تطبیق مساجد جامع یزد و اصفهان

تطبیق مساجد جامع یزد و اصفهان
تطبیق مساجد جامع یزد و اصفهان
40,000 ریال 
تخفیف 15 تا 30 درصدی برای همکاران، کافی نت ها و مشتریان ویژه _____________________________  
وضعيت موجودي: موجود است
تعداد:  
افزودن به ليست مقايسه | افزودن به محصولات مورد علاقه

تعداد صفحات: 31 صفحه _ فرمت word همراه با فیلم _ دانلود مطالب بلافاصله پس از پرداخت آنلاین

مقدمه
ايستادن در برابر خداوند و سخن گفتن با او، 5 بار در روز، اجتماع در «مسجد» محلي كه نه تنها عبادتگاه، بلكه مركز مهم همه فعاليت هاي يك جامعه اسلامي است، سبب شد كه بناي مساجد در ايران به سرعت پا بگيرد. اين بناها در آغاز، بسيار ساده بودند و بر اساس متون و مصالح ساختماني و سبك هاي محلي ساخته مي شدند. مساجد آغاز ايراني، نسبت به ساختمان هاي ساساني، چندان عظمت و ابهتي نداشتند. متأسفانه هيچ نمونه اي از اين مساجد بر جا نمانده است، ليكن تاريخ نويسان آنها را بسيار وصف كرده اند؛ مثلاً در اين مساجد علاوه بر نيايش پنج گانه روزانه، به آموزش خواندن و نوشتن و تعليم تا مدارج بالاي علمي مي پرداختند. علاوه بر آن، مسجد مركز تجمع سياسي- اجتماعي مردم نيز بود. اطلاعات سياسي- نظامي و اجتماعي در مسجد در دسترس مردم گذارده مي شد.
امور مختلف همگاني نيز در مسجد حل و فصل مي شد. به همين سبب درهاي آن هميشه به روي مردم باز بود. هر مسجد، حداقل، يك كتابخانه، يك آب انبار، يك مدرسه، يك درمانگاه و حتي يك غذاخوري همگاني داشت. از اين رو بايد روز به روز بر وسعت مسجدها افزوده شود. نخستين مسجدهاي ايراني، ساختمانهاي كاملي بودند كه براي ساختن آنها هزينه زيادي صرف مي شد و تزئينات پرخرجي بكار مي بردند. با اين حال، مساجد نقشه و طرح ثابت نداشتند.
مسئله مهم در ساخت مساجد اين است كه شكل بنا بيشتر از مصالح و متون آن، منشأ آغازين اثري نيرومند و عاطفي است كه بخشي از آن از نيازهاي عبادي و نيايشي ناشي مي گردد. در مسجد نيازمند تشكيلات پيچيده و ويژه اي نيست و با سادگي محض سازگار است. اين معماري نه به سنگ اهميت مي دهد و نه به آجر و يا مهارت و تردستي استاد كار. اين، بيش از هر چيز، پژواك روح هنرمند و چكيده و عصاره نيروهايي است كه بر آن حاكمند و آنرا رهبري مي كنند. مطالبي كه در اين تحقيق آورده شده چكيده اي از خصوصيات مساجد در دورانهاي مختلف پس از اسلام مي باشد كه در هر فصل به بررسي آنها مي پردازيم.



طرح معماری مساجد جامع یزد و اصفهان در دورانهای مختلف تاریخی
طرح مساجد ايران در دوران اوليه اسلام
طرح مسجد در ايران در دوران اوليه اسلامي، از سه روشي پيروي مي شد. نخست: مسجد چهار طاق گنبد دار كه از روي آتشكده هاي ساساني ساخته شده بود؛ دوم: مسجد ايوان دار با پوشش گنبدي، كه از كاخهاي ساساني پيروي گرديده بود. سوم: مسجدي كه از سبك عربي اقتباس شده و عبارت از صحن بازي بود كه چهار طرف آن را رواقهايي قرار گرفته بود. اين سبكهاي سه گانه در مساجد قرن نهم ميلادي به شكوفايي رسيد و شكل آنها در دروه آل بويه تركيب يافته است. در ساختمان مساجد دوره آل بويه، تأثير روشهاي عباسي آشكار بود.

معماري مساجد ايراني در دوره آل بويه (320-447 هجري)
خاندان آل بويه، در غرب ايران و جنوب درياي قزوين، توانستند با سياستي مستقل از قدرت مركزي بغداد، حكومت را بدست گيرند. اين واقعه در قرن 9 ميلادي، يعني اواخر قرن 3 ﻫ. اتفاق افتاد و در نيمه جنوب ايران را به مملكتشان ضميمه كنند. آنها پيشروي به طرف غرب را آنقدر ادامه دادند تا سرانجام در حدود سال (945 ميلادي) به بغداد رسيدند و خليفه عباسي را مجبور به ترك بعضي از قسمتهاي عراق نمودند. در دوره آل بويه حيات فرهنگي شكوفا شد و در مركز حكومتشان در ايران و عراق تمدنها و فرهنگهايي با رنگ خالص ايراني به ظهور رسيد.
در پي كاوش هايي كه كاوشگران انجام داده اند دو ستون از ستون هاي شيوه آل بويه در مسجد جامع اصفهان شناسايي شد. قسمت اعظم اين ستونها سالم بوده است. بخشي از اين دو ستون در داخل ديوار جديدي كه بعداً ساخته شده، قرار گرفته است. ستون هاي مدور معظم رديف بيروني قبلي در نتيجة اين تغييرات مبدل به رديف دوم شده است.

معماري مساجد ايراني در دوره سلجوقيان (447- 553 هجري)
در سال ۴۴۳ هجري ، طغرل ، بنيانگذار سلسله سلجوقي ، در پي سال ها محاصره اصفهان بالاخره حكومت آل كاكويه را ، در هم شكست . آلب ارسلان جانشين طغرل شد و ملكشاه سلجوقي در سالهاي ۴۶۵ تا ۴۸۵ ه ق به فرمانروايي رسيد و اصفهان را رسما به پايتختي برگزيددر منطقه دورتر به جانب غرب، سلجوقيان از جيحون گذشتند وارد خاك خراسان شدند و پس از كسب پيروزي در 418 ﻫ قدرت را بدست آوردند و از آن به بعد دولت سلجوقيان را در مرو پايه گذاري كردند. از اين زمان به بعد است كه بيشتر بناهاي قابل ذكر در ايران تاريخگذاري مي شود، زيرا اين عصر، دوران فعاليتهاي عظيم و گسترده است.
   مساجد چهار ايواني در شهر اصفهان و اطراف آن در دورهء سلجوقي پا به عرصهء وجود گذاشته است و در ديگر نقاط ايران از مكتب معماري اصفهان تقليد كرده اند . يكي از قديمي ترين و عالي ترين مساجد چهار ايواني مسجد جامع اصفهان (جامع عتيق يا مسجد جمعهء يهوديه) است . اين بنا كه بخشهايي از آن بيش از يك هزار سال قدمت دارد به تنهايي موزه اي است كه از كليهء صنايع و فنون بنايي  و معمــــــاری  كه  افــــزون  بر آن كه عالی ترين درجهء استادي و مهارت مردم اصفهان را درمعماري ، طراحي ، آجرتراشي ، نقاشي و گچ بري درهزار سال گذشته به نمايش گذاشته است آميخته اي است متناسب از كليهء فنون بنايي كه در كنار هم قرار گرفته است . بسياري از جهانگردان و باستان شناسان بر اين باورند كه اين مسجد در سالهاي ميان (143 و 152 هجري قمري /= 761 و 770 مسيحي) در زمان خلافت منصور عباسي (136 تا 158 هجري قمري /= 754 تا 775 مسيحي) بر جاي يك آتشكده قديمي احداث شده است . حتي اگر چنين بوده است به جاي مسجد مذكور كه به سبك عربي و با خشت خام بنا شده بود و استحكام لازم را نداشته است مسجد چهار ايواني با شكوهي با آجر و با عنايت به استحكام لازم از دورهء ملكشاه سلجوقي پايه گذاري شده است.

فهرست منابع

1-     دكتر زكي،  محمد حسن. كتاب هنر ايران در روزگار اسلام . ترجمه: محمد ابراهيم اقليدي. چاپ اول 1377. انتشارات صداي معمار .
2-     وزيري،  علينقي. كتاب تاريخ عمومي هنرهاي مصور.  چاپ چهارم 1377. انتشارات هيرمند
3-     علام،  نعمت اسماعيل. كتاب هنرهاي خاورميانه در دوران اسلامي.  ترجمه: دكتر عباسعلي تفضلي.  چاپ اول 1382. انتشارات آستان قدس. 
4-     آيت اللهي،  دكتر حبيب الله. كتاب تاريخ هنر ايران. چاپ اول 1380. انتشارات بين المللي الهدي .
5-     رايس،  ديويد تالبوت. كتاب هنر اسلامي . ترجمه ماه ملك بهار . چاپ دوم 1381. انتشارات علمي و فرهنگي
6-      آزاد،  ميترا. كتاب معماري ايران در قلمرو آل بويه. چاپ اول 1381. انتشارات كليدي.

نظري براي اين محصول ثبت نشده است.


نوشتن نظر خودتان

براي نوشتن نظر وارد شويد.

محصولات
نظر سنجي
نظرتون در مورد ویکی پروژه چیه؟
  •   مراحل ثبت نام خیلی زیاده!
  •   مطلب درخواستیم رو نداشت!
  •   ایمیل نداشتم که ثبت نام کنم!
  •   مطلبی که میخواستم گرون بود!
نظرنتيجه