بررسی امر به معروف و نهی از منكر از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه

بررسی امر به معروف و نهی از منكر از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه
بررسی امر به معروف و نهی از منكر از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه
80,000 ریال 
تخفیف 15 تا 30 درصدی برای همکاران، کافی نت ها و مشتریان ویژه _____________________________  
وضعيت موجودي: موجود است
تعداد:  
افزودن به ليست مقايسه | افزودن به محصولات مورد علاقه

تعداد صفحات : 78 صفحه _ فرمت WORD _ دانلود مطالب بلافاصله پس از پرداخت آنلاین

فهرست مطالب
مقدمه     4
 امر به معروف و نهي از منكر     10
آيات نهج البلاغه     16
عدم اهتمام لازم به دو فريضه  بزرگ امر به معروف و نهي از منكر     20
راز پيكار مجاهدان بزرگ و شهيدان در راه خدا     21
آيا امر به معروف و نهي از منكر شرط پنجمي دارد؟     33
آيا بين امر به معروف و نهي از منكر با زبان با امر و نهي بادست ملازمه است؟    38
جايگاه امر به معروف و نهي از منكر     42
ريشه هاي فطري و غريزي امر به معروف و نهي از منكر     42
جايگاه امر به معروف در قرآن     43
نهي از منكر در جاهليت    43
رابطه توحيد با امر به معروف و نهي از منكر     44
رابطه نبوت با امر به معروف و نهي ا ز منكر     44
رابطه امامت با امر به معروف و نهي از منكر     45
چند درس از نهي از منكر امام حسين     45
نهي از منكر در سخت ترين شرايط     46
اثر امر به معروف در خود انسان     48
بركات سياسي امر به معروف ونهي از  منكر     48
توجيهات سياسي امر به معروف و نهي از منكر     48
نهي از منكر شديد ممنوع     49
مقاومت ايجالي     52
نفرين به كساني كه امر به معروف و نهي از منكر مي كنند و برخلاف گفتارشان رفتار  مي كنند.    54
درباره امر به معروف و نهي از منكر در نهج البلاغه     56
ترغيب به امر به معروف و نهي از منكر و پيروي قرآن كريم     60
عظمت امر به معروف و نهي از منكر     60
آيه هاي قرآن     61
نتيجه گيري    74

امر به معروف و نهي از منكر

 

مقدمه:
در هر جامعه اي براي حفظ جامعه از فساد و انحراف و سقوط نظارت عمومي و در بعضي موارد نظارت گروهي خاص بعنوان نماينده« ولي فقيه» لازم است تا به آنچه بر جامعه مي گذرد نظارت كنند و جامعه و فرد را از رفتن به سوي فساد و انحرافات حفظ نمايد. اين موضوع در اسلام بطور وسيع و حساب شده و منطقي تحت طرح در لزوم دووظيفه بسيار مهم و امر به معروف ونهي از منكر عنوان شده است. اين دو طرح و برنامه چنانكه در اين مطالب بررسي شده اگر درست پياده شود اهومي نيرومند براي ريشه كن كردن فساد و عاملي استوار براي سوق دادن فرد و جامعه بسوي تكامل همه جانبه معنوي و مادي خواهد شد. بر همين اساس ايات و روايات بسيار مسلمانان را به انجام اين دو وظيفه مهم الزام مي كند و تأكيد فراوان در حفظ اين دو وظيفه  مي نمايد و بهترين دليل بر اهميت اين وظيفه بزرگ مي نمايد آنكه حفظ دين و جامعه با تمام ابعادش بستگي به آن دارد به عبارت ديگر انسانها در پرتوي اجراي اين دو وظيفه از پرتگاه سقوط نجات يافت و بسوي اوج تكامل انساني پر مي گشايد واين دو وظيفه ضامن اجراي ساير وظايف فردي و اجتماعي، فرهنگي و سياسي و عبادي خواهد شد و درطول تاريخ اسلام آثار درخشاني كه در پرتو اين دو فريضه بزرگ بدست آمده  بيشمار است.
 
بسم الله الرحمن الرحيم
نام كتاب:حليه المتقين                            امر به معروف و نهي از منكر
در رشحه از عقابت تارك اهم واجبات امر به معروف و نهي از منكر از محرماتست و آيات در خدمت او بسيار است و حضرت صادق(ع) از رسول خدا(ص) حديث فرمود: كه چون امت من امر به معروف و  نهي از منكر نمايند منتظر بلا و متوقع عقوبت باشند. در حق تعالي ودر صحيح فرمود:  ظاهر شد در قومي هرگز عمل شفيعي كه فاش  و آشكار كننده مگر آنكه طاعون در ميان ايشان ظاهر شود و دردهايي چند پيشتر نبوده و در حديث باين زيادتر هست كه اشرار مسلط شوند و دعاي اخيار در حق مردم متسجاب نشود. حضرت صادق(ع) فرمود:كه كننده هر گناه پنهان نكند و مردم سرزنش و انكار او نمايند ضرر به خودش مي رسد زيرا كه ذليل مينمايد دين خداي عزيز و جليل را و متابعت او مي نمايد دشمنان خدا در گناه و در حديث نبوي(ص) تشبيه شده به كشتي كه ترك همه غرق و هلاك شوند و اگر تأئيد نكند ترك رفاقت اهل آن كشتي لازم است و فرمود كه حق است مرا كه مواخذه كنم بي گناه شما را به گناهكار و حال آنكه شما از شخصي گناه قبيحي مي بيند پس انكار و آزارش نمي كنيد تا ترك كند و فرمود: هر كه معذور دارد ظلم كننده و او منع ننمايد او را به ظلم او خدامسلط نمايد ميان بر او كسي را كه بر او ظلم كند پس چون وي دعا كند مستجاب نكند و اجرش ندهد و سبزهاي صحيح از حضرت باقر(ع) منقول است كه يافتم در كتاب رسولخدا(ص) كه  چون بعد از من ظاهر شود مرگ مناجاتي در حديثي زلزله و كم فروشي به قحط و كمي اجناس تبديل شوند و در منع زكوه به رفع بركت زمين از ميوه ها و زرع و در حديث به مرگ و در جور حكام به معاونت ظلم و از نقض عهد به تسلط دشمن و در قطع رحم بافتادن مال بدست اشرار و در ترك امر به معروف و نهي از منكر كه متابعت اهل بيت نكنند به تسلط بر آن و دعاي خوبان هم مستجاب نشود و فرمود: امت من هميشه در خيرند تا امر به معروف و نهي از منكر و ياري هم مي نمايند برخيره و چون ترك كنند بازگرفته شود از ايشان بركت ها و برهم مسلط مي شوند و ناصري نداشته باشند نه در زمين و نه در آسمان و فرمود اينها دو خلقند از خلق خدا پس هر كه ياري اينها كند خدا او را عزيز دارد هر كه ترك نمايد خدا او را مخذول دارد و در صحيح خدا فرمود؛: هر سال باران بي تفاوت مي فرستد و ليكن صرف مي كند از گنهكاران بسوي دشت و كوه و دريا به تحقيق كه خدا عذاب مي كند جعل را درسوراخش به باران به گناه اهل آن محل و حال آنكه در راه رفتن از اهل معصيت به او داده آنگاه فرمود:« فاعتبر و يا اولي الابصار» يعني عبرت بگيريد و متنبه شويد از اين كلام اي صاحبان بصيرت بدانگه اقل مراتب انكار به قلب است كه رضا به برابري موجب شرك است كه بايد كوتاهي نكرد و در طعن و تخفيف و توبيخ و دشنام در حضور و غيبت اگر فايده نكندترك معاشرت واجب است و بالاتر از اين تأديب است زدن و حبس و حاكم شرعي را  تا حكم قتل جايز ياواجب است و در غير مرتبه اول كه واجب عيني مطلق است واجب كفايي مشروط است بعد هم ضرر و تجويز تأكيد مگر احتمال عدم اطلاع آن شخص به مسئله رود براي اتمام حجت بايد ظاهراَ او را خبردار كند هرچند تجويز و تأئيد نباشد و درصحيح سعدبن صدقه حضرت صادق(ع) از رسول خدا(ص) ذكر نمود كه خدا دشمن دارد مومن ضعيف ايمان را كه اين كامل ندارد گفته او كدام است فرمود: مؤمني كه متوجه نهي منكر نشود  سعد مي گويد: سئوال كردند كه آيا امر به معروف و نهي از منكر بر همه امت واجب است فرمود: نه بلكه مخصوص جمعي است كه قدرت برآن داشته باشند و مردم اطاعتشان كنند و دانند معروف و منكر او دليل اين قول خداي تعالي است.« و لتكن منكم اخذ يدعون لي الخير يامرون بالمعروف و ينهون من المنكر» يعني مي بايد از شما جماعتي باشندكه بخواهند بسوي خير و امر به معروف و نهي از منكر كنند. مولف مي گويد: كه مراد حضرت اختصاص بعضي صور است كه موقوف باشد به اهل علم و الاعلم كافي است. به احاديث سابقه و در صحيح فرمود: سزاوار نيست مومن را از نشستن در مجلسي كه در آن معصيت است و نمي توان تغيير آن داد و آيات و احاديث در اين معني بسيار است و درحسن فرمود: كه هر كه ايمان به خدا و. روز قيامت دارد بايد ننشيند در آن مجلسي كه در آن غيبت امام يانقص مومني مذكور مي شود. 

 احكام دفاع و امر به معروف و نهي از منكر:
 دفاع همه مسلمانان دربرابر هجوم دشمنان به بلاد اسلام و مرزهاي آن واجب است از طريق بذل مال يا جان يا هر وسيله ديگر  دراين امر احتياج به اذن حاكم شرع نيست ولي براي نظم و همآهنگي برنامه هاي دفاعي بايد در صورت امكان فرمانده يا فرماندهاني آگاه و مورد اعتماد را با نظر حاكم شرعي تعيين كنند.  هرگاه مسملمانان از اين بيم داشته باشند كه اجانب نقشه ي استيلاء بر ممالك اسلامي كشيده اند و بدون واسطه يا با واسطه اعمال خود را از داخل يا خارج عملي كنند بر همه مالكين واجب است بر هر وسيله اي كه امكان دارد در برابر آن بايستند و از ممالك اسلامي دفاع كنند. اگر بواسطه توسعه نفوذ سياسي، يا اقتصادي يا تجاري بيگانگان خوف آن باشد كه آنها بر ممالك اسلامي تسلط پيدا كنند بر همه واجب است كه از نفوذ آن جلوگيري نموده ايادي آنها را قطع كنند. همچنين در مورد برقرار ساختن روابط سياسي با دولتهاي غيراسلامي بايد طوري باشد كه موجب ضعف و ناتواني مسلمين يا امارت آنها در چنگال بيگانگان يا وابستگي اقتصادي و تجاري نگردد.

 امر به معروف ونهي از منكر به تمام افراد عاقل و بالغ با شرايط زير واجب است:
(1): كسي كه مي خواهد امر به معروف و نهي از منكر كند بايد تعيين داشته باشد كه طرف مقابل مشغول انجام حرام يا ترك واجبي است.
(2): احتمال مي دهد امر و نهي او اثر دارد خواه اثر فوري داشته باشد يا غير فوري كامل يا ناقص، بنابراين اگر بداند هيچ اثر نمي كند واجب نيست.
 (3): در امر و نهي او مفسده و ضروري نباشد پس اگر بداند يا خوف اين باشد  كه امر و نهي او ضرر جاني يا عرضي و آبروئي يا مالي قابل توجه نسبت به او يا بعضي از  مومنين مي رساند واجب نيست.
ولي اگر معروف و منكر از اموري باشد كه شارع مقدس اسلام اهميت زيادي به آن ميدهد مانند حفظ اسلام  قرآن و استقلال ممالك اسلامي ياحفط احكام ضروري اسلام بايد اعتنا به ضرر نكند و با بذل جان و مال در حفظ آنها بكوشد هرگاه بدعتي در اسلام واقع شود منكراتي كه دولتهاي ناصالح به نام اسلام انجام مي دهند و بر همه مخصوصاَ علماي دين واجب است حق را اظهار و باطل را انكار كنند و اگر سرعت علماي دين موجب سوءظن به علماي اسلام شود اظهار حق به هر نحوي كه ممكن باشد واجب است هر چند بدانند تأثير نمي گذارد.
 هرگاه احتمال صحيح داده شود كه سكوت سبب مي شود كه عمل منكري معروف يا عمل معروفي منكر شود برهمه مخصوصاَ علماي اسلام واجب است كه حق را اظهار و اعلام كنند و سكوت جايز نيست و هرگاه سكوت علماي اسلام يا غير آنها موجب تقويت ظالم يا تأئيد او شود يا سبب جرأت او به ساير محرمات گردد.واجب است اظهار حق و انكار باطل كنند. هرچند تأثير فوري نداشته باشد. اگر داخل شدن بعضي از مومنين يا علماي اسلام در دستگاههايي كه  سبب جلوگيري از فساد يا منكراتي شود واجب است. قبول اين كار مگر آنكه مفسده مهمترين در  آن باشد مثل اين كه باعث سستي عقايد مردم يا سلب اعتماد آنها از علماي دين گردد كه در اين صورت جايز نيست.
 امر به معروف ونهي از منكر مراتبي دارد كه بعضي از اين مراتب احتياج به اجازه حاكم شرع ندارد و بعضي دارد . آنچه احتياج به اجازه حاكم شرع ندارد همان امر به معروف با زبان و دل و نصيحت كردن يا اعراض به بي اعتنايي و ترك مراوده نمودن است و اگر تأئيد نكرد جايز است با كلمات تند و خشن كه خالي از گناه باشد يا  به توسل به زور به اين طريق كه جلوي فرد گناهكار را بگيرد و يا وسايل گناه را  از دسترس او خارج كند ، اقدام نمايد ولي اگر براي امر به معروف و نهي از منكر لازم شود كه متوسل به  ضرب و جرح يا اتلاف اموال و بالاتر از آن گردد در اين صورت هيچكس بدون اجزاه حاكم شرع. حق اقدام ندارد بلكه بايد اصل كار و مقدار و اندازه آن طبق ضوابط اسلامي با نظر حاكم شرع تعيين گردد. امر به معروف و نهي از منكر با شرايطي كه ذكر شد و واجب است و ترك آن معصيت است و مستحباب و مكروحات امر  و نهي مستحب است. امر به معروف و نهي از منكر واجب كفائي مي باشد و در صورتي كه بعضي از مكلفين قيام به آن مي كنند از ديگران ساقط است و اگر اقامه معروف و جلوگيري از منكر موقوف بر اجتماع جمعي از مكلفين باشد واجب است اجتماع كنند. اگر بعضي امر و نهي كنند و موثر واقع نشود و بعضي ديگر احتمال بدهند كه امر آنها يا نهي آنها موثر است واجب است امر و نهي  كنند بيان مسأله شرعيه كفايت نمي كند. در امر به معروف و نهي از  منكر بلكه مكلف بايد امر و نهي كند. در امر به معروف و نهي از منكر قصد قربت معتبر نيست بلكه مقصود اقامه واجب و جلوگيري از حرام است. شرايط امر به معروف و نهي از منكر چند چيز شرط است در واجب بودن امر به معروف ونهي از منكر:
 آن كسي كه مي خواهد امر به معروف ونهي از منكر كند بداند كه آنچه شخص مكلف بجاي نمي آورد واجب است بجا آورد و آنچه بجا مي آورد بايد ترك كند. و كسي كه امر به معروف  نهي از منكر نمي داند واجب نيست.
2) آنكه احتمال بدهد امر و نهي ا و اثر دارد پس اگر بداند اثر نمي كند واجب نيست.
3) آنكه بداند شخصيت معصيت كار بنا دارد كه معصيت خود را تكرار كند پس اگر بداند يا گمان كند يا احتمال صحيح بدهد كه تكرار نمي كند واجب نيست.
4)آنكه در امر  و نهي مفسد هايي نباشد پس اگر بداند يا گمان كند كه امر يا نهي كند ضرر جاني يا عرضي آبرو و يا مالي قابل توجه به او مي رسد واجب نيست بلكه اگر احتمال صحيح بدهد كه از آن ترس ضررهاي مذكور را پيدا كند واجب نيست بلكه اگر بترسد كه ضرري متوجه متعلقان او مي شود واجب نيست. يك مسلمان خودش بايد اخلاق اسلامي را داشته باشد و ديگران را نيز به كارهاي نيك دعوت كند و براي بهبود و صلاح جامعه كوشش كند. اين رفتار« امر به معروف است» امر به معروف يعني فرمان دادن به كارهاي نيك. يك مسلمان بايد از گناه و تخلف از قوانين دوري كند و به مقدار توانايي خويش از گناه و فساد جلوگيري نمايد اين عمل نهي از منكر است. نهي از منكر يعني بازداشتن از كار زشت و ناپسند. امر به معروف ونهي ازمنكر بازداشتن از كار زشت و ناپسند.امر به معروف و نهي از منكر بزرگترين وظيفه يك مسلمان است. برهمه مسلمانان واجب است كه از قوانين دين دفاع كنند و براي نگهداري و اجراي آن بكوشند. خدا در قرآن مي فرمايد: شما بهترين امتها هستيد زيرا امر به معروف ونهي از منكر مي كنيد و به خدا ايمان داريد.
 آيات نهج البلاغه:
 و اناكم و التدابر والتقاطع لاتشركوا الامر بالمعروف و النهي عن المنكر ينولي عليكم شراركم.
 مبادا از هم روي بگردانيد و پيوند هم بگسلانيد وا مگذاريد امر به معروف و نهي از منكر را كه اگر چنين شود  بدترين افراد شما حكمراني شما را بدست گيرند.
 ان الامر بالمعروف و النهي عن المنكر تخلفان من خلق الله سبحانه و انهمان تيربان من أجل و لاينقطان من رزق.

آيات نهج البلاغه
 امر به معروف و نهي از منكر و صفت و خلق هستند از جمله خوهائي كه محبوب و پسنديده خداست و ( ترسيدن از امر به معروف ونهي از منكر نمودن در صورتيكه ظاهراَ هيچگونه زيادي نداشته باشد درست نيست و احتمال اينكه مبادا كشته شود يا روزي كم گردد بيجا است بلكه بايد دانست) اين دو امر مرگ را نزديك نمي گرداند و روزي را كم مي كند زيرا مرگ و روزي هر كس مقدار است و خير و تبديل در آن نيست.
 فان الله سبحانه الم يلعن القرن الحاضي بين ايديكم الا تبركهم الامر بالمعروف و النهي عن المنكر و لعن الله السفهاء يركوب المعاصي و العلماء تبرك الناهي
 و خداوند سبحان گذشتگان را از رحمت خود دور نكرده مگر به جهت ترك نمودن ايشان امر به معروف و نهي از منكر را و يكديگر را به كار پسنديده وادار نكرده و از كار ناشايسته بازنداشته پس خداوند  نفسها را از جهت گناه كردن و خردمندان را از جهت نهي از منكر نكردن لعن فرمود( از رحمت خود دور كرده ) به عذاب سخت گرفتارشان نمود.
 و ما اعمال البرمكها و الجهاد في سبيل الله عند الامر بالمعروف و النهي عن المنكر الا في بحر لحي و ان الامر بالمعروف و النهي عن المنكر  لايقربان من اجل ولاينقصان من رزق و افضل من ذلك مكه عدل امام جائز.
و همه چه اعمال نيكو و جهاد در راه خدا در پيش امر به معرو ف و نهي از منكر نيست مگر مانند آب دهان انداختن در درياي پهناور ( چون قوام اسلام امر به معروف و نهي از منكر مي باشد) ( چون اجل بموقع خود مي رسد و روزي كم و زياد نمي‌شود خواه امر به معروف و نهي  از منكر بكنيد يا نكنيد) هر كه اين عبادت بزرگ كه سرمايه همه نيك بختي ها است را از ترس جان يا بيم كم شدن روزي برابر خشم مردم از دست مي دهد.
 لم يعرف يغلبه معروفاَ و لم منكر منكر اقلب مهل اعلاه اسفله و أسفله اعلاه.
 پس كسي كه بدل كار شايسته را نشناخت و ناشايسته را انكار ننمود( نيكوكاران را دوست نداشته و بدكاران را دشمن ندانسته كه اين كار در باب امر به معروف و نهي از منكر اول واجب است ) وارونه گشته سرش و پائين و پايش بالا خواهد شد( در دنيا آسايش نداشته سرگردان و در آخرت نيك بختي رااز دست داده و به كيفر هميشگي گرفتار مي شود.
 لا شركو الامر بالمعروف و النهي عن المنكر منوولي عليكم شراركم ثم تدعون فلاستيجاب لكم.
تبليغات و امر به معروف و نهي از منكر را ترك نكنيد كه اشرار فاسدان بر شمامسلط مي گردند پس هرچه دعا كنيد مستجاب نمي شود.
 من امر بالمعروف و النهي عن المنكر فهو خليفه الله في ارفيه و خليفه رسول الله و خليفه كتابه
 كسي كه امر به معروف و نهي از منكر كند جانشين خداوند در زمين و جانشين رسول خدا و جانشين كتاب خداست.
 توضيح: اين روايت حاكي است كه دو وظيفه امر به معروف و نهي از منكر قبل از هر چيز يك برنامه الهي و پيامبران و كتابهاي آسماني است و اگر كسي در صورت وجود شرايط امر به معروف ونهي از  منكر كند درحقيقت زير پوشش همين برنامه قرار گرفته ودر اين راسته قدم بر مي‌دارد چه مقامي بالاتر از آن و بهترين دليل بر اهميت اين دو وظيفه بزرگ آنكه حفظ دين و جامعه با تمام ابعادش بستگي به آن دارد و به عبارت ديگر انسانها در پرتو اجراي اين دو وظيفه از پرتگاه سقوط نجات يافته و به سوي اوج تكامل انساني پرمي گشايد و اين دو وظيفه ضامن اجراي ساير وظايف فردي و اجتماعي، فرهنگي و سياسي و عبادي خواهد شد. ودر طول تاريخ اسلام، آثار درخشاني كه در پرتو اين دو زمينه و فريضه بزرگ بدست آمده بي شمار است.
        و ما اعمال البر كلها و الجهاد في سبيل الله عند الامر بالمعروف و النهي عن المنكر الا كنفنه في بحر لجي 
تمام كارهاي نيك و حتي جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف ونهي از منكر هم چون آب دهان در برابر دريايي پهناور است.
 امام صادق (ع) فرمود: ان  الامر بالعروف و النهي عن المنكر سبيل الانبياء و منهاج الصلي و فريضه  عظيمه بها تقام الفرامين و ثامن المذاهب و تحل المكاسب و ترد المظالم و تعمر الارض و يتصف من الاعداء و يستقيم الامر.
 امر به معروف و نهي از منكر شيوه ي پيامبران و روش صالحان و فريضه بزرگ الهي است ساير فرائض و واجبات بوسيله آن برپا مي شود و در پرتو آن راهها امن مي گردد و زمينها آباد و از دشمنان انتقام گرفته مي شود و همه كارها روبراه مي گردد.
 و آغاز همين حديث اين دو فريضه بعنوان« اسمي الافرائض و اشرفها و عالي ترين و شريفترين وظائف واجب ديني يادشده است.

 عدم اهتمام لازم به اين دو فريضه بزرگ:
با توجه به اينكه فريضه اي كه همه كارهاي خوب و حتي جهاد در راه خدا در مقايسه با آن همچون قطره آب نسبت به درياي پهناور است. و در پرتو آن ساير واجبات برپا مي شود و راهها امن مي گردد و كار و كسب مردم حلال شده  وحقوق مردم ادا مي شود و عدالت اجتماعي و اقتصادي و آبادي زمين و انتقال از دشمنان دين بوجود مي آيد . آن دشمناني كه از هرگونه شر و فساد در باره ما كوتاهي نمي كنند ودوست دارند ما همواره در رحمت و رنج باشيم و « نشانه هاي» دشمني از زبانشان آشكار است و آنچه در دل پنهان دارند« از كينه ها و عداوت ها» از آنه مهمتر است و انجام اين دو فريضه موجب روبراه شدن همه جانبه مي شود.
 ويل لقوم لا مدينون الله بالامعروف و النهي عن المنكر
واي به حال امتي كه با امر به معروف ونهي از منكر  تسليم خدا نمي گردند ( اين خدا را با امر به معروف و نهي از منكر اختيار نكردند)‌.
بئس القوم قوم يعييون الامر بالمعروف والنهي عن المنكر 
بد قومي هستند قومي كه بر امر به معروف و نهي از منكر عيب مي گيرند و آنرا بي ارزش مي پندارند.
 امام صادق(ع) فرمود: مردي از خاندان خشم به حضور رسول خدا (ص) آمد و عرض كرد: به من خبر بدهيد كه در اسلام چه چيز بهتر است؟ حضرت فرمود: ايمان به خدا : او پرسيد بعد از آن چه چيز بهتر است؟ حضرت فرمود:  امر به معروف و نهي ازمنكر
 امام باقر(ع): إن الامر بالمعروف و النهي عن المنكر فريضه عظيمه تمام الفرائض و تأمن من المواهب و تحل المكاسب و ترد الظالم و تجز الارض و ينتصف من الاعداد و يستعتم الامر
امر به معروف و  نهي از منكر دو فريضه بزرگ الهي است كه بقيه فرائض با آنها برپا مي شود بوسيله اين دو راهها امن مي گردد و كسب و كار مردم حلال مي شود، حقوق افراد تآمين مي گردد و در ساير آن زمينها آباد  و دشمنان انتقام مي شود و در پرتو آن  همه كارها روبراه مي گردد.
و إن الامر بالمعروف و النهي عن المنكر لخلقان من خلق الله سبحانه و انهما يقربان من اجل و لاينفصان من رزق
امر به معروف و نهي از منكر  دو صفت از صفات خداوند هست و اين دو قطعانه مرگ انسان را نزديك مي كنند و نه از رزق و روزي انسان مي كاهند
فرض الله ا لاايمان تطهيراً من السرك…… و الامر بالمعروف مصلحه ينعو ام و النهي عن المنكر دعا يسفها.
 خداوند ايمان را به خاطر پاكسازي انسان از هر گونه شرك وا جب فرمود: ……   و امر به معروف را بخاطر اصلاح توده مردم و نهي  از منكر را بخاطر بازداشتن بي خبران و كوردلان از  كارهاي زشت واجب ساخت.
 امام صادق(ع): ان الله ليبغض المومن الضعيف الذي لا زبرله و قال و هو الذي لاينهي عن المنكر
خداوند حتماَ دشمن دارد و مومن ضعيف النفسي راكه عقل ندارد و آن كسي كه نهي از منكر نمي كند. .
مرحوم صدوق مي گويد : به خط مرحوم برقي ديدم كه منظور از واژه زبر( بر وزن صبر) عقل  و فهم است.
ان الله عز و وجل ليبغض المومن الضعيف الذي لا دين له فقيل وما المومن الضعيف الذي لادين له قال الذي لا ينهي عن النمكر
خداوند دشمن دارد مومن ضعيفي كه دين ندارد شخصي از آن حضرت پرسيد چنين كسي كيست؟ فرمود او كه نهي ازمنكر نمي كند.
 امام باقر(ع) فرمود: در آخر زمان در ميان مردم قومي پديد مي آيند رياكار و بظاهر عبادت كننده و پارسا ولي از لحاظ درك و رشته عقلي ناقص و كارشان بيهوده است بدنبال وسائل رخصت در ترك امر به معروف مي روند و آن مواردي است كه از ضرر وزيان لعن گردند و غلامي تراشند از لغزشها و تبه كاريهاي دشمنان پيروي مي كنند. از نماز و روزه به ساير كارهايشان و به اموال و جانشان زيان برساند و آنرا نيز ترك  مي‌كنند چنانكه عاليترين و شريفترين فريضه ها را امر به معروف ونهي از منكر را ترك كردند پس فرمود:
ان الامر بالمعروف و النهي عن المنكر فريضه عظيمه بها تقام الفرائض هنالك يتم غضب اليه عز و جل عليهم فيعفهم يعقا به فيهلك الابرار في دار الفجار و الصعار في دار الكبار ان الامر بالمعروف و النهي عن المنكر سبيل الانبياء و بهاج الصلحاء فريضه عظيمه بها تقام الفرائض و تأمن المذاهب تحل الماسيب و ترد المظالم و بعقر الارض من الاعداد و يستقيم و الامر
امر  به معروف و نهي از منكر فريضه بزرگ است كه درپرتو آن ساير واجبات اجرا و انجام مي  شود درغير اينصورت خشم الهي شامل مردم شده و همگان گرفتار عذاب خدا خواهند شد نيكان در خانه بدان و خردسالان در خانه بزرگان به هلاكت ميرسند   ( بدانيد) كه امر به معروف ونهي از منكر راه پيامبران و شيوه صالحان و فريضه بزرگ است و در پرتو آن ساير فرائض و واجبات برپا مي گردد و راهها امن مي شود و تجارت  و كاسبي مردم حلال گشته و هرگونه ظلم و جور برچيده شده و زمين آباد مي گردد واز دشمنان انتقام گرفته مي شود و همه كارها روبراه مي گردد.
 بنابراين با دلهاي خود بديها را از عاملان آن انكار كنيد و از زبانهاي خود آنها را موعظه  نمائيد و در پرتو آن شوكت و قدرت دشمن را سركوب كنيد و در راه خدا از سرزنش هيچ سرزنش كننده اي نهراسيد. اگر آنها پند و اندرز شما را پذيرفتن و به سوي حق بازگشتند مسئوليتي( عذاب) بر آنها نيست بلكه مسئوليت براي آنان است كه بر مردم ظلم مي كنند و سرزمين بدون حق تجاوز مي نمايند كه براي آنها عذاب دردناك الهي خواهد بود و به آنها با جان خود پيكار كنيد و در قلبتان دشمني نمائيد و بي آنكه طالب مقام بوده و بي آنكه با ظلم و ستم پيروزي بدست آوريد تا در پرتو اين روش شما آنها و ستمگران و متجاوزان بسوي فرمان خداوند بازگردند و در مسير اطاعت فرمان الهي قرار گيرند.
 علي(ع) الي الله اشكو من معشر يعيشو.ن جهالا و يموتون ضلاه كيس فيهم سلعه ابور من الكتاب اذا تكي حق تلاوته و لا سعله انفق بيعلوه لايسعله انفق بيعاً و لا اعلي شمنا من الكتاب اذا حرف عن واضعه و الاعندهم انكر من المعروف و لا اعرف من المنكر
شكايت به خود مي برم از جمعيتي كهاز جهل و ناداني زندگي مي كنند و در گمراهي مي ميرند و در ميانشان متاعي كسادتر از قرآن نيست اگر آن را چنان كه بايد تلاوت كنند ونيز متاعي پر مشتري تر از آن نتوان يافت. اگر آن را تحريف سازند( و معني آن را دگرگون نمايند) و در نظر آنان چيزي زشت تر از نيكي ها و زيباتر از زشتيها و جود ندارد.
 قال الله سبحانه قلم يلعن القرن اماضي بين ايديكم الا تركهم الامر با المعروف و النهي عن المنكر فلعن الله الشفهاد يركوب المعاصي و الحكماء تيرك اتناسي …..
خداوند متعال پيشينيان را از رحمت خود دور نساخت جز بخاطر اينكه امر به معروف و نهي از منكر را ترك كردند خداوند افراد سفيد را بخاطر گناه و افراد عاقل ودانا را بخاطر ترك نهي از منكر از رحمتش دور ساخت.
  لا يشركوا الامر بالمعروف و النهي عن المنكر فيولي عليكم سراركم ثم تدعون فلايستجاب لكم
امر به معروف و نهي ازمنكر را ترك نكنيد( كه در صورت ترك) اشرار به شما مسلط مي شوند سپس هر چه دعا كنيد مستجاب نمي گردد.
 فرض الله الامر بالمعروف مصلحه للعوام و النهي عن المنكر دعا للفساد.
 خداوند امر به معروف را بخاطر اصلاح توده مردم و نهي از منكر را براي بازداشتن بي خردان تشريح واجب كرد.
 بنابراين اگردانسته شد كه در موردي امر به معروف ونهي از منكر هيچگونه اثري ندارد و در نتيجه خيري از هدف به دست نمي آيد در اين صورت امر به معروف و نهي از منكر واجب نيست بلكه ناپسند است.
 براي تأئيد ايجاد نيكي و بدي د رامر به معروف و نهي از منكر زمينه سازي كنيم و آنرا فراهم سازيم همانگونه كه شارع مقدس ما را به جهاد با دشمن فرمان داد وبه حكم عقل برما واجب است كه آنچه مي توانيم وسائل جنگي فراهم سازيم تا دشمنان خداوند و دشمنان خود را بوسيله آن مرعوب بسازيم و هر قدر كه دشمن قوي تر و بيشتر باشد آماده كردن وسايل و نيروهاي جنگي و انساني لازم تر و واجب تر است، همچنين است وقتي شارع مقدس ما را به امر معروف و نهي از منكر فرمان داد كه نوعي از جهاد و مبارزه است چنان كه امير المونين (ع) فرمود:  والجهاد منها علي اربع شعب: علي الامر بالمعروف و النهي عن المنكر و الصدق في الموطن و شنان ايفاسقين:
  جهاد از ايمان داراي چهار شعبه است: 1- امر به معروف 2- نهي از منكر 3- راستي  در معركه نبرد 4- كينه دشمني با فاسقان
بنابراين لازم است برما كه براي تأثير امر به معروف و نهي از منكر به فراهم كردن مقدمات و زمينه سازي بپردازيم. به عبارت ديگر جهادي كه بر مسلمانان واجب است دو گونه است:
1)    جهاد با دشمنان دين كه در خارج از جامعه اسلامي زندگي مي كنند و در صدر طرح نقشه هاي خائنانه برضد اسلام هستند و در مورد ما از هرگونه شرك و بدي كوتاهي نمي نمايند.
2)    جهاد بوسيله امر به معروف ونهي از منكر كه جهاد و مبارزه اي با فساد در محيط داخل جامعه اسلامي مبارزه و با آنكه به كارهاي نيك اهميت نمي دهند و از انجام مفاسد و زشتي ها باكي ندارند و دين را با تاريخچه هوس هاي خود قرار داده‌اند.
و الامر بالمعروف و النهي عن المنكر و احيان علي من امكنه ذلك و لم يخف علي نفسه.
امر به معروف و نهي از منكر بر كسي واجب است كه برايش ممكن باشد و ترس برضرر جاني بر حذر  نداشته باشد.
انما يومر بالمعروف و النهي عن المنكر مومن فيتعظ او جاهل فيتعلم فاما صاحب سوط او سيب فلا.
 جد اين نيست كه امر به معروف ونهي از منكر در موردي است كه در برابر شخص مومني صورت بگيرد كه او پند گيرد و تحت تأثير واقع شود و يا دو برابر شخص ناداني كه او دانا گردد. اما درمورد صاحب شمشير و تازيانه واجب نيست.
 ان اول و ماتعلبون عليه من الجهاد ، الجهاد بايدكم ثم بالسنتكم، ثم بقلوبكم، فمن ثم يعرف بقبله،معروفاَ و لم ينكر منكراً قلب، فجعل اعلاه استعله و استعله اعلاه
نخستين چيزي كه شما از جهاد مي گيرند. جهاد با دست است پس با زبان و بادل است، آنكس كه حتي با قلبش امر به معروف و  نهي از منكر نكند قلبش واژگونه مي‌شود ، بالاي آن پائين و پائين آن بالا مي آيد.
 در نهج البلاغه موارد زيادي از گفتار اميرالمومنان علي(ع) وجود دارد كه دلالت مي كند بدانيد كه دو فريضه امر  به معروف ونهي ازمنكر از اقسام و شاخه هاي جهاد است بعنوان نمونه در آيه قبل مي خوانيم:
   از اميرالمونين(ع) درباره ايمان سئوال شد در پاسخ فرمودند:
 الايمان علي اربع و دعاكم ،علي الصبر  اليقين و العدل و الجهاد- الي ان قال – والجهاد منها علي اربع ثعب. علي الامر بالمعروف و النهي عن المنكر و الصدق في المواطن و ثنان الفاسقين نحن امر بالمعروف شده ظهور المومنين و عن نهي عن المنكر ارغم الوف الكافرين، دمن صدق في المواطن قضي ما عليه و من شفي وغضب الله،غضب الله و ارضاه يوم القامه...
  منابع و مأخذ
قرآن مجيد، تفسير نمونه
نهج البلاغه، کتاب امر به معروف و نهي از منکر

نظري براي اين محصول ثبت نشده است.


نوشتن نظر خودتان

براي نوشتن نظر وارد شويد.

محصولات
نظر سنجي
نظرتون در مورد ویکی پروژه چیه؟
  •   مراحل ثبت نام خیلی زیاده!
  •   مطلب درخواستیم رو نداشت!
  •   ایمیل نداشتم که ثبت نام کنم!
  •   مطلبی که میخواستم گرون بود!
نظرنتيجه