بررسی اقلیم در معماری

بررسی اقلیم در معماری
بررسی اقلیم در معماری
140,000 ریال 
تخفیف 15 تا 30 درصدی برای همکاران، کافی نت ها و مشتریان ویژه _____________________________  
وضعيت موجودي: موجود است
تعداد:  
افزودن به ليست مقايسه | افزودن به محصولات مورد علاقه

تعداد صفحات : 90 صفحه _ فرمت WORD _ به علت زیاد بودن حجم فایل برای دریافت پایان نامه لطفا مبلغ مورد نظر را از طریق منوی " آسان پرداخت " پرداخت کرده و با یکی از شماره های پشتیبانی تماس بگیرید تا بلافاصله ارسال شود.

فهرست مطالب  
فهرست
چكيده :    5
فرهنگ    5
اقليم و معماري    6
سنن اجتماعي و قومي در معماري    6
قسمت بيروني    7
قسمت اندروني    7
هشتي سازي در بناهاي مسكوني    9
تركي سازي در بناهاي مسكوني    10
اثر معماري سنتي بر حرارت محيط    11
اخلاق اسلامی در معماری سنتی:    12
مقدمه    13
فرهنگ و معماري    14
فصل اول    16
اقليم و معماري    16
تابش آفتاب    16
اثر تابش آفتاب بر ساختمان و محيط اطراف آن    17
تأثير تابش و انتقال آفتاب به فضاهاي داخل ساختمان    18
تأثير پشت بام در دماي ساختمان    19
پوششهاي شيبدار آزبست و دوجداره    20
ارتفاع فضاها    21
اثر ابعاد پنجره در دماي مكان    21
اثر تابش خورشيد    22
تأثير سايه بان بر روي پنجره    22
اثر سايه بان هاي متحرك    23
اثر رطوبت در ساختمان    24
اثرات آب باران در ساختمان    25
اثر باد بر ساختمان    26
تقليل دادن شدت باد    27
اقليم شناسي ايران    28
معماري بومي اقليم معتدل مرطوب    29
معماري بومي اقليم سرد    30
معماري بومي اقليم گرم و مرطوب    31
معماري بومي اقليم گرم و خشك    32
اقليم و معماري بومي    34
تلفيق معماري امروزي با معماري بومي هر اقليم    35
معماري بومي اقليم نيم بياباني معتدل    36
بناهاي مسكوني با صحن حياط    37
فصل دوم    40
سنن اجتماعي و قومي در معماري    40
هماهنگی در اجزاء و کل    41
رنگ    41
عامل نور    41
عامل آب    42
اصل سلسله مراتب    42
اصل سلسله مراتب در نظام كيهاني    43
اصل نظم    43
اصل تقارن    43
اصل مقیاس و تناسب    44
اصل تباین فضایی( تضاد)    44
حس وحدت    44
قسمت بيروني    46
قسمت اندروني    47
هشتي سازي در بناهاي مسكوني    52
تركي سازي در بناهاي مسكوني    55
اخلاق اسلامی در معماری سنتی    78
اخلاق اسلامی در معماری سنتی:    78
اهميت فضاي خالي در هنرمعماري اسلامي    80
فصل سوم    85
اثر معماري سنتي بر حرارت محيط    85
جهت سازي در بناهاي مسكوني    86
اصول معماري ايران    87
مردم واري    88
پرهيز از بيهودگي    89
نيارش    91
خودبسندگي    92
گرايي    94
 

چكيده

    فرهنگ
    فرهنگ، مقوله پيچيده وچند بعدي است، با بارارزشي وعلمي پررنگي كه درهاله ياهاله هايي ازابهام وگنگي فرورفته وهمين امر، شناختن آن را ازهرجهت مشكل ساخته و مي سازد.
انسان، بعنوان خالق فرهنگ، علاقه ويژه ورابطه تنگاتنگي بامخلوق خوددارد؛ باتمام وجود به آن عشق مي ورزد و با كمال ميل وخرسندي همه چيز خود را در راه رشد، تعالي و بالندگي اش نثار و قرباني مي كند و تمام نيرو و تدبير خود را براي جلوگيري از انحطاط و سقوطش بكار مي گيرد.
 انسان، فرهنگ را مي¬آفريند و فرهنگ به انسان پروبال انساني مي بخشد و وجودش را پربار و هرچه انساني تر و متعالي¬تر مي¬سازد و لذا انسان بدون فرهنگ موجودي ما قبل انساني، و از هر جهت فقير، ناتوان وبي ريشه بشمار مي آيد. و درست به همين جهت است كه مي گويند : “ انسان موجودي فرهنگي است و فرهنگ، خاص انسان است.“
صحبت از فرهنگ، براستي « صحبت از تواناييهاي خلاق انسان است و اشاره اي است به نقش سازنده ارزشها و ديدگاهها، قدرت زباني و بيان هنري و حكايتي است از همه اجتماعات كوچك و بزرگ كه درگير هنجارها و ضوابط اخلاقي و ايجاد امكانات تازه براي يك زندگي مناسب ترند. »
بايد دانست كه در كشور باستاني عزيز ما ايران، ديگر كلمة فرهنگ تنها به همان معاني مذكور كه ازين پيش بدان اشارت رفت، محدود نيست بلكه برطبق ناموس تطور و تحول كه به مرور زمان موجب دگرگوني لغات و مفاهيم آنها نيز مي‌شود،‌برهمة مظاهر و تجليات ذوق و انديشه و استعداد و نبوغ ذاتي و عواطف و احساسات عالي انساني مردم اين مرزوبوم نيز اطلاق مي‌گردد كه از ديرباز تحت تأثير عوامل مختلف از قبيل مذهب و اخلاق و خصوصيات نژادي و اوضاع جغرافيايي و احوال سياسي واجتماعي،‌به خلق و ابداع آثار شگرف و شاهكارهاي خالد و جاودان پرداخته‌اند،‌همان آثاري كه در زمينة حماسه‌هاي ملي و ادبيات منظوم و منثور و حكمت و عرفان و افسانه‌ها و ترانه‌هاي محلي و ادب عاميانه (Folklore) و همچنين هنرهاي گوناگون وصنايع  مستظرفه و انواع كارهاي دستي و تزييني ـ هنوز در كتابخانه‌ها و موزه‌هاي ايران و جهان دلربايي و جلوگيري دارند و برخي نيز به صورت ابنية شكوهمند تاريخي و مساجد و اماكن مقدس ديني ، مظهر كمال و جمال مطلق و معرف ذوق و نبوغ قوم ايراني هستند.
باري اين فرهنگ وسيع و كهن با همة تحولات و دگرگونيهايي كه در طي قرون و ازمنة‌گذشته درآن راه يافته همواره موجب همبستگي و وحدت ملي و در نتيجه استقلال و سربلندي ميهن عزيز ما نيز بوده است و از اينرو برما لازم است كه ازيك سو با اكتساب مظاهر تمدن و علم و صنعت جديد در بسط و توسعه و بارورساختن فرهنگ خود كه به حقيقت مجموعة مواريث گرانبهاي ملي و سنن ديني و اخلاقي و ذوقي ماست بكوشيم و از سوي ديگر به سيرة پسنديدة نياكان ارجمند خود،‌هيچگاه صبغة ملي و مختصّات نژادي خويش را از دست ندهيم.
اقليم و معماري
    اقليم شناسي از وضع جغرافياي نقاط زمين گفت و گو مي¬كند . و معمولاً نوع اقليم با توجه به تقسيمات جغرافيايي همراه با ارتفاع مشخص آن از سطح دريا به وجود مي آيد .  به طور كلي عواملي مانند چگونگي تابش آفتاب ، دماي حاصله از تابش خورشيد ، رطوبت هوا و ميزان بارندگي و در مجموع وزش بادهاي مختلف در مسائل اقليم دخالت دارد و محيط زندگي انسان را تحت الشعاع قرار مي دهد كه نسبت به اين اصول ( شناخت اقليم ) و در نتيجه معماري و در مجموع ساختمان سازي به
وجود مي آيد .
    سنن اجتماعي و قومي در معماري
    هنر معماري در ايران از سابقه هاي كهن برخوردار است و در هر زمان دستهاي توان و ذهن خلاق و ذوق مردم هنردوست اين سرزمين ، پديده هايي شگرف به وجود آورده كه در بسياري از موارد ،‌ اصول آن ريشه هنر معماري جهان شده است . پاره اي از اين آثار در گوشه و كنار كشور پهناور ايران حكايت معماري با شكوه ادوار صدها و يا هزار ساله را در قامتهاي استوار بناها نگهداري كرده است .
    معمولاً بناهاي مسكوني در شرايطي ساده¬تر از بناهاي اجتماعي مانند مسجد ، مدرسه ، بازار ، كروانسرا ، حمام و كاخهاي باشكوه و بسياري از بناهاي ديگر بنا مي شده و به علت عدم توانايي مالي و در مواردي بدون توجه به نكات كلي و اصولي ، بناهاي مسكوني زودتر رو به تخريب رفته است .
    از جهت ديگر اصول ساختمان سازي بناهاي مسكوني داراي زماني متغير بوده كه اثر آن در هر زمان انگيزه خانه¬هاي مدرن و باب روز را در فكر سازندگان و صاحبكاران خود به خود به وجود آورده است . مسلماً اين امر خود در تخريب بناهاي مسكوني قديم و ساختن بناهاي جديد بر روي مكان و محل آنها سبب شده است كه آثار بناهاي مسكوني كهن كمتر به يادگار بماند . به طوري كه مشخص است خانه سازي ها به سبك معماري ساساني قبل از اسلام و يا در صدر اسلام با معماري چند صد ساله اخير داراي تفاوت فراوان بوده است . گرايش ايرانيان به دين مبين اسلام و عقايد مذهبي و تعصبات قومي در اقوام ايراني ، شكل بناهاي مسكوني را از حالتهاي باز و در هم به سوي بناها و فضايي راحت و به دور از چشم افراد نامحرم معطوف داشته . تا جايي كه بر اين اساس اصول بناهاي مسكوني را به صورت ( بيروني و اندروني ) مطرح ساخته است . پاره اي از اين بناهاي زيباي قديمي در شهرهايي چون كرمان ، يزد ، شيراز ، اسفهان ، كاشان ، ري ، تبريز ، سمنان ، مشهد و در بسياري از شهرهاي ديگر ايران تا به امروز به يادگار مانده است . اين بناها داراي دو اصل ( بيروني و اندروني ) بوده كه به شرح و چگونگي آن مي پردازيم .
    قسمت بيروني
    معمولاً درب ورودي در كنار ـ كوچه ـ گذرگاه ( گذر ) بازارچه و يا بازار به راهرويي مربوط مي-شود. در مقابل در ورودي يك يا دو اطاق پيش خوان براي مستخدم و يا نگهبان ساخته مي¬شود. ضمناً اين مكان محلي جهت پاسخگويي به مراجعين نيز مي باشد . بعد از اين قسمت از راهرو به حياط بيروني مي¬رسيم ، در سمت كوچه و يا گذر محلي به نام اصطبل با گنجايش كافي و با رعايت آخوربندي ،‌ به ويژه انبار علوفه در كنار آن با درب ورودي از گذر مطرح مي باشد . همچنين از حياط بيروني به اصطبل راه جداگانه جهت نگهداري ستوران كه وسيله كار و اياب و ذهاب آن روزگار بوده است از موارد طرح مي باشد .
    در سوي ديگر ، حياط بيروني دو اطاق وسيله زندگي و پذيرايي ميهمانهاي بيگانه و نامحرم . در جوار آن بيوتات كوچكي كه شامل آبريزهاي توالت ، منبع و چاه آب و همچنين آشپزخانه ( مطبخ ) و يا آبدارخانه ساخته مي شد . در حياط بيروني حوض آب و باغچه هاي مصفا نيز مورد توجه بود .
    قسمت اندروني
    ارتباط قسمت بيروني و اندروني به وسيله راهرويي انجام مي¬شود. اين راهرو از ناحيه حياط         ( بيروني به اندروني ) داراي درب ورودي مي باشد .
    ساختمانهاي قسمت اندروني به شكل شمالي ـ جنوبي و يا شرقي ـ غربي نسبت به گذرگاه دومي نيز مورد نظر مي باشد كه طرح آن نسبت به تعداد افراد خانواده به وجود مي آيد .
    تالار : اين فضا بزرگترين و زيباترين قسمت اينگونه ساختمانها را تشكيل مي دهد و به نام (( شاه-نشين ) نيز معروف مي باشد و معمولاً به وسيله چند پله از سطح زمين به راهرويي مربوط مي¬شود. پنجره هاي رو به حياط در ابعاد متناسب و از نوع كارهاي چوبي منبت و گره ساخته مي¬شود. وجود پنجره ها در تعداد 5 يا 7 عددي مورد توجه بوده كه اين اطاق و تالار به نام اطاق پنج و يا هفت دري نيز مشهور مي باشد . سقف اطاق قاب سازيهاي چوبي و يا گچبري و آينه كاري ، رف و پيش بخاري-سازي همراه با نقاشي و رنگ روغن از جمله كارهاي تزئيني اين فضا مي باشد . مقابل تالار ، اتاق انتظار مي باشد كه محلي موقت براي برخي از مراجعين است . در جلوي فضاي تالار ايوان سرپوشيده بر روي دو يا چند ستون سنگي و يا چوبي اتكا دارد . زير اين فضاها زيرزمين جهت حوضخانه و محل استراحتگاه در تابستان منظور مي¬شود. تهويه در اين قسمت به وسيله كانالهايي از بادگيرهاي مرتفع صورت مي گيرد .
    در مقابل تالار چندين اطاق به وسيله راهرو مياني از يكديگر تفكيك مي شوند . اين اطاقها وسيله زندگي و خواب براي فرزندان كوچك و بزرگ و همچنين والدين مطرح و طراحي مي¬شود.
    در اين قسمتها زيرزمين جهت انباري و نگهداري مواد غذايي و همچنين براي آلنگ كردن ميوه ها از سقف آنها مورد توجه و استفاده مي باشد . تهويه هوا به وسيله هواكشها كه از درون ديوارها به وسيله كانالها كه به صورت عمودي در ديوارها تعبيه شده است ، صورت مي گيرد . از طرف ديگر يك سمت حياط ، جهت بيوتات اندروني شامل مطبخ ( آشپزخانه ) چاه و منبع آب ، توالت ( مستراح ) همچنين محلي براي نگهداري گوسفند و لانه ماكيان پيش بيني مي¬شود.
    در مقابل بيوتات و در جهت آفتابگير حياط گلخانه و يا نارنجستان در شكلي بسيار مطلوب با پنجره هاي بزرگ تعبيه مي¬شود.
    از خصوصيات حياط اندروني درِ خروجي و يا ورودي از ناحيه كوچه و گذرگاه ديگري مي باشد كه اصطلاحاً اين در را در (( پشتي )) مي گويند . اين درب ارتباط حياط بيروني و اندروني را از يكديگر جدا مي¬سازد . ضمناً در مواردي بنابر روابط و علايق خانوادگي و يا بنا به پاره اي از مسائل زندگي و قومي جهت زندگي فرزند پسر و همسر و يا دختر و همسرش در ساختمان اندروني ثاني و يا دومي در كنار اندروني بزرگ با اصول فضاهاي لازم به وجود مي آيد . اين اندروني به وسيله راهرويي متصل به اندروني بزرگ مي¬شود و داراي در ورودي و خروجي به كوچه و يا گذر نيز مي باشد . نماسازيها در اين بناها اكثراً گلچين هاي آجري و يا كاشي و آجر و يا طاقهايي در حالت پوششهاي سنتي در سقفها و ايوان گچبري و آينه كاري ، درها و پنجره ها اكثراً با منبت و گره سازي همراه مي-باشد كه در مجموع كارهاي هنري بسيار بديعي را به وجود مي آورد .
    حياط سازي : حياط سازي شامل حوض بزرگ آب و در شرايطي با آب منگول سازي و باغچه هاي وسيع در اطراف حوض آب و درختان بزرگ تنومند ، حالتي مصفا به اينگونه بناها مي دهد . از ويژگي اين بناها ديوارهاي بلند بوده است كه براي حفاظ از جهات مختلف همراه با دست اندازهاي بلند در پشت بامها مي باشد كه از مشرف بودن همسايگان جلوگيري كرده و سبب پيشگيري از چشم انداز به اندروني منزل مي¬شود.

    هشتي سازي در بناهاي مسكوني
    در معماري صد سال اخير علاوه بر طرحهاي ( بيروني و اندروني ) بناها با ارتباط هشتي از ورودي كوچه ـ گذر بازار و يا خيابان به ناحيه حياط شكل جديدي به ساختمانهاي مسكوني داده است .
    معمولاً هشتي داراي ابعادي متناسب حدود3×3 متر با رعايت پنجره و دري از حياط و يك در از كوچه و گذرگاه دارد . اين حالت سبب جلوگيري از چشم انداز مستقيم به درون حياط و محوطه خانه مي¬شود. در مواردي هشتي از دو قسمت داخلي از ناحيه حياط تشكيل مي¬شود. اطاق مستخدم وصل به هشتي بوده و بيوتات در جوار اطاق مستخدم پيش بيني مي¬گردد . در مواردي هشتي در مجموع بناي مسكوني نيز ساخته مي¬شود.
    اين گونه بناها به صورت شمالي و جنوبي و يا شرقي ، غربي و در ارتباط با تابش به نور و خورشيد ، قبله ، موقعيت و ارتباط با كوچه و گذرگاه در وضعي مرتفع از سطح زمين طبيعي ساخته مي¬شود كه نسبت ارتفاع آن با فضاهاي هم سطح زمين در قسمتي از بناهاي بيروني و اندروني به ساختمان وركرسي مشهور شده است .
    از ويژگيهاي اين بناها رعايت و تفكيك فضاهاي زندگي اهل خانه ، پيش ايوان سازي همراه با داشتن زير زمين جها فضاهاي لازم انباري و حوخانه و يا احتياجات ديگر مي باشد . اين ساختمانها اكثراً چوب پوش با نماسازيهاي آجري و يا كاشي و آجر همراه بود ، در و پنجره ها به شكل اورسي-سازي و پنجره ها اكثراً با حفاظ معجر سازي وسيله آهنگري و در مجموع با كارهاي هنري همراه   مي-باشد .
    حياط سازي به صورت حوض آب و باغچه هاي مصفا و درختكاري همراه بوده . ديوارهاي بلند در چهار جهت بنا ، سبب حفاظت ساختمان و حياط از چشم اندازهاي اطراف شده و در مجموع رعايت موازين اخلاقي و اصول زندگي خانواده¬ها و سنن قومي و مذهبي در آن رعايت شده است .
    بديهي است كه جمعيت كم و ارزان بودن قيمت زمين ، از عوامل مؤثر در اين زمينه بوده است و همين ارزاني و در دسترس بودن زمين ، دست معماران و صاحبكاران را در ايجاد حياط وسيع و فضاي سبز دلخواه ، باز مي گذارده است .
    تركي سازي در بناهاي مسكوني
    پس از استقرار حكومت ماركسيستي در شوروي بسياري از مسلمانهاي آن ديار به كشور ايران ، خصوصاً نواحي شمالي نظير آذربايجان و خراسان مهاجرت كردند . اين مردم طرحهاي تركي سازي را با خود به ايران آوردند . بناهاي (( تركي سازي )) كه اكثراً به شكل پيش ايوان سرپوشيده در وسط و سه و يا چند اطاق بزرگ كه ايوان را احاطه كرده ، ساخته مي شد و به طوري كلي طرح جالبي را ارائه مي كرد . در زير فضاهاي مطرح شده اينگونه بناها ، زيرزمين و يا كوره پوش وجود دارد تا اطاقها عاري از رطوبت باشد . معمولاً در مقابل اطاقهاي مسكوني ، بيوتات¬سازي طرحهاي جديدي به معماري عرضه داشته است . به علت ازدياد جمعيت و بالا گرفتن قيمت زمين ، ابعاد خانه¬سازي محدود شد و موجب گرديد طرحهاي تركي سازي در حد زيادي ، توجه معماري سنتي را به خود معطوف سازد .
    در اين طرحها ارتباط از كوچه به حياط اكثراً به وسيله راهرو كه اصطلاحاً (( دالان )) گفته مي¬شود جهت پيشگيري از چشم انداز مستقيم به درون منزل مورد توجه مي باشد . به علاوه پديده اين معماري شيروانيهاي متنوع و خوش فرم با پوشش ورفهاي سفيد و گالوانيزه و يا رنگين با شيب بندي سنتوري مورد توجه كارهاي روز بوده . ضمناً از پوشش سقفهاي چوبي و نماهاي آجري استفاده فراوان شده است .
    از ويژگي ديگر اين معماري طاق¬نماسازيهاي بسيار زيبا در شكل سنتي با حياط سازي مي باشد .
    در قسمتهاي داخلي ، پيش بخاري¬سازي همچنين ابزار زني روي گچ كاري سقف به صورت قاب-سازي در اشكال ساده و برجسته رواج داشته . به طور كلي از كارهاي هنري مانند آئينه كاري و گچبريهاي گل و گياه و منبت كاري بر روي درها و پنجره ها استفاده كمتري شده است .
  اثر معماري سنتي بر حرارت محيط
    در بررسي معماري سنتي و بافت شهرهاي مركزي ، جنوبي و كويري و روستاهاي اين مراكز نسبت به نوع آب و هواي گرم ، گرم خشك ، گرم مرطوب و در موارد بادهاي نامطبوع در شكل ساخت و بافت شهري و يا روستايي كاملاً مؤثر بوده است .
    آب و هوا و نوع اقليم هميشه مسئله اي بوده كه انسان طي هزاران سال تجربه با آن مقابله كرده است . مسلاماً مشكلات زيادي براي زيست مردم ، نواحي اقليمهاي گرم خشك و گرم مرطوب مانند مسئله¬ي آفتاب سوزان ، گرماي زياد و اختلاف درجه حرارت و نوسانات آن در روز و نقصان يافتن آن به مقداري قابل توجه در نسيمهاي شب مورد توجه بوده است . تابستان هاي سخت و زمستان هاي سرد ناشي از محيط كويري و در مواردي ، طوفانهاي پر گرد و غبار و بادهاي خشك و داغ و نامطبوع ، انسان را به فكر چاره واداشته است . بشر با گذشت هزاران سال و كسب تجربه ،‌ راه حلهايي در اشكال گوناگون براي اين امر مهم در دنيا و به خصوص در ايران پيدا كرده كه هدف همگي آنها راحت سازي مكان زندگي فردي و در برخي موارد اماكن اجتماعي نيز بوده است .
اخلاق اسلامی در معماری سنتی:
با قدم زدن در میان بافت قدیمی شهرهایمان یکی از با شکوه ترین مشخصه های معماری سنتی ایران را در طراحی خانه ها میتوان کاملا" مشاهده کرد و آن پایبندی معمار به اصول و اعتقاداتش می باشد. انسانی که از میان خود مردم با فرهنگی همسان با آنان آمده،تا صادقانه خانه ای بسازد که محلی برای زندگی باشد و این صداقت معمار است که حیات جاودانه به این بنا ها میبخشد و بدینگونه خانه ها ، مساجد، مدارسه هایمان همه و همه محل اجتماع تمامی مبانی اخلاقی شده اند.
با عبور از کوچه های قدیمی، ساختار درونگرای خانه ها به منظور حفظ حریم خصوصی یشان را میتوان دید و آرامش حاکم بر داخل این خانه ها را،از بیرون نیز میتوان درک کرد. همچنین در فضای خارج از خانه نیزحال و هوایی مشابه وجود دارد، ساباطهایی که با طول 3 الی 4 متر در مقابل درهای ورودیشان برروی پیاده روها گذاشته شده تا عابران و مهمانان از آفتاب شدید و بادوباران محفوظ بمانند و سکویی در کنار در ورودی به منظور نشستن ویا گذاشتن بار و رفع خستگی، تمامی این عوامل بیانگر احترامی است که ساکنین آن خانه به رهگذران می گذاشتند.

نظري براي اين محصول ثبت نشده است.


نوشتن نظر خودتان

براي نوشتن نظر وارد شويد.

محصولات
نظر سنجي
نظرتون در مورد ویکی پروژه چیه؟
  •   مراحل ثبت نام خیلی زیاده!
  •   مطلب درخواستیم رو نداشت!
  •   ایمیل نداشتم که ثبت نام کنم!
  •   مطلبی که میخواستم گرون بود!
نظرنتيجه