بررسی انطباق محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با اهداف اعتقادی آموزش و پرورش مقطع ابتدایی

بررسی انطباق محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با اهداف اعتقادی آموزش و پرورش مقطع ابتدایی
بررسی انطباق محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با اهداف اعتقادی آموزش و پرورش مقطع ابتدایی
150,000 ریال 
تخفیف 15 تا 30 درصدی برای همکاران، کافی نت ها و مشتریان ویژه _____________________________  
وضعيت موجودي: موجود است
تعداد:  
افزودن به ليست مقايسه | افزودن به محصولات مورد علاقه

تعداد صفحات: 90 صفحه _ فرمت WORD به همراه فایل کفرانس پاورپوینت 52 اسلاید و پرسشنامه _ دانلود مطالب بلافاصله پس از پرداخت آنلاین

فهرست مطالب

    چکیده
فصل اول
کلیات پژوهش
3    1-1مقدمه
4    1-2 بیان مساله
6    1-3 ضرورت و اهمیت پژوهش
7    1-4 اهداف پژوهش
7    1-5 سوالات پژوهش
8    1-6 تعریف واژه ها و اصطلاحات
    فصل دوم
ادبیات و پیشینه پژوهش
11    2-1- مقدمه
11    2-2 برنامه ریزی درسی(تحصیلی)
13    2-3 اهمیت و جایگاه هدف در برنامه درسی
13    2-4 رابطه هدف با برنامه درسی
13    2-5 منابع تامین هدف های آموزشی
14
14
15
15    2-5-1 یادگیرنده
2-5-2 نیاز جامعه
-3-5-2ماده درسی ( دانش ) یا دیدگاههای متخصصان
2-6 سطوح هدف های آموزشی
16    2-7 جایگاه محتوا در برنامه درسی  و لزوم انطباق با هدف
16    2-8 اهمیت محتوا در برنامه درسی
17    2-9 معیارهای انتخاب محتوا در برنامه درسی
17    2-10 تحلیل محتوا
18    2-11 نقش و اهمیت کتاب درسی
19    2-12 ارتباط محتوا و هدف در برنامه درسی
20    2-13 هدف های آموزش و پرورش از دیدگاه اسلام
21    2-14 بحثی در اهداف و محتوای کتب تعلیم و تربیت اسلامی دوره ی ابتدایی
22    2-14-1 محتوای آموزشی هدیه های آسمان
23    2-15 پیشینه تجربی
23    2-15-1  پژوهش های انجام شده خارجی
24    2-15-2 پژوهش های انجام شده داخلی
26    2-16 جمع بندی مطالب
    فصل سوم
روش پژوهش
29    3-1- مقدمه
29    3-2- روش پژوهش
30    3-3- جامعه آماری
30    3-4- نمونه آماری و روش نمونه گیری
31    3-5- ابزار گردآوری اطلاعات
31    3-6- روایی و پایایی ابزار اندازه گیری
31    3-6-1 روایی پرسشنامه
31    3-6-2 پایایی پرسشنامه
32    3-7 روش های جمع آوری داده ها
32    3-8 روش تجزیه و تحلیل داده ها
    فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده های پژوهش
34    4-1- مقدمه
34    4-2- بخش اول : تحلیل محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان در انطباق با اهداف اعتقادی دوره ی ابتدایی
36    4-2-1- تحلیل محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان در انطباق با هدف آشنایی با پیامبری
37    4-2-2- تحلیل محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان در انطباق با هدف آشنایی با امامت
39    4-2-3- تحلیل محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان در انطباق با هدف آشنایی با معاد
40    4-2-5- تحلیل محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان در انطباق با هدف آشنایی با قرآن
41    4-2-6- تحلیل محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان در انطباق با هدف آشنایی با آداب و اخلاق اسلامی
43    4-2-7- تحلیل محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان در انطباق با هدف آشنایی با آداب و احکام اسلامی
44    4-2-8- تحلیل محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان در انطباق با هدف آشنایی با آداب و مراسم اسلامی
47    4-3- بخش دوم : تجزیه و تحلیل آماری داده های پژوهش
47    4-3-1- توزیع فراوانی و درصد مشخصات عمومی افراد پژوهش
52    4-3-2- توزیع فراوانی و درصد سوالات پرسشنامه
60    4-3-3- توزیع فراوانی و درصد سوالات پژوهش برحسب جنسیت
68    4-3-4- نتایج اجرای آزمون خی دو برای سوالات پژوهش
    فصل پنجم
بحث و نتیجه گیری و پیشنهادها
77    ٥-١- مقدمه
77    ٥-٢- بحث و نتیجه گیری
77    ٥-٢-١- سؤال اول پژوهش
78    ٥-٢-٢- سؤال دوم پژوهش
78    ٥-٢-٣- سؤال سوم پژوهش
78    ٥-٢-٤- سؤال چهارم پژوهش
79    ٥-٢-٥- سؤال پنجم پژوهش
79    ٥-٢-٦- سؤال ششم پژوهش
79    ٥-٢-٧- سؤال هفتم پژوهش
80    ٥-٢-٨- سؤال هشتم پژوهش
80    5-3- محدودیت های پژوهش
80    5-4– پیشنهاد ها
82    منابع
    پیوست ها
    چکیده انگلیسی

 
فهرست جداول

جدول 3-1: ضرایب پایایی پرسشنامه
جدول 4-1: توزیع فراوانی و درصد پایه تدریس برحسب جنسیت    32
47
جدول 2-4: توزیع فراوانی و درصد سن بر حسب جنسیت    49
جدول4-3: توزیع فراوانی و درصد میزان تحصیلات بر حسب جنسیت    50
جدول4-4: توزیع فراوانی و درصد سابقه تدریس بر حسب جنسیت    51
جدول 4-5: توزیع فراوانی و درصد سوالات پرسش اول    52
جدول4-6: توزیع فراوانی و درصد سوالات پرسش دوم    53
جدول4-7: توزیع فراوانی و درصد سوالات پرسش سوم    54
جدول 4-8: توزیع فراوانی و درصد سوالات پرسش چهارم    55
جدول4-9: توزیع فراوانی و درصد سوالات پرسش پنجم    56
جدول 4-10: توزیع فراوانی و درصد سوالات پرسش ششم    57
جدول 4-11: توزیع فراوانی و درصد سوالات پرسش هفتم    58
جدول 4-12: توزیع فراوانی و درصد سوالات پرسش هشتم     59
جدول 4-13: سوال 1 پژوهش ، هدف خداشناسی برحسب جنسیت    60
جدول 4-14 : سوال 2 پژوهش ، هدف آشنایی با پیامبری بر حسب جنسیت    61
جدول 4-15: سوال 3 پژوهش ، هدف آشنایی با امامت بر حسب جنسیت     62
جدول 4-16: سوال 4 پژوهش ، هدف آشنایی یا معاد بر حسب جنسیت     63
جدول 4-17: سوال 5 پژوهش ، هدف آشنایی با قرآن بر حسب جنسیت     64
جدول 4-18: سوال 6 پژوهش ، هدف آشنایی با آداب و اخلاق  بر حسب جنسیت     65
جدول 4-19: سوال 7 پژوهش ، هدف آشنایی با آداب و احکام بر حسب جنسیت     66
جدول4-20: سوال 8 پژوهش ، هدف آشنایی با آداب و مراسم  برحسب جنسیت     67
جدول 4-21: فراوانی مشاهده شده و قابل انتظار برای سوال اول پژوهش      68
جدول4-22: آزمون برازش نکویی خی دو برای سوال اول پژوهش     68
جدول 4-23: فراوانی مشاهده شده و قابل انتظار برای سوال دوم پژوهش     69
جدول 4-24:آزمون برازش نکویی خی دو برای سوال دوم پژوهش     69
جدول 4-25: فراوانی مشاهده شده و قابل انتظار برای سوال سوم پژوهش    70
جدول 4-26:آزمون برازش نکویی خی دو برای سوال سوم پژوهش     70
جدول 4-27:فراوانی مشاهده شده و قابل انتظار برای سوال چهارم پژوهش    71
جدول 4-28: آزمون برازش نکویی خی دو برای سوال چهارم پژوهش     71
جدول 4-29: فراوانی مشاهده شده و قابل انتظار برای سوال پنجم پژوهش    72
جدول 4-30: آزمون برازش نکویی خی دو برای سوال پنجم پژوهش     72
جدول4-31: فراوانی مشاهده شده و قابل انتظار برای سوال ششم پژوهش     73
جدول 4-32: آزمون برازش نکویی خی دو برای سوال ششم پژوهش     73
جدول4-33: فراوانی مشاهده شده و قابل انتظار برای سوال هفتم پژوهش    74
جدول 4-34: آزمون برازش نکویی خی دو برای سوال هفتم پژوهش    74
جدول 4-35: فراوانی مشاهده شده و قابل انتظار برای سوال هشتم پژوهش     75
جدول4-36 : آزمون برازش نکویی خی دو برای سوال هشتم پژوهش    75

 
فهرست نمودارها

نمودار4-1 : توزیع فراوانی پایه تدریس بر حسب جنسیت     48
نمودار 4-2: توزیع فراوانی سن بر حسب جنسیت     49
نمودار4-3: توزیع فراوانی میزان تحصیلات برحسب جنسیت    50
نمودار4-4: توزیع فراوانی سابقه تدریس بر حسب جنسیت     51
نمودار 4-5: توزیع فراوانی سوال 1 پژوهش بر حسب جنسیت    60
نمودار 4-6 : توزیع فراوانی سوال2 پژوهش بر حسب جنسیت     61
نمودار 4-7: توزیع فراوانی سوال 3 پژوهش بر حسب جنسیت     62
نمودار 4-8: توزیع فراوانی سوال 4 پژوهش بر حسب جنسیت    63
نمودار 4-9: توزیع فراوانی سوال 5 پژوهش بر حسب جنسیت    64
نمودار 4-10 : توزیع فراوانی سوال 6 پژوهش بر حسب جنسیت    65
نمودار 4-11: توزیع فراوانی سوال 7 پژوهش بر حسب جنسیت     66
نمودار 4-12: توزیع فراوانی سوال 8 پژوهش بر حسب جنسیت    67

چکیده :
هدف پژوهش، بررسی انطباق محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با اهداف اعتقادی دوره ی ابتدایی است که 8 هدف فرعی را در بر می گیرد.
جامعه ی آماری پژوهش، علاوه بر 4 دوره برنامه درسی هدیه های آسمان  شامل 360 نفر معلمان مقطع ابتدایی شهر اندیمشک می باشد. نمونه گیری به روش تصادفی طبقه ای انجام شد و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 150 نفر تعیین گردید. روش پژوهش در بخش تحلیل محتوای نظری به روش توصیفی (کتابخانه ای) و همچنین در بخش پیمایشی با استفاده از نظرات معلمین به شکل زمینه یابی انجام شد. ابزار اندازه گیری پرسشنامه ی محقق ساخته 50 گویه و 5 گزینه ای مقیاس لیکرت است. روایی پرسشنامه با نظر 20 نفر از متخصصان و اساتید علوم تربیتی و معارف اسلامی تایید شده و نیز جهت تعیین پایایی از روش آلفای کرونباخ استفاده شد که برای کل پرسشنامه برابر 97 درصد برآورد گردید. اطلاعات با بررسی و مطالعه کتابخانه ای منابع مرتبط و محتوای 4 دوره برنامه درسی هدیه های اسمان در بخش تحلیل محتوا و نیز در بخش پیمایشی با توزیع پرسشنامه نظرات معلمان جمع آوری و سپس با استفاده از نرم افزار SPSS11  با روش های آمار توصیفی مانند جداول فراوانی و درصد و نمودار ستونی و همچنین امار استنباطی شامل آزمون خی دو تجزیه و تحلیل گردید. نتیجه کلی پژوهش در پاسخ به سوال اصلی بیانگر آن است که: محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با اهداف اعتقادی دوره ی آموزش ابتدایی مطابقت کامل دارد.
واژه های کلیدی: اهداف اعتقادی، برنامه درسی هدیه های آسمان، محتوا


فصل اول
کلیات پژوهش
1-1-    مقدمه
1-2-    بیان مسئله
1-3-    ضرورت و اهمیت پژوهش
1-4-    اهداف پژوهش
1-5-    سوالات پژوهش
1-6-    تعریف واژه ها و اصطلاحات
 


1-1 مقدمه:
کودکان ما ارزشمندترین سرمایۀ جامعه، ظریف ترین و گرانبهاترین هدیه ای هستند که خداوند به عنوان امانت به ما سپرده است. از وظایف جامعه و دست اندر کاران تعلیم و تربیت کشور اسلامی ایران است که از طریق مطلوب ترین روش ها و انسانی ترین رفتارها، کودکان جامعه را هدایت کنند. در این راستا آموزش و پرورش یکی از راههایی است که می تواند در این راه مؤثر افتد ( پیری عطاء اله، ١٣٧٥: ٢ ).
تعلیم و تربیت روند بروز حقیقت است و چون حقیقت مطلق، خداست، تعلیم و تربیت نیز روند تقرب به خداست و این، معنای رستگاری است. تعلیم و تربیت واقعی، آدمی را به سوی خداوند هدایت می کند و چون برای رستگاری انسان لازم است، بنابراین باید با کیفیتی بسیار معنوی ارائه شود ( وزارت آموزش و پرورش، ١٣٨١: ٤ ).
پرورش مذهبی در مقایسه با سایر جنبه های پرورشی از جایگاه ویژه ای برخوردار است. زیرا در نظام مبتنی بر نگرش های مذهبی، هدف های دینی به منزله ی چتری هستند که سایر جنبه های پرورشی را نیز در بر می گیرند. در بیان هدف های درسی دینی باید به این امر توجه شود که دین مجموعه ای از دستورهای عملی و اخلاقی، فردی اجتماعی می باشد که لازم است برای پرورشکاران مذهبی و معلمین و دانش آموزان قابل درک و عمل و خالی از هر گونه کلیت و ابهام باشد ( قندیلی، ١٣٧٢: ٤ ).
لازمه وصول به این هدف های کلی و عمیق طراحی برنامه های آموزشی و درسی است. آموزش مذهبی و دینی به خصوص پس از پیروزی انقلاب اسلامی از اهمیت ویژه ای برخوردار گردیده است و در نظام آموزشی، درس دینی مهم ترین وسیله برای آموزش  دینی و مذهبی کودکان و نوجوانان این سرزمین
می باشد.
با توجه به اهمیت برنامۀ درسی و ارتباط آن با کتاب درسی، می توان گفت که در نظام های آموزشی متمرکز، کتاب درسی که آموزش هر موضوع درسی در هر پایه را به عهده دارد، از ابزارهای محوری و پر اهمیت آموزشگاه محسوب می شود. به عبارت دیگر کتاب درسی به عنوان یک رساله یا ابزار آموزشی، در زمینۀ درس خاصی به کار می رود و محصول یک فرایند تکنولوژیک است که محتوا و ساختارهای برنامۀ درسی را به شیوه ای که مناسب آموزش و یادگیری باشد تصریح و تفسیر می کند لازم است که تهیه و تألیف آن با توجه به اصول صحیح برنامه ریزی درسی انجام پذیرد.
نکته قابل توجه در تنظیم کتاب درسی، تعیین هدفها است که بیانگر تواناییهایی می باشند که انتظار می رود در پایان یک دوره یا مقطع آموزشی، دانش آموزان به آنها دست یابند. به تناسب هدف ها، محتوا و ابزار و وسایل آموزشی و راهبردهای یاددهی- یادگیری نیز تعیین می گردند. بنابراین عدم توجه به هدف های آموزشی و درسی در تدوین کتاب، تلف شدن استعدادهای بالقوه ای که در دانش آموزان نهفته است و پرورشکاران در صدد کشف و بارور ساختن آنها و هدایت هر کدام در جایگاهی مناسب از نظام فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جامعه می باشند.
در جمهوری اسلامی ایران برای هر مقطع از تحصیل اهدافی تعریف شده است که انتظار می رود فراگیر در پایان دوره تحصیلی به اهداف مورد نظر برسد. از جمله برای آموزش ابتدایی اهداف مختلفی در نظر گرفته شده است که یکی از مهم ترین این اهداف، اهداف اعتقادی است.
در این پژوهش، تلاش خواهد شد که محتوای درس تعلیمات دینی دوره آموزش ابتدایی تحت عنوان هدیه های آسمان از نظر انطباق با اهداف اعتقادی مورد بررسی و تحلیل و ارزیابی قرار گیرد. انشاء ا...

 

2-1 بیان مسأله
بر اساس آیۀ شریفه ی « ما خَلَقتُ الجن و الانس الا لِیَعبدون »  هدف آموزش و پرورش در جمهوری اسلامی ایران پرورش عبد صالح است و برای تحقق این آرمان هدف های اساسی مورد توجه قرار می گیرد ( شریعتمداری، ١٣٨١؛183 ).
در راستای رسالت و مأموریت آموزش و پرورش و جهت دهی به رشد همه جانبه ی دانش آموزان بر پایه ی تعلیم و دستورات دین مبین اسلام در ششصد و چهل و هفتمین جلسه ی شورای عالی آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران اهداف دوره ی ابتدایی تعیین شده که شامل اهداف: اعتقادی، اخلاقی، علمی و آموزشی، فرهنگی و هنری، اجتماعی،  زیستی، سیاسی و  اقتصادی است. که مدیران، برنامه ریزان  و همه ی افرادی که در تعلیم و تربیت دانش آموزان نقشی بر عهده دارند، مکلفند در برنامه ریزی امور، سازماندهی فعالیتها و انجام وظایف مربوط به گونه ای اقدام نمایند که تا پایان دوره ی تحصیلی دست یابی دانش آموزان به اهداف تعیین شده ممکن باشد.
مهمترین اهداف این مقطع تحصیلی ، اهداف اعتقادی است شامل :
١-آشنایی با معنای تولی و تبری .
٢-آشنایی با ترجمه بعضی از احادیث .
٣-آشنایی با اصول دین و اعتقاد به آن.
٤-آشنایی با زمان ها و مکان های مهم و مقدس .
٥-آشنایی با معنای امر به معروف و نهی از منکر .
٦-احترام به مجاهدین در راه خدا و شهدا.
٧-رغبت به خواندن نمازهای واجب ( برای دختران ).
٨-علاقه به حضور در مسجد و آشنایی با آداب آن .
٩-احترام گذاشتن به اولیا دین، بزرگان و شخصیت های اسلامی .
١٠-دوست داشتن خداوند و آشنایی با او به عنوان بهترین یاور و کمک .
١١-آشنایی با حلال و حرام و رعایت احکام مربوط در حد ضرورت .
١٢-تشخیص افراد  محرم و نامحرم و رعایت احکام مربوط در حد ضرورت .
١٣-درست خواندن نماز وآشنایی با احکام ضروری نماز و روزه .
١٤-روخوانی و حفظ قرآن و آشنایی با ترجمه برخی از سوره ها .
١٥-آشنایی با زندگی انبیاء اولوالعزم به ویژه نبی اکرم ( ص ) و معصومین و دوست داشتن آن ها .
١٦-آشنایی با مسائل مربوط به سن تکلیف و تقلید و احکام مربوط وعمل به آن ( برای دختران ).
برای تحقق اهداف آموزش ابتدایی برنامه های درسی متنوع در قالب کتاب های درسی به صورت متمرکز پیش بینی و تدوین شده است.
در میان انواع مواد درسی مختلف، درس دینی جزء لاینفک برنامه درسی مدارس ما به شمار می رود و در سال های اخیر، توجه به نیازهای نو در عرصه ی آموزش دین رویکردهای جدید در امر آموزش، توجه بیش از پیش به یادگیری جنبه های  نگرشی آموزه های دینی، لزوم بهره گیری از روش های نوین در تعلیم و تربیت دینی و توجه به تربیت دینی، برای شکل دهی به رفتارهای دینی و تقویت احساس دینی از طریق شناخت دین و تفکر در آن، متخصصان تعلیم و تربیت دینی را بر آن داشته است تا با برنامه ریزی دقیق و مطالعه جامع الاطراف در این خصوص دست به کار تهیه برنامه ای نوین برای تعلیم و تربیت دینی گردند. در این باره تلاش های فراوانی صورت گرفته است و « هدیه های آسمان » اولین محصول این اقدام مبارک است ( وزرات آموزش و پرورش، ١٣٨٤: 7).
برنامه ی  درسی هدیه های آسمان، اولین برنامه ی درسی رسمی در حوزه تعلیم و تربیت دینی در کشور قلمداد می شود و کتاب هدیه های آسمان نیز بر اساس این راهنمای برنامه ی درسی مصوب  تهیه شده است.
محتوا در هدیه های آسمان در قالب سه سند رسمی ارائه گردیده است:
١-کتاب درسی ٢- کتاب کار ٣- کتاب راهنمای معلم
هر یک از کتاب های مذکور کار کرد و وظیفه خاص خود را دارا بوده و هر یک به نوبه ی خود در امر یادگیری مؤثرند.
در برنامه ی درسی هدیه های آسمان اهداف کلی تعلیم و تربیت دینی در دوره ی ابتدایی در قالب هشت موضوع طراحی شده که از کتاب دوم آغاز و به مرور تا پایه پنجم ادامه یافته و آموزش داده می شود که عبارتند از:
خداشناسی، پیامبری، امامت، زندگی در جهان آخرت ( معاد )، قرآن، آداب  و اخلاق،  آداب و احکام  و آداب و مراسم اسلامی.
در این پژوهش، پژوهشگر سعی دارد تا با مطالعه و بررسی اهداف اعتقادی آموزش ابتدایی و بررسی محتوای  برنامه ی درسی هدیه های آسمان ( تعلیم و تربیت اسلامی ) با استفاده از نظرات معلمین مقطع ابتدایی و تحلیل محتوا، به تطبیق محتوای این برنامه ی درسی با اهداف اعتقادی دوره ی ابتدایی اقدام نماید. به عبارت بهتر پژوهشگر بر آن است تا به این پرسش پاسخ دهد که آیا محتوای برنامه درسی هدیه های آسمان با اهداف اعتقادی آموزش ابتدایی مطابقت دارد؟ و یا این که آیا محتوای درس هدیه های آسمان، اهداف اعتقادی پایان دوره ی ابتدایی را محقق می سازد؟

 

3-1 ضرورت و اهمیت پژوهش
نقش شگفت انگیز تعلیم و تربیت در زندگی انسان بر هیچ خردمندی پوشیده نیست. شکوفایی استعدادها و ارزش های والا مبتنی بر تعلیم و تربیت است و انسان شدن انسان و وصولش به کمال نهایی، همه مرهون تعلیم و تربیت صحیح است.
انسان نه تنها تربیت پذیر است بلکه تنها مخلوقی است که به تعلیم و تربیت نیازمند است. نیاز آدمی به تعلیم و تربیت به این معنا است که اگر از آن محروم  بماند فرصتی گرانبها از او گرفته شده و چیزی ارزنده را برای همیشه از دست خواهد داد. انسان شدن انسان، مرهون و مدیون اقدام های  تعلیمی و تربیتی چه از طرف خود ( خود سازی ) و چه از طرف مربیان اوست.
تعلیم و تربیت می تواند به رشد و ارتقای جسمی و روحانی انسان یاری کند و نیازهای فردی، اجتماعی، اقتصادی و ... انسان را تأمین کند. تمام امور زندگی بشر با امر تعلیم و تربیت ارتباط دارد. تعلیم و تربیت به ویژه تربیت دینی می تواند ارتباط آفریده را با آفریدگار مستحکم تر کند و او را به پذیرش تعهد و قبول مسئولیت وا دارد ( لودین، ١٣٨٣؛ ٢٨ ).
از آنجا که تعلیم و تربیت کودک در نظام آموزشگاهی مدنظر است، برای این کار بایستی مطالب و مواد آموزشی تهیه و تدوین شود. لذا از اهم وظایف سازمان پژوهش و تألیف کتب  درسی است که مطالب و محتوای کتب درسی  را چنان پیش بینی، تنظیم و ارائه کند که یادگیری مورد نظر در دانش آموزان بوجود آید و هدف های آموزش  و پرورش تحقق پیدا کند.
برای تحقق هدف های آموزش و پرورش پیش بینی محتوای مناسب بر اساس آن هدفها ضروری می باشد. بدلیل این که اگر محتوای تنظیم شده در راستای اهداف نباشد، نامناسب بودن محتوا باعث می شود که یادگیری مشکل شود و یا نتیجه کمتر از انتظار حاصل شود ( تقی پور ظهیر، ١٣٧٠: ١٧٩ ).
محتوا یکی از عناصر اصلی برنامه درسی است که تحقق هدفها با استفاده از آن انجام می شود. محتوای درسی عمدتاً از طریق کتاب های درسی ارائه می گردد. پس برای گزینش محتوای مناسب، راهنمایی گرفتن از اهداف که به دنبال بکار گیری معیارهای خاصی آمده، می تواند نتیجه بخش باشد.
حال با توجه به اهداف مصوب وزارت آموزش و پرورش از جمله اهداف اعتقادی و لزوم نیل به اهداف مذکور و رویکرد جدید در برنامه تربیت دینی  و تألیف برنامه  درسی تحت عنوان « هدیه های آسمان » در سه قالب  محتوایی: کتاب درسی، کتاب کار و راهنمای معلم؛ انجام پژوهشی جداگانه در این زمینه ضروری است .
پژوهش حاضر می تواند به مؤلفان کتب درسی کمک نماید تا در صورت لزوم به بازبینی محتوای برنامۀ درسی مذکور بپردازند و آن را تکمیل و تقویت نمایند.

 

4-1 اهداف پژوهش
هدف کلی: بررسی انطباق محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با اهداف اعتقادی  دوره ی ابتدایی.
اهداف ویژه:
١-تعیین میزان انطباق محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف خداشناسی.
٢-تعیین میزان انطباق محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف آشنایی با پیامبری.
٣-تعیین میزان انطباق محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف آشنایی با امامت.
٤-تعیین میزان انطباق محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف آشنایی با معاد.
٥-تعیین میزان انطباق محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف آشنایی با قرآن.
٦-تعیین میزان انطباق محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف آشنایی با آداب و اخلاق اسلامی.
٧-تعیین میزان انطباق محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف آشنایی با احکام اسلامی.
٨-تعیین میزان انطباق محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف آشنایی با آداب و مراسم اسلامی.
5-1  سؤالات پژوهش
سؤال اصلی: آیا محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با اهداف اعتقادی دوره ی ابتدایی مطابقت دارد؟
سؤالات فرعی:
١-آیا محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف خداشناسی مطابقت دارد؟
٢-آیا محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف آشنایی با پیامبری مطابقت دارد؟
٣-آیا محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف آشنایی با امامت مطابقت دارد؟
٤-آیا محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف آشنایی با معاد مطابقت دارد؟
٥-آیا محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف آشنایی با قرآن مطابقت دارد؟
٦-آیا محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف آشنایی با آداب و اخلاق اسلامی مطابقت دارد؟
٧-آیا محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف آشنایی با احکام اسلامی مطابقت دارد؟
٨-آیا محتوای برنامه ی درسی هدیه های آسمان با هدف آشنایی با آداب و مراسم اسلامی مطابقت دارد؟
6-1 تعریف واژه ها و اصطلاحات
تعریف مفهومی:
اعتقادی: صفت مربوط به عقیده، عقیدتی ( اصول اعتقادی ) ( صدری افشار، ١٣٨١: ١١٨ ).
اعتقاد: عقیده داشتن، باور داشتن، گرویدن به یک آیین، در دل گرفتن، سخت و محکم شدن چیزی، یقین کردن ( آژنگ، ١٣٨١ : ٨٩ ).
اهداف: جمع هدف، هدفها، منظورها، مقصودها، نشانه های  تیر ( آژنگ، ١٣٨١: ١٢٩ ) نشانه ها، نشانه های تیر ( معین، ١٣٨٥: ٢٦٩ ).
تعریف عملیاتی :
اهداف اعتقادی: اهداف آموزش ابتدایی ، مصوب در ششصد و چهل و هفتمین جلسه ی شورای عالی آموزش و پرورش که شامل ١٦ بند و در قالب ٨ موضوع تعریف شده اند.
تعریف مفهومی :
محتوا: آنچه چیزی را در درون خود جا داده باشد ( آژنگ، ١٣٨١: ١٤٧٣ )، محتویات، مضمون یا مقصود  موجود در سخن، نوشته یا اثر هنری ( صدری افشار، ١٣٨١: ١١٤٩ ) گرداگرد گیرنده- فراگیرنده: حاوی- شامل ( معین، ١٣٨٥: ٣٨٩٧  ).
تعریف عملیاتی :
محتوا: در هدیه های آسمان، محتوا در قالب سه سند رسمی ارائه گردیده است که مکمل همدیگرند و عبارتند از: ١- کتاب درسی ٢- کتاب کار ٣- راهنمای معلم
تعریف مفهومی :
برنامه ی درسی: برنامه ی تفصیلی کلیه ی فعالیت های یادگیری یادگیرنده، انواع وسایل آموزشی، پیشنهاداتی در مورد راهبردهای یادگیری  و شرایط اجرای برنامه را شامل می شود       ( پیری عطاء اله، ١٣٧٥: ٥ ).
تعریف عملیاتی
برنامه ی درسی هدیه های آسمان: برنامه ی آموزش دینی و تعلیم و تربیت اسلامی جمهوری اسلامی ایران در دوره ی ابتدایی که از پایه دوم تا پنجم تدریس می شود.
تعریف عملیاتی
معلمان دوره ی ابتدایی: شامل معلمانی که در سال تحصیلی ٨٨-٨٧ در پایه های دوم تا پنجم ابتدایی شهر اندیمشک مشغول تدریس بوده اند.  

 

فهرست منابع
1-    آدامز ،ریموند (1373) برنامه ریزی آموزشی :به سوی یک چشم انداز کیفی ، ترجمه ی سعید بهشتی ، تهران: انتشارات اطلاعات.
2-    آذر ، عادل (1380) . بسط و توسعه ی روش آنترو پی شانون برای پردازش داده ها در تحلیل محتوا ،فصلنامه علمی- پژوهش علوم انسانی دانشگاه الزهرا ،سال یازدهم ،شماره 37و38،بهار و تابستان 80،صفحه 5.
3-    آژنگ ،نصر الله (1381)گنجینه ی لغات (فرهنگ فارسی به فارسی )،جلد دوم ، تهران: انتشارات گنجینه.
4-    آیت اللهی ،مینو (1374).بررسی و مقایسه برنامه و محتوای کتاب تعلیمات دینی سال اول متوسطه نظام جدید از نظر معلمان و دانش آموزان ،پایان نامه کارشناسی ارشد ،دانشگاه علامه طبا طبایی .
5-    اسکندری فرد ،محمد رضا (1380). بررسی تناسب و سازگاری مفاهیم ارائه شده در کتابهای درسی سال پنجم ابتدایی در مورد امام علی (ع ) با برداشتهای ذهنی شاگردان در سال تحصیلی (79،80)،چکیده پایان نامه های ایران ،بهار 84،دوره 13 ،شماره 1،صفحه 107 .
6-    بست ،جان (2004 ). روشهای تحقیق در علوم تربیتی و رفتاری ،ترجمه حسن پا شا شریفی و نسرین طالقانی (1384 )، تهران: انتشارات رشد .
7-    بلوم ،بنجامین ،اس (1374 ) طبقه بندی هدفهای پرورشی ،کتاب اول حوزه شناختی ،ترجمه علی اکبر سیف و خدیجه علی آبادی ، تهران :رشد.
8-    پروند ،محمد حسن (1374 ) مقدمات برنامه ریزی آموزشی و درسی ، تهران: نشر دنیای پژوهش.
9-    پیری عطاء اله ،موسی (1375 ) مطالعه میزان انطباق محتوای کتاب «فرهنگ اسلامی و تعلیمات دینی »با اهداف این درس از نظر دبیران دینی پایه سوم راهنمایی شهر تهران در سال تحصیلی (75-74 ) ،پایان نامه کارشناسی ارشد ،دانشگاه تربیت معلم دانشگاه علوم تربیتی .
10-تقی پور ظهیر ،علی (1385 ) .مقدمه ای بر برنامه ریزی آموزشی و درسی ، تهران: انتشارات آگاه .
11-خلیلی شورینی ،سیاوش (1382 ) اصول و مبانی برنامه ریزی آموزشی ، تهران: انتشارات یادواره کتاب .
12-خوئی نژاد ،غلامرضا (1380 ) روشهای پژوهشی در علوم تربیتی ، تهران :انتشارات سمت.
13-دلاور ،علی (1383 ) احتمالات و آمار کاربردی در روانشناسی و علوم تربیتی، تهران :دانشگاه پیام نور .
14-رضایی ،معرفت (1380 ) بررسی عوامل موثر در تعیین محتوای کتابهای تعلیمات دینی دوره ابتدایی از دیدگاه معلمان استان آذر بایجان غربی ،پایان نامه کارشناسی ارشد ،دانشگاه آزاد اسلامی ،واحد تهران مرکز .
15-رضوی ،سید عباس (1386 ) مباحث نوین در فن آوری آموزشی ،ناشر :دانشگاه شهید چمران اهواز ،چاپ اول .
16-سرمد ،زهره ،بازرگان ،عباس ،حجازی ،الهه(1385 ) روشهای تحقیق در علوم رفتاری ، تهران:انتشارات آگاه .
17-سعیدی رضوانی ،محمود (1373 ) بررسی نظرات مولفان کتب دینی دوره متوسطه ،دبیران دینی و دانش آموزان پایه چهارم دبیرستانهای شهر مشهد در میزان مطلوبیت محتوای کتاب دینی چهارم متوسطه ،پایان نامه کارشناسی ارشد ،دانشگاه تهران .
18-شریعتمداری ،علی (1381 ) .جامعه و تعلیم و تربیت مبانی تربیت جدید ، تهران: موسسه انتشارات امیر کبیر،چاپ بیستم .
19-شریعتمداری ،علی (1383 ) اصول و فلسفه تعلیم و تربیت ، تهران :موسسه انتشارات امیر کبیر.
20-شعاری نژاد ،علی اکبر (1383 ) فلسفه آموزش و پرورش ، تهران: انتشارات امیر کبیر،چاپ هفتم .
21-شعبانی ،حسن (1384 ) مهارتهای آموزش و پرورش (روشها و فنون تدریس ) تهران: انتشارات سمت.
22-شکوهی ،غلامحسین (1365 ) تعلیم و تربیت و مراحل آن ،مشهد :موسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی.
23-شورای عالی آموزش و پرورش (1387) مصوبه ششصد و چهل و هفتم ، معاونت آموزش و پرورش عمومی ، گروه آموزش و پرورش پیش دبستانی وابتدایی .
24-شهیدی فرد ،پیمانه (1380 ) بررسی محتوای کتابهای انگلیسی دوره راهنمایی بر اساس معیار های انتخاب محتوا از نظر دبیران این درس  در شهر تهران در سال تحصیلی (80-79 ) ،پایان نامه کارشناسی ارشد ،دانشگاه آزاد اسلامی ،واحد تهران مرکزی .
25-صافی ،احمد (1384 ) آموزش و پرورش ابتدایی ،راهنمایی تحصیلی و متوسطه ، تهران: انتشارات سمت ،چاپ هفتم .
26-صدری افشار ،غلامحسین ،حکمی ،نسرین ،حکمی ،نسترن (1381 ) فرهنگ معاصر فارسی یک جلدی ،سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چاپ سوم .
27-صفوی ،امان الله (1383 ) روشها ،فنون و الگوهای تدریس ، تهران: انتشارات سمت.
28-عابدی، احمد (1382) تحلیل محتوای کتاب های درسی دوره ابتدایی بر حسب سازه ی انگیزه پیشرفت ،فصل نامه نوآوری های آموزشی ، سال دوم ، شماره 5 ، صفحات 1 تا 53 .
29-عباسی بروجنی ،مجید (1383 ) تحلیل محتوای کتابهای علوم اجتماعی دوره متوسطه در انطباق با اهداف مصوب ،پایان نامه کارشناسی ارشد .
30-عصاره ،علیرضا (1386 ) مطالعات تطبیقی آموزش و پرورش دوره اول متوسطه در کشورهای منتخب (ایران ،آلمان ،انگلستان ،فرانسه ،ژاپن ، کره جنوبی ،مالزی ، مصر)، تهران :یادواره کتاب.
31-علاقه بند ،علی (1379 ) مقدمات مدیریت آموزشی ، تهران: نشر روان.
32-علم الهدی ،جمیله (1384 ) .مبانی تربیت اسلامی و برنامه ریزی درسی «بر اساس فلسفه صدرا »، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع ).
33-فیوضات ،یحیی (1373) مبانی برنامه ریزی آموزشی ، تهران :موسسه نشر ویرایش.
34-لودین ،شهین (1383 ) کاربرد دریچه های پنهان تربیت ، مشهد: انتشارات واسع ،چاپ اول .
35-لوی ،الف (1362 ) برنامه ریزی درسی مدارس ،ترجمه فریده مشایخ ، تهران: دفتر امور کمک آموزشی و کتابخانه ها  .
36-مافی غلامی ،مهر نوش (1387) بررسی میزان رابطه عملکرد تحصیلی کتب دین و زندگی با رشد اعتقادی دانش آموزان دختر دوره متوسط شهر تبریز (87-86)، پایان نامه کارشناسی ارشد ،دانشگاه آزاد اسلامی ،واحد دزفول .
37-مشاوران یونسکو (1386 ) فرآیند برنامه ریزی آموزشی ،ترجمه فریده مشایخ ، تهران :انتشارات مدرسه.
38-مظفر ،محمد (1381 ) تحلیل محتوای کتاب هدیه های آسمان و کتاب کار پایه دوم دبستان چاپ سال 81در مقایسه با تعلیمات دینی چاپ سال 80 ، پایان نامه کارشناسی ارشد ، دانشگاه تربیت مدرس ،فصلنامه نو آوریهای آموزشی ،سال سوم ،شماره 7،بهار 83 ،صفحه 116.
39-معین ،محمد (1385 ) فرهنگ فارسی متوسط ، تهران: امیر کبیر ،جلد اول و سوم .
40-میرزا بیگی ،علی (1384 ) .برنامه ریزی درسی و طرح درس در آموزش رسمی و تربیت نیروی انسانی ، تهران: نشر یسطرون ،چاپ دوم .
41-ناجی اصفهانی ،جمیله السادات (1381 ) .تحلیل محتوای کتاب تعلیمات دینی سوم دبستان ،پایان نامه   کارشناسی ارشد ،دانشگاه آزاد اسلامی (خوراسگان ).
42-نادری ،عزت الله ،سیف نراقی ،مریم (1385 ) روشهای تحقیق و چگونگی ارزشیابی آن در علوم انسانی ، تهران: ارسباران .
43-نکو کار،شکوفه (1385 ) بررسی تاثیر آموزش تعلیمات دینی (هدیه های آسمان ) بر رفتار دینی دانش آموزان کلاس چهارم ابتدایی منطقه 16و5 (از دیدگاه معاونین و معلمین ) ،پایان نامه   کارشناسی ارشد ،دانشگاه آزاد اسلامی ،واحد تهران مرکزی ،دانشکده روان شناسی و علم اجتماعی .
44-وزارت آموزش و پرورش ،سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی (1381 ) ، کتاب معلم« هدیه های آسمان» تعلیم و تربیت اسلامی ،دوم دبستان ،اداره کل چاپ و توزیع کتابهای درسی ،تهران.
45-وزارت آموزش و پرورش ،سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی (1382 )،کتاب معلم «هدیه های آسمان »تعلیم و تربیت اسلامی ،سوم دبستان ، تهران: اداره کل چاپ و توزیع  کتابهای درسی.
46-وزارت آموزش و پرورش ،سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی (1383 )، کتاب معلم «هدیه های آسمان »تعلیم و تربیت اسلامی ،چهارم دبستان ، تهران:اداره چاپ و توزیع کتابهای درسی.
47-وزارت آموزش و پرورش ،سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی (1384 )، کتاب معلم «هدیه های آسمان »تعلیم و تربیت اسلامی ،پنجم دبستان ، تهران: اداره کل چاپ و توزیع کتابهای درسی .
48-وزارت آموزش و پرورش ،سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی (1387 )، کتاب کار هدیه های اسمان پنجم دبستان ،تهران : اداره ی کل چاپ و توزیع کتابهای درسی،چاپ چهارم.
49-وزارت آموزش و پرورش ،سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی (1387 ) ، کتاب کار «هدیه های آسمان چهارم دبستان»، تهران:اداره کل چاپ و توزیع کتابهای درسی ،چاپ پنجم.
50-وزارت آموزش و پرورش ،سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی( 1387)، کتاب کار هدیه های آسمان سوم دبستان، تهران:اداره کل چاپ توزیع کتابهای درسی ،چاپ ششم .
51-وزارت آموزش و پرورش ،سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی (1387 )کتاب کار هدیه های آسمان دوم دبستان ، تهران:اداره ی کل چاپ و توزیع کتابهای درسی،چاپ هفتم .
52-وزارت آموزش و پرورش ،سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی (1387 )، هدیه های آسمان (تعلیم و تربیت اسلامی )، پنجم دبستان ، تهران: اداره کل چاپ و توزیع کتابهای درسی،چاپ چهارم .
53-وزارت آموزش و پرورش ،سازمان آموزش و برنامه ریزی آموزشی (1387 )، هدیه های آسمان (تعلیم و تربیت اسلامی ) ، چهارم دبستان ، تهران: اداره کل چاپ و توزیع کتابهای درسی، چاپ پنجم
54-وزارت آموزش و پرورش ،سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی (1387 )، هدیه های آسمان (تعلیم و تربیت اسلامی )، سوم دبستان ، تهران: اداره کل چاپ و توزیع کتابهای درسی ، چاپ ششم .
55-وزارت آموزش و پرورش ،سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی(1387 )، هدیه های آسمان (تعلیم و تربیت اسلامی )، دوم دبستان ، تهران :اداره کل چاپ و توزیع کتابهای درسی ،چاپ  هفتم. 

نظري براي اين محصول ثبت نشده است.


نوشتن نظر خودتان

براي نوشتن نظر وارد شويد.

محصولات
نظر سنجي
نظرتون در مورد ویکی پروژه چیه؟
  •   مراحل ثبت نام خیلی زیاده!
  •   مطلب درخواستیم رو نداشت!
  •   ایمیل نداشتم که ثبت نام کنم!
  •   مطلبی که میخواستم گرون بود!
نظرنتيجه