاطبي     132
أسماء العامريه     133
أم الهناء بنت القاضي     134
قسمونه بنت اسماعيل اليهودي     135
ام السعد بنت عصام الحميري     137
سلمي بنت القراطيسي     138
كليد تمركز زنان شاعر اندلس     140
نتيجه گيري    142
فهرست منابع و مآخذ     148
چكيده عربي     156
چكيده انگليسي    157
مقدمه
ستایش خداوندی را سزا است که سرانجام خلقت و پایان کارها به اوباز می¬گردد. خدا را بر احسان بزرگش، و برهان آشکار، و فراوانی فضل و برآنچه بدان برما منت نهاده است می¬ستائیم، ستایشی که حق او را اداء کند، و شکری را که سزاوار او باشد بجا آورد.به پاداش اخروی ما را نزدیک گرداندو موجب فراوان نیکی و احسان او گردد. از خدا یاری می¬طلبيم، یاری خواستن کسی که به فضل او امیدوار، و به بخشش او آرزومند، و به دفع زیانش مطمئن و به قدرت او معترف است و به گفتار و کردار پروردگار اعتقاد دارد.
پس از ثنای پروردگار، انگیزه خودرا از انتخاب این موضوع اختصاراً بیان می¬کنم. اندیشه تألیف این موضوع زمانی در فکرم شکل گرفت که احساس نمودم بررسی حرکت و جنبش ادبی زنان اندلس نیاز بيشتری به تحقیق و پژوهش دارد، در نتیجه در پاسخ به ندای درونی و ارضای حس کنجکاوی خویش لازم دیدم که نگاهی به ادبیات این خطه بیندازم، زیرابرخی از مطالب برایم مبهم ومجهول مانده بود بخاطر اینکه آنگونه که شایسته آن است مورد توجه محققان واقع نشده بود، اگرچه آثار برخی از این زنان شاعر در کتابهایی که به آثار منثور و منظوم زنان اختصاص دارد آمده است، اما شعر زنان اندلسی به شکل خاص و جامع جمع¬آوری نشده بود. معرفی سی تن از زنان شاعر وادیبی که در اعصار مختلف اندلس می¬زیسته¬اند مرا به سوی این موضوع یعنی «سروده¬های زنان شاعر اندلس» سوق دادو در درونم شوق و اشتیاقی براي تحقيقي بوجودآورد و نظرم را بر این موضوع متمرکز کرد که در این رهگذر اشعار و آثار پراکنده آنان در کتاب¬های گوناگون، دریچه¬ای بود که من از درون آن توانستم تا حدی سیماو سیرت آنان را مشاهده و بررسی کنم. شیوه تحقیق من متکی بر بررسی متون و کتابهای تاریخی بوده که در کتابخانه¬های بزرگ ایران موجود بوده است.
قبل از پرداختن به موضوع «سروده¬های زنان شاعر اندلس» لازم بود که نگاهی گذرا به تاریخچه این سرزمین داشته باشم، و اندلس رااز نظر جغرافیایی و تاریخی معرفی کنم. بنابراین تحقیق موردنظر از بخشها و گفتارهای زیر تشکیل شده است:
- بخش اول شامل شرایط جغرافیایی وتاریخی این سرزمین است.
- بخش دوم شامل شعر اندلسی، ویژگی¬ها و تفاوت¬های آن با شعر شرقی، فنون شعری از قبیل  (وصف، غزل فخر، مجون، حکمت، موشح و زجل) می¬باشد.
-بخش سوم به پنج گفتار اختصاص دارد. در این بخش سعی شد تا جایگاه اجتماعی و فرهنگی زن در اندلس، زن و علوم گوناگون، نقش زن در ادبیات اندلس، زن و هنر و نقش زنان اندلس در سیاست را معرفی کنم.
- بخش چهارم که مهمترین بخش این تحقیق را دربر می¬گیرد به «بررسی سروده-های زنان شاعر اندلس» اختصاص دارد. در این بخش سعی کردم تعداد سی تن از زنان شاعر را که آزاد و یا کنیز بوده¬اند معرفی کنم و این شاعران را برحسب قرونی که در آن می¬زیسته¬اند، دسته¬بندی نمایم.
فهرست منابع و مآخذ
-     کریم
-    ابن أبار ،ابی عبدالله محمدبن عبدالله ابی بکر ، التکلمه لکتاب الصله ، تحقیق : د . عبدالسلام هراش ، 1415 هـ /1995 م ، بیروت ـ لبنان .
-    ابن أبار، ابی عبدالله محمدبن عبدالله ابی بکر ، الحله السیراء ، تحقیق : حسین مؤنس ، 1985 م ، ط : 2 ، دارالمعارف .
-    ابن أبار، ابی عبدالله محمدبن عبدالله ابی بکر ، المقتضب من کتاب تحفه القادم ، تحقیق: ابراهیم أبیاری  ، 1410 هـ /1989 م ، ط : 3 ، قاهره ـ بیروت .
-    ابن أثیر ، عزالدین ابی الحسن علی بن ابی الکرام  ، الکامل فی التاریخ  ، تحقیق : مکتب التراث ، 1414 هـ / 1994 م ، ط : 1 ، بیروت ـ لبنان .
-    ابن بسام ، ابی الحسن علی ، الذخیره فی محاسن اهل الجزیره ، تحقیق : د . احسان عباس ، 1417 هـ / 1997 م ، بیروت ـ لبنان .
-    ابن بشکوال  ، الصله ، تحقیق : ابراهیم أبیاری ، بیتا  ، قاهره ـ بیروت .
-    ابن جلجل ، سلیمان بن حسان  ، طبقات الأطباء والحکماء  ، 1349 ش ، ترجمه : محمد کاظم امام  ، تهران : دانشگاه تهران .
-    ابن حزم اندلسی ، طوق الحمامه فی الألفه و الألاّف  ، تحقیق : د . احسان عباس ، 1993  م ، ط : 1  .
-    ابن خطیب ، لسان الدین  ، الاحاطه فی أخبار غرناطه  ،  تحقیق :محمد عبدالله عنان ، 1393 هـ / 1973 م ، ط : 1 ،  قاهره ـ مکتبه الخانجی .
-    ابن خطیب ، لسان الدین  ، أعمال الأعلام فیمن بویع قبل الاحتلام من ملوک الاسلام ، تحقیق : کسروی حسن ، بیروت ـ لبنان : دارالکتب العلمیه .
-    ابن خلدون ، عبدالرحمن ، العبر، 1413 هـ / 1992 م ، بیروت ـ لبنان : دارالکتب العلمیه .
-    ابن خلدون ، عبدالرحمن ، مقدمۀ ابن خلدون 1375، ترجمه : محمد پروین گنابادی و عبدالمحمد آیتی ، چاپ : 8 ، تهران : انتشارات علمی وفرهنگی .
-    ابن دحیه  ، المطرب من أشعار اهل المغرب ،تحقیق : ابراهیم أبیاری و د . حامد عبدالمجید و د . احمد احمد بدوی ، بیتا  ، دارالعلم .
-    ابن زیدون ، ابی الولید احمد بن عبدالله ، دیوان ابن زیدون ، تحقیق : محمد سید کیلانی و کرم البستانی ، 1956 م و 1975 م ، ط : 2 ،  بیروت : دارصادر .
-    ابن سعید مغربی ،المغرب فی حلی المغرب تحقیق : د . شوقی ضیف ، 1955 م ، ط : 3 ، دارالمعارف .
-    ابن سناء الملک ، قاضی السعید أبی القاسم هبه الله بن جعفر ، دارالطراز فی عمل الموشحات ، تحقیق : د . جودت رکابی  ، 1397 هـ / 1977 م ، ط : 2 ، دمشق ـ دارالفکر.
-    ابن شریفه  ، محمد ، البسطی آخرشعراء الأندلسی ، 1985 م  ، ط : 1 ، بیروت‌ـ لبنان .
-    ابن عذاری ، ابوالعباس ، البیان المغرب فی أخبارملوک الأندلس والمغرب ،1930 م .
-    ابن قوطیه ، ابوبکرمحمد بن عمر ، تاریخ فتح اندلس ، 1378 ، ترجمه : حمیدرضا شیخی ، چاپ 2 ، مشهد : آستان قدس رضوی .
-    ابن منظور ، لسان العرب  ، 1408 هـ /1988 م ، ط : 1 ، داراحیاء التراث العربی .
-    اصطخری  ، ابوالحسن ابراهیم ، مسالک وممالک  ، 1368،  چاپ : 3 ، انتشارات علمی وفرهنگی .
-    ابی العزم ، سید جمال الدین محمدالحسن بک ، معجم الأدیبات الشواعر ، تحقیق : احمد یوسف دقاق ، 1416 هـ /1996 م ،  ط : 1 ، دمشق : دارالثقافه العربیه .
-    اسلامی زاد ، حمید ، اسپانیا ، 1375، دفترمطالعات سیاسی و بین¬المللی .
-    باهلی ، امام أبی نصر ، دیوان ذی الرُّمه ،  تحقیق : د . واضح الصمد  ، 1417 هـ / 1997 م ، ط : 1 ،  بیروت : دارالجبل .
-    برقوتی ، عبدالرحمن ، دیوان المتنبي ، 1348 هـ /1930 م .
-    بروفنسال ، لیفی ، الاسلام فی المغرب والأندلس ، 1983 م ، ترجمه : محمد عبدالعزیز سالم و محمد صلاح الدین حلمی ، قاهره : دارنهفته مصر .
-    بستانی ، پطرس ، أدباء العرب فی الأندلس و عصرالإنبعاث ، 1988 م ، بیروت : دارالجيل .
-    بستانی ، پطرس ، دائره المعارف قاموس عام لکل فن ومطلب ، بیتا ،  بیروت ـ لبنان :  دارالمعرفه  .
-    ترجانی زاده ، احمد ، تاریخ ادبیات عرب ازدوره جاهلیت تا عصرحاضر ، 1348 ، چاپ : 1 ، انتشارات شمس .
-    تنیر  ، الشاعرات من النساء اعلام و طوائف  ، 1408 هـ /1988 م ، ط : 1 ، دمشق ـ سوریه : دارالکتاب العربی .
-    جنثالت بالنثیا ، آنخل  ، تاریخ الفکرالأندلسی ، 1955 م  ، ترجمه اسپانیایی : حسین مؤنس ، ط : 1 ، قاهره ، مکتبه النهضه المصریه .
-    جوادی ، غلامرضا ، موسیقی ایران ازآغاز تا امروز ، 1380 ، انتشارات همشهری .
-    جومیث ، امیلیو جارثیا ، الشعر الأندلسی ، ترجمه اسپانیایی : حسین مؤنس ، 1425 هـ /2005 م ، ط : 2 ، قاهره ـ دارالرشاد .
-    جیّوسی ، سلمی خضراء ، الحضاره العربیه الاسلامیه فی الأندلس ، 1999 م ، ط : 2 ، بیروت .
-    حجّی ، عبدالرحمن علی ، التاریخ الأندلسی من الفتح الاسلامی حتی سقوط غرناطه ، 1418 هـ /1997 م ، ط : 5 ، دمشق : دارالعلم .
-    حلو ، سلیم ، الموشحات الأندلسیه نشأتها و تطورها ، تحقیق : احسان عباس ، 1965 م ، ط : 1 ، بیروت : دارمکتبه الحیاه .
-    حموي ، شهاب الدین ابی عبدالله یاقوت بن عبدالله ، معجم الأدباء ارشادالأریب إلی معرفه الأدیب ، تحقیق : د . عمرفاروق ، 1420 هـ / 1999 م ، ط : 1 ، بیروت ـ لبنان ، مؤسسه المعارف .
-    حمیدی ، جذوه المقتبس فی تاریخ علماء الأندلس ،  تحقیق : ابراهیم أبیاری ، 1410 هـ/ 1989 م ، ط : 2 ، قاهره ـ بیروت : دارالکتاب .
-    حمیری ، ابی عبدالله محمد بن عبدالله بن عبدالمنعم ، الروض المعطار فی خبرالأقطار ،  تحقیق :  د . احسان عباس ، 1984 م ، ط : 2 ، مکتبه لبنان  .
-    حمیری ، ابی عبدالله محمد بن عبدالله بن عبدالمنعم ، صفه الجزیره الأندلس ، 1937 م ، قاهره  .
-    خلیل جمعه ، احمد ، نساء من الأندلس ، 1421 هـ / 2000 م ، ط : 1 ، یمامه ـ دمشق ـ بیروت .
-    دایه ، محمد رضوان ، تاریخ النقد الأدبی فی الأندلس ، 1401 هـ / 1981 م ، ط : 2 ، مؤسسه الرساله .
-    دورانت ، ویل ، تاریخ تمدن  ، 1378 ، ترجمه : ابوطالب صارمی  ، ابوالقاسم پاینده و ابوالقاسم طاهری ، چاپ : 6 ، تهران .
-    دوزی  ، رینهرت ، المسلمون فی الأندلس  ، 1998 م  ، ترجمه : حسن حبشی ، الهیئه المصریه العامه للکتاب .
-    دهخدا  ، علی اکبر ، لغت نامه  ، بیتا ، چاپ : 2 ، دانشگاه تهران .
-    دینوری ، ابی محمد عبدالله بن مسلم ابن قتیبه ، الإمامه والسیاسه ، تحقیق : د . طه محمد الزّینی ، 1387 هـ / 1967 م ،  ، مؤسسه الحلبی .
-    رافعی ، مصطفی صادق  ، تاریخ آداب العرب ، 1425 هـ / 2005 م ، بیروت ، دارالکتاب العربی .
-    رکابی ، جودت ، فی الأدب الأندلسی ،  1960 م ، قاهره : دارالمعارف .
-    زرکلی ، خیرالدین  ، الأعلام ، 1415 هـ / 1995 م ، بیروت ـ لبنان : دارالعلم  .
-    ژوزف ، ماک کاپ ، عظمت مسلمین دراسپانیا ، 1326 خ /1935 م ، ترجمه : ابوالقاسم فیضی ، اصفهان .
-    سلیمان علی ، ساعی  ، المرأه فی الشعرالأندلسی عصرالطوائف ،1426 هـ / 2006 م ، ط : 1 ، مکتبه الثقافه الدينیه .
-    سیوطی ، جلال الدین ، نزهه الجلساء فی أشعارالنساء ، تحقیق : د . صلاح الدین المنجد  ، 1978 م ، ط : 2 ، بیروت ـ لبنان  : دارالکتاب الجدید .
-    شامی ، یحیی ، موسوعه شعراء العرب ، 1999 م  ، ط : 1 ، بیروت : دارالفکر العربی.
-    شراد ، محمد ، موسوعه نساء شاعرات ، تحقیق : حیدرکامل ،  2006 م ، ط : 1 ، بیروت ، دارو مکتبه الهلال .
-    شکعه ، مصطفی ، الأدب الأندلس موضوعاته وفنونه  ، 1995 م، ط : 8 ، دارالعلم  .
-    صاعد اندلسی ، قاضی ابی القاسم صاعدبن احمد بن صاعد ، طبقات الأمم ، 1912 ، بیروت .
-    صفدی ، صلاح الدین خلیل بن ایبک ، الوافی بالوفیات  ، تحقیق : احمد الأرنا و وط ترکی مصطفی  ، 1420 هـ /2000 م  ، ط : 1 ، بیروت ـ لبنان : داراحیاء التراث العربی .
-    ضبّی ، بغیه الملتمس فی تاریخ رجال اهل الأندلس ، تحقیق : ابراهیم أبیاری ، 1410 هـ/ 1989 م ، ط : 1 ، قاهره ـ بیروت : دارالکتاب .
-    ضیف ، احمد ، بلاغه العرب فی الاندلس ، 1342 هـ /1924 م ، ط : 1 ، مصر .
-    ضیف ، شوقی ، تاریخ الادب العربی عصرالدول والامارات الاندلس، 414 هـ /1994 م.
-    ضیف ، شوقی ، الشعر و طوابعه الشعبیه علی مرالعصور ، بیتا : مصر: دارالمعارف .
-    ضیف ، شوقی ، الفن ومذاهبه فی الشعرالعربی ، بیتا ، ط : 12 ، مصر : دارالمعارف .
-    عاصی ، حسن ، المنهج فی تاریخ العلوم عندالعرب ، 1412 هـ /1992 م ، ط : 2 ، دارالمواسم .
-    عبادی ، احمدمختار  ، فی تاریخ المغرب والاندلس  ، 1903 م  ، بیروت ـ لبنان : دارالنهضه العربیه .
-    عباس ، احسان  ، تاریخ الأدب الأندلسی عصر سیاده قرطبه  ، 1985 م ، ط : 7 ، بیروت ـ لبنان ؛ دارالثقافه .
-    عتیق ، عبدالعزیز  ، الأدب العربی فی الأندلس ، 1976 م ، ط : 2 ، بیروت : دارالنهضه العربیه .
-    عریس  ، محمد  ، موسوعه شعراء العصر الأندلسی ، 2005 م  ، ط : 1 ، بیروت ـ لبنان : دارالیوسف .
-    عسلی ، بسام ، فن الحرب الاسلامی فی عهودالخلفاء الراشدین و الامویین  ، 1408 هـ /1988 م ،  دارالفکر .
-    عسقلانی ، احمدبن علی ابن حجر ، الإصابه فی تمییزالصحابه ، تحقیق : احمد عبدالموجود ، 1415 هـ /1995 م ، ط : 1 ، بیروت ـ لبنان  .
-    عنان  ، محمد عبدالله  ، دوله الاسلام فی الأندلس ، 1417 هـ /1997 م، ط :، قاهره ، مکتبه الخانجی  .
-    فاخوری ، حنا  ، تاریخ الأدب العربی  ، 1383 ، ط : 3 ، طهران  ، انتشارات توس .
-    فاخوری ، حنا  ، الجامع فی تاریخ الأدب العربی ، 1995م ، ط : 2 ، بیروت: دارالجيل . 
-    فاخوری ، حنا  ، الموجز فی الأدب العربی وتاریخه ، 1411 هـ /1991 م ، ط : 2 ، بیروت : دارالجيل .
-    فروخ ، عمر ، تاریخ الأدب العربی ، بیتا ، دارالعلم .
-    فوّاز ، زینب بنت علی بن حسین ، معجم  أعلام النساء المسمی الدرّ المنثور فی طبقات ربّات الخُدور ، تحقیق : منی محمد زیاد الخراط ، 1421 هـ /2000 م ، ط : 1 ، مکتبه التوبه .
-    قیروانی ، ابی علی الحسن بن رشیق ، العمده فی محاسن الشعر و آدابه و نقده ، 1416 هـ /1996 م ، ط : 1 ، دارو مکتبه الهلال .
-    کالمت ، تاریخ اسپانیا ، 1368 ، ترجمه : امیرمعزی ( حسام الدوله )  ، چاپ : آشنا .
-    کتبی ، محمدبن شاکر ، فوات الوفیات ، تحقیق : احسان عباس ، بیتا ، بیروت : دارصادر .
-    کحاله ، عمررضا  ، أعلام النساء فی عالمی العرب والاسلام  ، 1378 هـ /1959 م ، ط : 2 ، دمشق .
-    کولان ، ج . س  ، الأندلس  ، 1980 م ، ط : 1 ، قاهره ـ بیروت : دارالکتاب .
-    لوکاس ، هنری ، تاریخ تمدن ازکهن¬ترین روزگارتا سده ما ، بیتا ، ترجمه : عبدالحسین آذرنگ  ، چاپ 4 .
-    لوبون ، گوستاو ، تمدن اسلام وغرب  ، 1334 ش ،  ترجمه : سیدمحمد تقی فخرداعی گیلانی  ، چاپ : 4  ، بنگاه مطبوعاتی علی اکبر علمی .
-    مدرس ، محمد علی ، ریحانه الأدب ، بیتا ، چاپ : 2
-    مراکشی ، عبدالواحد ، المعجب فی تلخیص أخبار المغرب ، بیتا ، دارالکتاب ـ دارلبیضاء .
-    مریدن ودیگران ، عزیزه ، موسوعه العربیه ، 1998 م ، ط : 1 .
-    مقری، شیخ احمدبن محمد، نفح الطیب من غضن الأندلس الرّطیب، تحقیق: احسان عباس و محمد محیی الدین عبدالحمید. 1388هـ/1947م و1968 م، ط:1، بیروت: دارصادر.
-    مصطفی ، قیصر ، حول الأدب الأندلسی ، بیروت ـ لبنان ، مؤسسه الأشرف .
-    مؤنس ، حسین  ، موسوعه تاریخ الأندلس تاریخ و فکر وحضاره و تراث  ، 526 ش  ، مکتبه الثقافه الدینیه .
-    مؤلّف مجهول ، اخبارمجموعه فی فتح الأندلس ، 1867 م .
-    موشحات اندلسیه ، 1949 ، مکتبه صادر بیروت .
-    نفیسی ( ناظم الأطباء ) ، علی اکبر ، فرهنگ نفیسی ، 1343 ، انتشارات کتابفروشی خیام.
-    هواری ، صلاح الدین ، احلی قصائدالغزل مختارات من غزل العصر الأندلسی ، 2003 م ، ط : الأخیره ، دارالبحار ـ دارالتیسر .
-    هیکل ، احمد ، الأدب الأندلسی من الفتح الی سقوط الخلافه ، 1979 م ، دارالمعارف .
-    ar, wikipedia . org
 
الملخص :
إن فكرة التأليف حول هذا الموضوع تبلورت في ذهني عندما شعرت بأن دراسة الحركة الأدبية للنساء في الأندلس تستحق المزيد من البحث و التقصي ، فاخترت موضوع ((أشعار الشواعر الأندلسيات )) عنواناً لأطروحتي .
و تتضمن الأطروحة الفصول التالية :
الفصل الأول : الظروف الجغرافية و التاريخية للأندلس .
الفصل الثاني : يتناول هذا الفصل الشعر الأندلسي و خصائصه و الفوارق بينه و بين شعر المشرق العربي و الفنون الشعرية مثل الوصف و الغزل و الفخر و المجون و الحكمة و الموشح و الزجل و غيرها من الفنون الشعرية .
يتضمن الفصل الثالث خمسة أجزاء حاولت خلالها تقديم صورة عن المكانة الاجتماعية و الثقافية للمرأة في الأندلس - المرأه و العلوم المختلفة - دور المرأة في الأدب الأندلسي - المرأة و الفن و دور المرأة الأندلسية في السياسة .
أما الفصل الرابع و هو الفصل الأهم في هذه الأطروحة ، فيتطرق إلى ((دراسة أشعار الشواعر الأندلسيات ))  و حاولت فيه تقديم ثلاثين شاعرة ، سواء من الحرائر أو من الجواري و الإماء ، و تصنيفهن حسب القرون التي كن يعشن فيها .
و تطرقت في القسم الخاص بالنتيجة إلى الأغراض الشعرية المختلفة بما فيها الغزل و المدح و الرثاء و الهجاء و الفخر و الموشح و غيرها من الأغراض .
يتبين من خلال النظر إلى أشعار الشواعر الأندلسيات أن معظم أشعارهن تدور حول الغزل و جاء غزلهن عفيفاً أحياناً و غير عفيف أحياناً أخرى ، كما أن عدداً منهن اشتهرن في المدح و توزعت مدائحهن بين مدح للتكسب و مدح للأمراء و الخلفاء و مدح الإماء لأصحابهن بغية الحصول على العتق . و لم تكن النساء الشواعر في الأندلس بأقل باعاً من الرجال في الهجاء ، بل أنشدن أهاج أكثر إقذاعاً من الشعراء . هذا ، و كان الرثاء من الأغراض الشعرية الأخرى التي تطرقت إليها الشواعر الأندلسيات و انعكست فيه مشاعر المرأة الأندلسية و عاطفتها . و تباهت بعض هؤلاء الشواعر بأصالتهن و عراقة نسبهن و جمالهن و جمال خطهن و أنشدن اشعاراً في الفخر ، كما أن الشواعرالأندلسيات تنافسن أيضاً في إنشاد الموشحات مثلما فعل الرجال الشعراء .
و جدير بالذكر أن بعضاً من الشواعر الأندلسيات تفوقن على الشعراء الرجال و أحرزن قصب السبق في ميدان الشعر و نلن مكانة عالية في العديد من الفنون الشعرية ، الأمر الذي يدل على تمتعهن بذوق شعري غزير.
Abstract

The idea of writing this subject occurred to my mind when I felt that investigation of literary movement of the women in Andalusia needed more research. Thus, I chose this subject, i.e. "Poems of Poetesses of Andalusia" for my thesis. My thesis comprises the following parts:
-    Chapter 1 includes the geographical conditions of this land.
-    Chapter 2 includes Andalusian poetry, its characteristics and differences with Eastern poetry, literary figures of speech like description, sonnet, boasting, Hikma, etc.
-    Chapter 3 contains five parts. An attempt has been made in this part to introduce the socio-cultural position of woman in Andalusia, woman and various sciences, role of woman in the Andalusian literature, woman and art, and the role of the Andalusian women in politics.
-    Chapter 4 – the most important – deals with investigation of the poems versified by the Andalusian women. An attempt has been made in this chapter to introduce 30 women who were either free or maids and to classify these women in terms of the centuries in which they lived.
In the concluding chapter, I have also been concerned about such different poetic intentions as sonnet, eulogy, satire, boasting, etc. It is inferred from the collection of the poems versified by the Andalusian women that most of their poems have been sonnets, and these sonnets sometimes were virtuous and, at times, non-virtuous.
    Some of them have also become noted for verifying eulogy. As we see, some of these women chose eulogy to earn a living, some chose it to praise and admire the free and caliphs, and some of them, who were maids, chose it to become free. Andalusian poetesses were not in lower level than men in the field of satire, and have versified more stinging and obscene than men. Rasa which is some sort of weeping and elegizing is another topic of the poetry dealt with by the Andalusian women and they have depicted the emotions and feelings of the Andalusian women in it. Some of these poetesses are proud of family background, beauty and legibleness and have versified poems in the field of boasting. They have also poems on embellishment and competed with men in this regard.
    It should also be noted that some of the Andalusian women have excelled men in terms of versification and have achieved high degrees in many literary figures of speech and techniques which indicate their high poetic taste.  

نظري براي اين محصول ثبت نشده است.


نوشتن نظر خودتان

براي نوشتن نظر وارد شويد.

محصولات
نظر سنجي
نظرتون در مورد ویکی پروژه چیه؟
  •   مراحل ثبت نام خیلی زیاده!
  •   مطلب درخواستیم رو نداشت!
  •   ایمیل نداشتم که ثبت نام کنم!
  •   مطلبی که میخواستم گرون بود!
نظرنتيجه