معرفي به يک دوست
 
اين محصول را به دوستتان معرفي كنيد.

بررسی مشارکت های مردمی و خسارت های مادی ناشی از زلزله در استانها

بررسی مشارکت های مردمی و خسارت های مادی ناشی از زلزله در استانها
بررسی مشارکت های مردمی و خسارت های مادی ناشی از زلزله در استانها
80,000 ریال 
تخفیف 15 تا 30 درصدی برای همکاران، کافی نت ها و مشتریان ویژه _____________________________  
وضعيت موجودي: موجود است
تعداد:  
افزودن به ليست مقايسه | افزودن به محصولات مورد علاقه

تعداد صفحات: 88 صفحه _ فرمت WORD _ دانلود مطالب بلافاصله پس از پرداخت آنلاين _ مطالعه موردی استان های زنجان و گيلان


فصل اول
كليات پژوهشي
 
مقدمه
زلزله بعنوان عمده ترين سانحه طبيعي در ايران مطرح بوده است، زلزله ها فارسينج (همدان) بوئين زهرا قزوين)، طبس و فردوس (خراسان) قير و كزرين (فارس) گلباف (كرمان) و زلزله منجيل (گيلان و زنجان) از عمده ترين زلزله هاي اتفاق افتاده در ايران ظرف چند دهه گذشته هستند.
شيوه عمل و دخالت دولت براي امداد در بازسازي در زلزله هاي قبلي تا زلزله منجيل به گونه اي ديگر بوده است بعبارت ديگر تفاوت اساسي زلزله منجيل با ساير زلزله هاي اتفاق افتاده در ايران را مي توان تفاوت شيوه برخورد دولت براي مقابله با آثار و عوارض آن دانست، شيوه بازسازي مبتني بر مشاركت مردم در زلزله اخير بعنوان پاسخي به ايرادات عمده ناشي از اقدامات دولت در موارد قبلي، حاوي نكات تازه اي است كه بعنوان نتايج اولين تجربه متفاوت درخور اهميت فراوان است. (دكتر طالب، مهدي، بنياد مسكن، 1370)
31 خرداد 1369، آرامش شبانه انسانها بعد از كشاكش روزانه به زندگي و خواب معصومانه كودكان با عرش مهيب آسمان، لرزش غريب كوهها و دشتها بر آشفت. ريزش سقفها خواب خوش آخرين روز بهار را به خزان زندگي مبدل نمود. آرامش و آسايش رخت بربست، خنده معصومانه و دلفريب كودكان به گربه بدل شد و سياهش شب بر لباس مردمان نشست.
زمين لرزه اي به قدرت 3/7 به مقياس ريشتر در شمال شهر رودبار بوقوع پيوست، كانون اين زمين لرزه دهشتناك در عرض جغرافيايي 36 درجه و 49 دقيقه و در طول جغرافيايي -49 و 24 دقيقه و 51 ثانيه برآورده شد. اين زلزله مهيب در ساعت 30 دقيقه و 13 ثانيه بامداد روز پنجشنبه 31 خرداد بوقت محلي در عمق كانوني حدود 10 كيلومتر رخ داد شعاع عمل اين زلزله در منطقه اي بيضي شكل به قطر بزرگ حدود 90 كيلومتر و بقطر كوچك حدود 30 كيلومتر باعث ويراني حدود يكصد و چهارده واحد مسكوني و جان باختن حدود 12 هزار نفر از هموطنان در استان گيلان شد. تا حدود ساعت 7 صبح از عمق فاجعه در منطقه رودبار خبر نداشت ليكن مردم زلزله زده در انتظار كمك چشم براه و اميدوار بودند. جاده اصلي رشت قزوين بر اثر ريزش كوه بسته شد و راه هاي روستايي نيز مسدود گرديد.
كاركنان سازمان همزمان با امدادهاي فوري و كم به رفع بحران، در تدارك يك آماگيري از عواقب اين زلزله مهيب برآمدند كه بفوريت نيز باجرا گذاشته شد و هر و طرح همزمان اجرا شد. يكي آمارگيري از مناطق روستايي زلزله زده با استفاده از معتمدين و مطّلعين روستا كه براي كليه روستاهاي زلزله زده باجرا، گذاشته شد، و ديگر فهرست برداري از كليه خانوارها و كارگاههاي مناطق پرخسارت با مراجعه به يكايك خانوارهاي زلزله زده در كليه مناطق شهري و روستايي شهرستان رودبار دهستان ديفلمان لاهيجان دهستانهاي اشكور عليا اشكورسفلي، كجيد وسيارستاق ييلاقي در شهرستان رودسرنيز تحت پوشش اطلاعتي قرار گرفتنتد.
اطلاعات نقاط شهري (بجز شهرستان رودبار) نيز با استفاده از مطلعين مانند دستگاههاي اجرايي ذيربط در خصوص خسارات وارده با امكانات همان ادارات و يا فرمانداريها درباره وضعيت خسارات جاني و مالي مردمي تهيه و ارائه گرديده است. اطلاعات اين نشريه كه به صورتدستي استخراج گرديده و از طرف ديگر آمار پاره اي نقاط با استفاده از مطلعين محلي اخذ گرديده است بعلت ضرورت در فوريت موضوع براي ارائه به مسؤلين محترم ممكن است اندكي اختلاف داشته باشد كه عندالزوم مي توان با پوشش كامل استان از طريق (سرشماري هاي) موردي با اطلاعات دقيق رسد. (                       )
دامنه هاي شمالي رشته كوه البرز داراي پتانسيل بالايي از لحاظ وقوع حركات دامنه اي نسبت به ساير نقاط كشور است در اين ميان استان  گيلان به دليل واقع شدن در منطقة البرز تحت تأثير شرايط محيطي و اقليمي مرطوب همواره از پتانسيل بالايي از اين ديدگاه برخوردار است.
يكي از عوامل مهم در برسي حركات دامنه اي عوامل زمين شناسي از قبيل ساختمان طبقات و ساختار سنگ شناسي است.
سنگ شناسي مواد رسوبي شرايط محيط رسوب گذاري و زمان ته نشين شدن بستگي داشته و ساختمان لايه هاي ناشي از شدت و ضعف تحولات و زمان چين خوردگي است.
توده هاي ساختماني كه از سازنده هاي مختلف با جنسي متفاوت تشكيل شده اند از تفاوت يكساني برخوردار نيستند تفاوت در درجة پايداري و مقاومت موجب بروز ناپايداري در امتداد سطح يا سطوح ضعيف مي شود. از اين رو سازنده هاي آبرفتي در منطقه مستعد حركات دامنه اي مي باشند. فلات ايران با مساحت 000/500/2 كيلومتر مربع با ويژگيهاي اختصاص خود از لحاظ پيكر شناسي به شكلي است كه حوضه هاي رسوبي متعددي در آن تشكيل شده است.
پوشش گياهي بر وقوع حركات دامنه اي نقش قابل توجهي دارد.
افزايش ميزان نفوذ پذيري و آب ين منفذي و همچنين توسعه طبقات خاك از جمله تأثيرات مشهود بر رويداد زمين لغزش و حركات توده اي موادي مي باشد.
بيشتر لغزش در ارتفاع 1500 تا 2000 متري و كمترين مساحت لغزش در ارتفاع 2000 متري اتفاق افتاده اين نشان مي دهد بيشترين لغزش ها در ارتفاعات مياني رخ مي دهد.
(پايان نامه ، محمدي ابوطالب، 1384)
 
بيان مسأله
حالت فوق العاده در منطقة سانحه ديده براي مدت طولاني باقي نمي ماند. پس از مدتي ساخت هاي اجتماعي كاركرد خود را پيدا مي كنند و انسان هاي آسيب ديده نيز پس از يافتن تعادل رواني شروع به طرح خواسته ها  و نيازهاي خود مي نمايند.
گر چه هدف، به جريان انداختن دوبارة حيات در مجتمع هاي زيستي و مراكز جمعيتي و بازگرداندن مردم سانحه ديده به محيط زندگي خودشان و فراهم آوردن زمينه هاي اشتغال و توليد مجدد و طيب خاطر آسيب ديدگان و به عبارت ديگر رفع حالت بحران از منطقه و بازگشت به شرايط طبيعي قبل از سانحه هدف صحيح و قابل قبولي است، ليكن بايد توجه داشته باشيم كه بسياري از عوامل اين تصميم گيري فوري دولت، كار را به تنيجة مطلوب نمي رساند.
توجه به يك نكتة مهم ديگر نيز حائز اهميت است. هر چند در تعريف جامعه شناختي فاجعه گفتيم كه جامعه پس از طي يك دورة كوتاه كاركرد هاي قبلي خود را باز مي يابد، ليكن بايد توجه داشتهباشيم كه وقوع سانحه نيز يك فرصت استثنايي فراهم مي سازد كه مي توان پايه هاي بسياري از اقدامات اساسي جهت ايجاد توسعه در جامعه را بر روي آن بنا نهاد.
بطور نمونه مي توان از اصولي مانند مشاركت هاي اجتماعي و اقتصادي در بازسازي ، آموزش، ارتقاي مهارت هاي فني و حرفه اي، ايجاد اشتغال هاي جديد، حافظت از سرمايه هاي جديد، توسعه هاي كالبدي شهري و روستايي و ... در يك منطقه سانحه ديده نام برد.
يقيناً بين ضرورت اول كه بازگشت به زندگي عادي است و ضرورت دم كه استفاده از فرصت به دست آمده جهت توسعه منطقه سانحه ديده است و محدودة توانايي هاي ملي و منطقه اي (اعم از نيروي انساني، پول، مصالح ساختماني و ماشين آلات) يك نقطه تعادل و يك حد بهينه اي وجود دارد كه با يك ديد همه سونگر بايد به آن دسترسي پيدا كنيم.
با وجود فشارهاي سياسي در انجام كارها ، پس از دورة امداد فوري نبايد شتاب بي جهت به خرج داد. انجام فعاليت هاي چشمگير براي كاهش فشارها، لزوماً به صلاح مردم در زمان حال و آينده نيست گفتگو با مردم ، شناخت نيازها، ظرفيت ها و قابليت هاي آنان و عمل به موقع مي تواند در ايجاد يك نظم منطقي بسيار مؤثر باشد. ليكن اين عمل به موقع، بايد هم از ديد آسيب ديدگان باشد و هم از ديد دولت و مسلماً نه صرفاً از ديد دولت . براي مثال در زلزلة رودبار - منجيل شاهد 158 مورد جا به جايي روستاها بوديم كه لزوماً تمام آنها داراي توجيه لازم نبودند. تعدادي از مردم از منطقة زلزله زده به تهران و چند شهر ديگر منتقل شدند كه ضرورتي نداشت. خيلي سريع اقدام به احداث مسكن موقت با شيوه هاي مختلف شد كه امكان اتصال آن بطور منطقي و صحيح تري به مسكن دائم وجود داشت (بحريني - سيد حسين . اخوندي . عباس) 1379

 

اهميت موضوع:
در مقوله بازسازي بيشتر آن بخش از مشاركت روستائيان، كه بعد ارادي و يا برانگيخته داشته باشد مدّ نظر قرار مي گيرد. اگر چه مشاركتهاي طبيعي در بيشتر موارد از جمله اسكان موقت و حتي بازسازي خود را در قالب كمكم به يكديگر در تهيه سرپناه و حتي احداث ساختمانهاي كشاورزي نشان مي دهد، لكن بدليل محدوديتهائي كه در اين زمينه وجود دارد و در برنامه هاي توسعه و بازسازي كمتر مورد عنايت قرار مي گيرند و حتي در مواردي بعنوان مانع ظاهر مي شوند.
در جوامع سنتي و روستائي خصوصاً در مناطق كوهستاني  كه دامداري غلبه دارد و افراد از نوعي فرهنگ عشايري برخوردار هستند، ميزان همبستگي اجتماعي در رابطه با واحدهاي اجتماعي كوچكتر بيشتر و شديدتر است، بطوريكه مي توان گفت در خانوار و خانواده و بين افرادي كه عمدتاً پيوند نسبي از نوع درجه اول دارند اين همبستگي بارزتر است . در رده هاي بعدي از اهميت و اعتبار اين همبستگي كاسته مي شود و حتي در موردي كه اختلافات و يا تصادمهائي بين گروههاي مختلف وجود داشته و يا دارد، اين همبستگي تبديل به تعارض و خصومت مي شود. لذا در يك واحد روستائي بندرت به يك واحد اجتماعي منسجم برخورد مي شود مگر اينكه روستا كوچك بوده و همه از يك خانواده و يك تبار باشند از يك تبار و خانواده بودن نيز الزاماً دليل وجود همبستگي و يگانگي نيست، در بحث جامعه شناسي يكي از عوامل مؤثر در همبستگي را يكسان بودن اهداف يا نيازهاي مشترك محسوس يك گروه اجتماعي مي داند، لكن به محض اينكه تعارض بين منافع اعضاي گروه پيش مي آيد، معمولاً منافع و مصالح فردي، مصالح گروهي و جمعي را تحت الشعاع قرار مي دهد.
همياريها و يا مشاركت هاي طبيعي همراه با رسوم و فرهنگ روستائي مطرح مي شوند و از آنجا كه هر رسمي، رفتاري است كه توسط فرد يا گروهي براي ارضاء نيازي صورت گرفته و در اثر تقليد توسط افراد داراي همان نياز و تكرار بصورت رسم در آمده است لذا رسمها داراي كار كردهائي هستند كه عمدتاً منافع افراد مربوط را تأمين مي كنند، بطور مثال مشاركت در تأمين هزينه هاي عروسي و يا عزا و يا حتي مشاركتهاي روستائيان در احداث مسكن، نوعي مبادله نيروي كار و يا پرداخت وام و اعتبار به يكديگر تقلي مي شود . تا زمانيكه نوع مساكن مورد استفاده روستائيان از تكنولوژي سنتي برخوردار است و مصالح بومي عمده مواد ساخت ساختمان محسوب مي شوند و الگوي معماري را از شيوه هاي مرسوم و متداول ساليان دراز خود مي گيرند، رسم همكاري در احداث ساختمان وجود داشته و دارد. معمولاً صاحب ساختمان وقت خود را مصروف تهيه ابزار كار و مديريت و پذيرايي از افرادي مي كند كه به كمك او آمده اند. در غالب نقاط روستائي مورد مطالعه نه تنها افراد بدون هيچ گونه چشم داشتي در احداث مسكن يكديگر همياري مي كرده اند بلكه در پايان ساختمان نيز چيزي به عنوان هديه و چشم روشني براي فرد صاحب خانه شده مي بردند و در ازاء اينها در روزهاي كار توسط صاحب كار پذيرائي مي شدند و بعد از اتمام خانه نيز در جشني كه صاحب خانه ترتيب داده و وليمه اي كه مي داد شركت مي كردند. اين نوع همكاريها امروزه در حد فاميل و خويشاوندان نزديك و در موردي هم همسايگان محدود مي شود و نسبت به مسائل اختلاف انگيز، و تصادمات بين روستائيان شديداً حساس است. مشاهدات محقق بهنگام مطالعه، مؤيد اين امر بود كه هر كاه مسئولين و كارگزاران دولتي سعي در انتخاب نماينده اي از ميان روستائيان كرده اند، با مسائل اختلاف انگيزي مواجه شده اند و پس از مدت كوتاهي موجب اعتراض روستاييان شده است. از آنجايي كه مشاركت روستائيان در امر بازسازي امري مهم تلقي مي شود موضوع اين تحقيق قرار گرفته است. (دكتر طالب ، مهدي- بنياد  مسكن)
 

منابع
1) سازمان برنامه و بودجه - مركز آمار ايران، برآوردي از خسارتهاي نشاي از زلزله 31 خرداد 1369، جلد سوم
2) شمس احمدي ، غلامعلي، حوادث طبيعي و بيمه، 1369 ، مركز آمار ايران
3) بحريني، سيد حسين - آخوندي ، عباس. مديريت بازسازي مناطق آسيب ديده از سوانح طبيعي (تجربه بازسازي مسكن مناطق زلزله زده گيلان - زنجان) ، تابستان 1379، انتشارات دانشگاه تهران
4) سازمان برنامه و بودجه- مركز آمار ايران ، برآؤردي از خسارتهاي ناشي از زلزله 31 خرداد 1369 ، مهر ماه 1369 ، جلد دوم .
5) دكتر طالب ، مهدي، مشاركت روستائيان در بازسازي مناطق زلزله زده گيلان و زنجان، بنياد مسكن،
6) پايان نامه - محمد - ابوطالب- استاد راهنما. مركز يماني مجتبي پهنه بندي زمين لغزش در حوضه آبخيز تنكابن و تأثير آن بر اماكن روستايي دانشگاه تهران مهر 1384
7) دكتر طالب، مهدي، مجري: عليزاده، محمد، ويراستار : دكتر سعيدي عباس، خسارات اقتصادي زلزله سال 1369 شمال ايران، نشر ليلي بنياد مسكن انقلاب اسلامي، چاپ اول، بهار 1375
مراكز رجوع :
- بنيادمسكن انقلاب اسلامي
- مركز آمار ايران
- دانشگاه تهران (كتابخانه مركزي)

نظري براي اين محصول ثبت نشده است.


نوشتن نظر خودتان

براي نوشتن نظر وارد شويد.

محصولات
نظر سنجي
نظرتون در مورد ویکی پروژه چیه؟
  •   مراحل ثبت نام خیلی زیاده!
  •   مطلب درخواستیم رو نداشت!
  •   ایمیل نداشتم که ثبت نام کنم!
  •   مطلبی که میخواستم گرون بود!
نظرنتيجه