بررسی منابع معدنی و كانسارها در سنگ های ساختمانی

بررسی منابع معدنی و كانسارها در سنگ های ساختمانی
بررسی منابع معدنی و كانسارها در سنگ های ساختمانی
180,000 ریال 
تخفیف 15 تا 30 درصدی برای همکاران، کافی نت ها و مشتریان ویژه _____________________________  
وضعيت موجودي: موجود است
تعداد:  
افزودن به ليست مقايسه | افزودن به محصولات مورد علاقه

تعداد صفحات : 195 صفحه _ فرمت WORD _ مطالعه موردی منابع معدني سنگ هاي ساختماني در استان سيستان و بلوچستان و مقایسه آن با معادن کشور _ دانلود مطالب بلافاصله پس از پرداخت آنلاین


فهرست

تقدير و تشكر     1
فصل اول     2
مقدمه :     3
نحوه پراكندگي استاني تعاوني هاي فعال در معادن سنگ هاي نما وتزئيني     6
فصل دوم :    31
گسترش جغرافيايي ـ استراتيگرافي سنگهاي نما و تزئيتي ايران     32
گسترش جغرافيايي ـ استراتيگرافي سنگهاي نما و تزئيتي ايران     33
انواع سنگ هاي تزئيني :     35
سنگ لوح (Slate  ) :     36
سنگ آهك و تراورتن Lime Stone and Travertine     36
مرمر( Marble )     37
تراورتن :     39
مرمريت ( مرمر آهكي ) :Lime Stone marble     40
مرمر اونيكس (Onix marble ) :    42
مرمر سرپانتين ( Serpantin marble ) :    43
بررسي فني واقتصادي يك كانسار سنگ (فرمها ودستورالعمل هاي استاندارد):     43
بررسي فني واقتصادي يك كانسار سنگ (فرمها ودستورالعمل هاي استاندارد):    44
مقدمه اي بر استانداردهاي سنگ هاي تزئيني :     47
روشهاي آزمون استاندارد ASTM     48
آزمون مقاومت خمشي   : ASTM C88048
آزمون مدول گسيختگي ASTM C99  :     48
آزمون خمشي براي سنگ‌لوح:(مدول گسيختگي والاستيسيته (ASTM C120:     49
آزمون مقاومت تراكمي : ASTM C170   :     49
آزمون جذب آب وچگالي نسبي : ASTM C97:     50
آزمون جذب آب سنگ لوح (ASTM C 121):     50
آزمون مقاومت سايشي : ASTM C241:     50
آزمون عملكرد سازه اي سيستمهاي پوشش با سنگ(ASTM C120 –91):     51
فصل سومروشهاي استخراج سنگ قواره :     52
روشهاي استخراج سنگ قواره :     53
1 . آماده سازي دستگاه برش     56
2. حفاري     57
3 . وسايل حفاري     59
4 . برش با استفاده از سيم الماسه     60
تعيين اولويت سطوح برش     61
برش افقي     61
برش عمودي     62
زاويه برش     62
5 . علل پاره شدن سيم الماسه :     64
5 . علل پاره شدن سيم الماسه :    65
5 . علل پاره شدن سيم الماسه :     66
6. جهت گردش سيم الماسه     66
7. علل ناصاف بريده شدن سطح برش     67
8  . استفاده از دستگاههاي اره الماسه: (هاواژ)     68
9 . چگونگي بيرون كشيدن بلوك بريده شده از سينه كار     68
10 . ماشين آلات و نيروي انساني مورد نياز     69
10 . ماشين آلات و نيروي انساني مورد نياز     70
مقايسه سيستمهاي استخراج سنگ قواره     70
جستجو ، اكتشاف و ارزيابي سنگ     73
حفاري بهينه :     77
تعريف بازده حفاري     77
سرمته     80
بازده     80
11. كنترل و بسته بندي     80
لزوم استفاده ازكامپيوتر:     82
بازده ماكزيمم، درمقاومت كم:     82
فصل چهارم     84
فنون فرآوري     85
برش بلوك سنگ     85
اره هاي الماسه چند تيغه اي     85
قله برها     86
تكنولوژي مدرن فرآوري مرمر و تراورتن     86
تكنولوژي     86
هزينه هاي توليد     93
هزينه مصرف شدنيها    94
فصل پنجم     98
انواع گرانيت     100
خواص فيزيكي گرانيت     101
موارد استفاده گرانيت     101
معيارهاي انتخاب گرانيت     102
عوامل قيمت    102
پرداخت گرانيت     103
استخراج گرانيت با سيم برش الماسه     105
سيستم هاي برش با آب     109
سيستم برش با آب و مواد ساينده     112
فصل ششم:     119
سهم ويژه معادن سنگهای نما و تزئينی در مجموعه فعاليت معدنی کشور :     120
مقايسه ميزان و ارزش توليد سالانه معادن سنگهای نما و تزئينی با ديگر معادن :     121
چگونگی استخراج سنگ در جهان    123
آينده صادرات سنگ های ساختمانی در ايران :     125
قيمت‌هاي جهاني سنگ     125
نگاهی به مصرف سرانه سنگ در کشورهای مصرف کننده عمده:     130
نگاهی به مصرف سرانه سنگ در کشورهای مصرف کننده عمده:     131
توليد کنندگان عمده گرانيت در جهان :     132
فصل هفتم    135
ويژگيهای فرسايشی و ناپايداری سنگ:     136
نگهداري سنگفرش     141
لك زدايي     143
زدودن لكه هاي مس وبرنز     145
زدودن لكه هاي روغن و چربي از سطح مرمر     145
چسبهاي 100% جامد واستفاده از آن به جاي دوغاب سيمان در نصب سنگ     146
رنگ در سنگهاي طبيعي     148
كامپيوتر صنعت سنگ را هم متحول كرده است    . 151
فصل هشتم     153
مقالات انگليسي RICH QUARRIES AND DIAMOND WIRE SARE SAWING    ....156
NEW BIRTH IN AN OLD CONTEXT    …158
NEYRIZ MINE    …159
مراجع    ....160

 

فصل اول
    مقدمه :
ارزش و فراواني كانسارهاي سنگ تزئيني در اين ملك زرخيز به گونه اي است كه فقط با تدوين يك برنامه دقيق و اصولي مي توان از اين معادن خداداد به عنوان يكي از اركان بنيادين اقتصاد كشور بهره برد . اما متأسفانه اين صنعت سالهاي طولاني تحت تأثير اقتصاد متكي به نفت و بينشهاي ناشي از آن مورد بي مهري واقع شده و حتي در دروس دانشگاهي هم مهجور وناشناخته باقي مانده است و اين همه شايد برآمده از عدم درك و شناخت علمي اين پديده و در نتيجه ناديده گرفتن تأثيرات اقتصادي آن و بالطبع تلقي سطحي  ونادرست از كاربردهاي عام آن باشد . بنابراين اگر تغييري اساسي در فرهنگ ونحوه نگرش مردم ما به سنگ ونيز ساختار كشف و استخراج وتوليد سنگ هاي تزئيني صورت نگيرد وبه ويژه اگر جنبه علمي و پژوهشي صنايع مربوط به فرآوري سنگ چنانچه بايد مورد توجه قرار نگيرد ، اميد داشتن به توسعه اين صنعت و حضور گسترده وفعال در بازار جهاني اين محصول كاري عبث خواهد بود . نگاهي به آمارهاي موجود پيرامون وضعيت توليد ومصرف اين محصول در جهان ، درعين آنكه تصوير نسبتاً روشني از حال و آينده بازار جهاني سنگ به دست مي دهد ، مسئوليت پژوهندگان برنامه ريزان وكارگزاران مربوطه را دوچندان مي سازد . و اين واقعيت را به ما مي نمايند كه از اين پس عوامل ياد شده بايستي مسائلي چون جهت دهي سرمايه هاي داخلي و خارجي ، تحقيق واكتشاف ، استخراج با روشهاي علمي و پيشرفته ، توليد با كيفيت مطلوب و صدور در راستاي تقويت اين صنعت را بيش از پيش مورد توجه قرار دهند . بدون شك براي حركت در مسير توسعه صنعت سنگ تزئيني ، نخستين گام پذيرفتن اصل اتكاء به پژوهش علمي وكنترل كيفي به عنوان تنها تعيين كننده خط سير ومنازل بين راه است . و اين نكته اي است كه بايد در تمامي مراحل از تحقيق و گردآوري اطلاعات زمين شناسي ومعرفي محصول در بازرهاي جهاني در كانون توجه قرار گيرد و دقيقاً بدان عمل شود چراكه عمل براين اساس از يك سو برتري قابل ملاحظه اي را براي يك صادر كننده نسبت به ساير رقباي جهاني به ارمغان خواهد آورد و از ديگر سو عرضه كننده را واخواهد داشت تا براي از دست ندادن خريداران بالقوه وبالفعل فعاليت خود را در همه جوانب مطلوب و كارآمد نمايد. براي مثال ميتوان اولين تأثير عمل بر اساس شناخت وپژوهش علمي را به ويژه در اين صنعت در تازه گردانيدن روشهاي اكتشاف واستخراج معادن ديد . چه درجهان كنوني كه تحولات ونوآوريها در زمينه علوم وصنايع به گونه اي حيرت افزا سرعت وتنوع يافته ، نمي توان هنوز با روشهاي كهنه وشيوه هاي ابتدايي وعمدتاً غير اقتصادي وارد ميدان شد و حضوري قدرتمند را هم در دنياي رقابت آميز تجارت انتظار داشت . بديهي است صنعت سنگ تزئيني نيز از اين قائده مستثني نيست بلكه به اعتبار طبيعت ذوقي سليقه اي و هنري آن حتي بيش از ديگر صنايع در معرض تغيير وتحول ونوآوري است و در اين حالت است كه موضوع متحول نمودن روشهاي اكتشاف به عنوان پايه واساس استخراج وعرضه سريع و بهنگام سنگ هاي جديد مورد توجه قرار مي گيرد . بر پايه اين واقعيت است كه امروزه حركت پي جويي اكتشاف يا بهره گيري از داده هاي حيرت آور ماهواره اي به جهشي پرشتاب، متنوع و بسيار پيچيده تبديل شده است و به مرحله اي رسيده كه پي در پي ذخيره اي جديد كشف مي شود ومنابع عرضه سنگ از هر نظر اعم از بافت ، رنگ وكيفيت آماده سازي رشد مي يابند . بنابراين ضروري است در كنار گسترش همه فعاليت ها وتلاشهاي فني واقتصادي جهت توليد وصدور سنگ هاي تزئيني به مرحله تعيين كننده اكتشاف به صورت دقيق تر وجامع تري پرداخته شود . در مرحله استخراج نيز تغيير روش ضد اقتصادي انفجاري وگزينش وبه كارگيري جديدترين سيستم هاي مكانيزه برش ، قطع نظر از تأثيري كه بر كميت وكيفيت توليد مي گذارد ، نتيجه ديگري هم دارد و آن جايگزين شدن فضايي مدرن ودلخواه در كارگاه به جاي كارهاي سخت وزيان آورمي باشد كه بالطبع كار معدني را از وابستگي به نيروي كار يدي رها مي سازد ومحيطي مطلوب فراهم مي آورد كه بي شك در جذب دانشگاهيان ، كارشناسان ومهندسان ذيربط جهت تحقيق و پژوهش واكتشاف و استخراج مؤثر خواهد بود .
گسترش جغرافيايي ـ استراتيگرافي سنگهاي نما و تزئيتي ايران
اطلاعات موجود درباره معادن سنگهاي نما و تزئيني كه اكثراً فعال مي باشند، نشاندهنده اين است كه معادن شامل مرمريت ، مرمر چشمه اي (اونيكس)، تراورتن، سنگ آهك، گرانيت، گابروديوريت وسرپانتيت مي باشند . بعضي از معادن مرمريت از دولوميت وگروه بيشتري از آهك هستند . مقايسه اي ميان جنس سنگها ، جنس مجموعه دربرگرينده آنها و سن تشكيل سنگها و مجموعه دربرگيرنده نشان مي دهد كه روندهاي گسترش جغرافيايي از همزادي وهمخواني زماني وژنتيك سنگها نيز حكايت ميكند. واضحترين وطولاني ترين روند مربوط به گسترش معادن مرمرچشمه اي وتراورتن است كه در طول يك نوار شمال غرب ـ جنوب شرق سراسرايران از گوشه شمال غرب كشور تامرز پاكستان كشيده شده است . اين نوار به جهت گسترش آتشفشانها وچشمه هاي آب گرم و خطوط تكتونيكي فعال جوان (پليوسن تا زمان حاضر) به نام نوار داغ مرمر چشمه اي وتراورتن پليوكوارتز سراسري ايران ناميده شده است . روندهاي مشخص ديگر روند مرمريت دولوميتي به نام نوار سنندج ـ سيرجان است كه طبقات مرمر دولوميتي در يك مجموعه دگرگوني ولكانيكي ميان لايه اي همراه با شيست سبز آمفوبوليت ، لاواهاي اولترابازيك و محصولات پيروكلاستيكي مربوط به ولكانيزم بازيك و اولترابازيك در يك مجموعه افيوليتي قرار گرفته اند . در اين نوار ارزنده ترين ذخاير شناخته شده مرمريت ايران چه از نظر ذخيره وچه از نظر كيفيت واقع مي شوند .نوار فرعي مشابهي در خراسان قرار دارد .مرمريتهاي درون آميزه و رنگين وفلش كه آن نيز يك مجموعه افيوليتي است و در سه بخش كشور يعني فارس ، خراسان وبلوچستان واقع مي شود. در كربناتهاي كدتاسه مياني نيز گروه نسبتاً بزرگي از منابع مرمريت سنگ سياه ( نجف آباد و الاشتر ) قرار دارند . در محدوده اي مستطيل شكل با روند نزديك به شرقي ـ غربي از شهركرد و جوشقان تا كرمان گسترده است . مجموعه اي از مرمريت ژوراسيك كدتاسه در شمال شرق باختران نيز وجود ذخاير قابل ذكر است .
آهك هاي آسماري وقم در بخش وسيعي از كشور در اطراف كويرمركزي وبر روي نوار باريكي بين اسلام آباد غرب و شهركرد ودر شمال آذربايجان غربي ذخاير قابل توجهي از مرمريت را در بر گرفته اند . ذخايري از سنگ هاي آذرين همچون گرانيت گابروديوريت و سرپانتيت در گوشه وكنار كشور ( همدان ، ماسوله ومشهد ) مورد استفاده مي باشند .
در مورد نحوه تشكيل مرمريت محور سنندج ـ سيرجان گفته شده است كه تأمين يونهاي و ديگرمواد تشكيل دهنده مرمريت و ديگر سنگهاي دربرگيرنده از منشأ افيوليتي شامل طيف كاملي از ولكانيزم دريايي از اولترابازيك و بازيك تااسيدي تأمين شده است و شدت كريستالين بودن مرمريت ها عمدتاً مربوط به درجه خلوص لمن كربناتي در موقع رسوب از آب دريا وتحولات و كريستاليزاسيون دياژنتيكي است و پديده متامورفيزم الزاماً سبب كريستاليزاسيون در اكثر موارد نشده است . بحث و تحليل درباره نحوه تشكيل كانسارهاي مرمروتراورتن پليو ـ كواترنر ايران نشاندهنده اين مطلب است كه چون تراورتن ها ومرمرها روي مناطق داغ شناخته شده در سراسر ايران قرار گرفته و بيرون از آن نيز چيزي وجود ندارد ، بر روي خطوط ضعيف چه همزمان آتشفشاني وچه در پيش فاز وپس فاز آن آب گرموگاز داراي املاح وعناصر معدني همچون Hg . AS. Cl-. Mg2+ . K+ . Na + . Ca2+ Fe2+ . SH2 . CO2 وعناصر فلزي وغير فلزي ديگر از منشأ ماگمايي و چه حاصل از گردش آبهاي سطحي كه به عمق رفته و گرم مي شوند خارج شده و در اثر افت فشار، حرارت PHو  EH  وساير تغييرات فيزيكي و شيميايي به صورت رشته اي چشمه‌ها خارج شده و رسوبات تراورتن ومرمر ، خاك سرخ گوگرد ، بعضي ديگر از ذخاير معدني را ايجاد مي نمايند .
انواع سنگ هاي تزئيني :
سنگهاي اصلي مورد استفاده در سنگ هاي نما عبارتند از : گرانيت ، مرمر ، تراورتن، سنگ چيني ، ماسه سنگ ، سنگ لوح و مرمريت . از سنگهاي آذرين به جز گرانيت نمونه هاي ديگر را كمتر مورد استفاده قرار مي دهند . به هر حال انواع ديگر سنگ هاي آذرين مورد استفاده در صنايع ساختماني عبارتند از: ديوريت، بازالت، سينيت، گابرو لابرادوريت و دياباز . سنگ هاي تزئيني كه عمده‌ترين مصرف آنها پوشاندن سطح خارجي ساختمانهاست با اسامي گوناگون زير در دنيا شناخته شده اند:
Facing Stone . Cut Stone . Dinuntion Stone  و........در ايران نيز اين سنگها را با نام سنگ هاي تزئيني ، سنگهاي قابل برش ، سنگ روكار ، سنگ نما و سنگ كوپ مي شناسند واستفاده  از آنها هم قدمت نسبتاً زيادي دارد . در بناهاي قديمي از اين سنگها بخصوص به صورت سنگ كف استفاده مي شده است . استفاده از سنگ هاي نما بستگي به خواص فيزيكي و قابليت صيقل خوردن آنها دارد . گروهي از سنگها نيز مصارفي غير از كاربرد در ساختمانها دارد كه از آن جمله مي توان مورد استفاده آنها در ساختن اشياء زينتي نظير مجسمه ، زيرسيگاري ، ميز ، ظروف سنگي ، قاب عكس وغيره را نام برد . به اينگونه سنگ ها غالباً سنگ هاي زينتي يا Ornamental Stone  اطلاق مي شود.
سنگ لوح (Slate  ) :
سنگ لوح (اسليت) معمولاً در بستر رودخانه ها يا معادن زير زميني يافت مي‌شود. سنگ لوح و كوارتزيت از لحاظ پرداخت و ابعاد محدوديت دارند .معمولاً اين سنگها را ميتوان در داخل وخارج ساختمان به كار برد . سنگ لوح در اثر دگرگوني پلمبه سنگ (شيل) تشكيل شده و معمولاً به صورت لايه اي يافت مي شود و مي توان آن را با رخهاي نامنظم شكاف داد .
سنگ آهك و تراورتن Lime Stone and Travertine
سنگ آهك وتراورتن ( شامل ماسه سنگ ، صدف سنگ ، دولوميت ، فسيل سنگ و سنگ صدف دار ) معمولاً به طور زيرزميني استخراج مي شود . اين سنگها غالباً از لحاظ اندازه ، محدوديت دارند و معمولاً صيقل پذير نيستند . گاهي ناگزير بايد مشخص كنيم كه به سنگ آهك دولوميتي نياز داريد يا به سنگ آهك اتوليتي . خريداران معمولاً اين سنگ ها را به سبب دانه بندي و بافت ويژه اي كه دارند بصورت شيشه اي يا خشن انتخاب مي كنند. اگر اين سنگ ها در آزمونهاي معيني موفق ازآب  درآيند مي توان  آنها را در كاربرد هاي خارجي نيز مصرف كرد.بايد از ميزان جذب رطوبت سنگ در كاربرد مورد نظر آگاه باشيد معمولاً سنگ آهك ها زياد رطوبت جذب مي كنند وبراي مناطق مرطوب مناسب نيستند مگر اينكه بتانه كاري ودرزبندي شوند .بسياري سنگ آهك ها نرم اند واز اين رو هر گاه به صورت سنگ فرش مصرف شوند زود ساييده مي شوند ومي توان  حفره ها را با رزينهاي مصنوعي مثل اپوكسي وسيمان پر كرد.
مرمر( Marble )
مرمر (شامل سنگ سبز، مرمر اونيكس، سرپانتين وبعضي از سنگ آهك ها) به دوصورت تعريف مي‌شود: اول به صورت سنگي كه تبلورمجدد يافته است (تعريف زمين شناختي) و دوم به صورت سنگ آهكي كه صيقل پذير است .(تعريف تجاري) بر طبق دانسته هاي امروزي ما همه مرمر هايي كه مثلاً از اسپانيا مي آيند در واقع سنگ آهك (Line Stone  ) هستند معمولاً مرمرها در نواحي كوهستاني يافت مي شوند و بنابراين عامل هايي كه در مورد سنگ آهك صادق اند ، در مورد اين سنگها نيز اعتبار دارند. بعضي از مرمرها حفره يا درزه دارند و بايد آنها را با پركننده يا شبكه از جنس فايبرگلاس  تقويت كرد .
 
گرانيت  (Granite  ) :
گرانيت (شامل گنايس ، گابرو ، ديوريت و بازالت ) سنگي آذرين است وشايد يكي از پر مصرف ترين سنگها به ويژه در فضاهاي خارجي باشد . اين سنگ بسيار سخت و بادوام است .( مانند كوارتزيت ) ودر اغلب موارد در شرايط آب وهوايي سخت بسيار مناسب مي نمايد . معمولاً گرانيت ها در نواحي كوهستاني يافت مي شوند ونقش آنها رگه دار نيست .  اندازه دانه هاي گرانيت از ريز تا درشت تغيير مي كند . رنگ آنها نيز متغير اما همراه همگن است . در برخي مواد مي توان گرانيت را با رگه ها ،جلوه ها ورنگ هاي متغير يافت . گرانيت ها معمولاً در كانسارهاي وسيع ودر اندازه هاي بزرگ يافت ميشوند . بسياري از گرانيت ها در فضاهاي داخلي وبويژه به صورت سنگفرش به كار مي روند . زيرا سطح صيقلي خود را ديرتر از مرمر از دست مي دهند وكمتر از مرمر يا سنگ آهك ساييده مي شوند .روي گرانيت كه يكي از متراكم‌ترين سنگ هاست و مقاومت سايشي بسيار خوبي دارد مي‌توان پرداخت‌هاي بافت‌دار بسياري از قبيل شعله‌زني، تيشه‌زني، قلم زني و...... انجام داد .
تراورتن :
تراورتن وقتي تشكيل مي شود كه بي كربنات كلسيم درآب چشمه به گاز دي اكسيد كربن ، آب وكربنات كلسيم تجزيه شود . پديده هاي فيزيكي ، شيميايي وبيو شيميايي در نحوه رسوب تراورتن مستقيماً دخالت دارند . دربعضي جاها گردش آب باعث مي شود دي اكسيد كربن با آبهاي جوي از درون شكستگيها و درزه ها به سطوح زيرين زمين راه يابد و سنگهاي آهكي مسير خود را حل و به صورت چشمه هاي آهك ساز در سطح بيروني زمين رسوب دهد وتراورتن CACO3 + H2O    Ca(HCO3)2  چشمه‌اي را بوجود آورد .عامل ديگر ارتباط اين نوع چشمه ها با بقاياي آتشفشاني است زيرا همه تراورتن ها ومرمرهاي اونيكس در محدوده كمربند تبريز ـ كرمان گسترش دارند .
مرمرهاي اونيكس از كانيهاي متبلور كلسيت بادبزني شكل با اندازه هاي متفاوت تشكيل شده است . بافت سنگ دانه ريز است وتخلخل زياد و لايه بندي نازك دارد . رنگ آن نيز سفيد كرم تا خاكستري است . ناخالصي سنگ به صورت دانه هاي اكسيدآهن و آثاري از كوارتز وكاني‌هاي رسي است . كاني متداول اين نوع سنگ ها كلسيت با مقدار كمي  Feو  Mg است ودر بعضي موارد با آرگونيت همراه است كه در آبهاي گرم بيشتر ديده مي‌شود.كاني هاي فرعي شامل كوارتز به ميزان5 درصد، ليمونيت وكاني هاي رسي است وهمين مواد فرعي باعث تغيير خصوصيات فيزيكي سنگ مانند مقاومت و رنگ آن مي شود .
مرمريت ( مرمر آهكي ) :Lime Stone marble
مرمريت سنگي آهكي است كه تا حدودي دگرگون شده است .مرمريت هاي ايران عمدتاً از انواع آهك هاي ريفي ،مرجاني ، دريايي كم عمق منشأ گرفته اند . سنگهاي درونگير كانسارهاي دولوميت عمدتاً تناوبي از شيست سبز ، آمفيبوليت ، مرمردولوميتي و يا آهكي ، فيليت ، شيست هاي سر سيتي ، تالك شيست ، سرپانتينت  وديگر سنگ هاي الترامانيك وفوق بازي هستند كه مجموعاً افيوليتي را تشكيل مي دهند . آنچه به عنوان مرمريت مورد استفاده قرار مي گيرد لايه ها وعدسي هاي بزرگ وكوچك مرمريت دولوميتي و آهكي است كه به تناوب در ستون چينه شناسي مجموعه افيوليتي تكرار مي‌شوند. مرمريت بر حسب شدت دگرگوني و تركيب سنگ مادر به سه دسته چيني،كريستال وابري تقسيم مي‌شود.
الف ) سنگ چيني : سنگ چيني به مرمريت هاي دانه ريزي گفته مي شود كه بافت تمام بلورين ، هم اندازه ، تمام شكل دار و دانه ريز دارد . كاني هاي اصلي آن عمدتاً كلسيت و به مقدار كم ولاستونيت اند كه خودحاكي از دگرگوني آن است . سنگ چيني بسته به رنگ به سه دسته چيني سفيد، چيني كريستال وچيني خاكستري تقسيم مي‌شود.
ب ) كريستال: كريستال به مرمريت دانه درشت، تمام بلورين، هم اندازه، و شكل دار گفته مي‌شود. كريستال در مناطقي ديده مي شود كه شدت دگرگوني زياد تا متوسط باشد.
ج ) ابري : ابري به مرمريتي گفته مي شود كه حاكي نوارهاي غير موازي  از تمركز كاني ها تيره وروشن باشد كه اين ويژگي به سنگ حالت ابري مي دهد . سنگ ابري در مناطق دگرگوني با شدت متوسط فراوانتر است و به نظر مي رسد كه دگرگونيهيا با دماي بالا تشكيل مي شود.
مرمر اونيكس (Onix marble ) :
اين سنگ را در بازر به نام مرمر مي خوانند و بنابراين با مرمر زمين شناسي كه سنگي دگرگوني است، تفاوت دارد. مرمر اونيكس از رسوب چشمه هاي آهكي تشكيل مي‌شود. شفاف است ونور را از خود عبور مي دهد و به رنگهاي مختلف ديده مي شود كه از آن جمله ميتوان به رنگي هاي سبز، سيز كم رنگ، قهوه اي، قرمز، كرم، سفيد و صورتي اشاره كرد.
مرمر سرپانتين ( Serpantin marble ) :
اين سنگ در بازار به نوعي سرپانتين ( هيدروسيلكات منيزيم ) گفته مي شودكه براي ساخت وسايل تزئيني به كار مي رود . بنابراين از نظر علمي اين سنگ به گروه سنگ آهكي واصولاً سنگهاي رسوبي تعلق ندارد . به علت آنكه اين سنگ ها در مجموعه افيوليتي ايران يافت مي شوند ، اكثراً رگه دار و شكننده اند .  
بررسي فني واقتصادي يك كانسار سنگ (فرمها ودستورالعمل هاي استاندارد):
با در نظر گرفتن نرخ فروش ( S ) و هزينه توليد ( C ) كانسار فقط در صورتي قابل استخراج است كه دست كم اين فرمول برقرار گردد . S-C > 0
عواملي كه كانسار سنگ تزئيني را به عنوان يك منبع سودآور مطرح مي كنند بر دو دسته اند : 1 . عوامل فني 2 . عوامل اقتصادي
نهايتاً جنبه هاي اقتصادي است كه امكان پذيري استخراج كانسار را تعيين  مي كند . ولي نمي توان هيچ عاملي را به تنهايي مد نظر قرار داد . زيرا تمام عوامل به طور مستقيم به يكديگر موبوطند . واضح است كه جنبه فني را نمي توان ناديده گرفت زيرا امكان استخراج شديداً به مشخصات ريخت شناختي (ژئومورفولوژيكي ) زمين در كانسار وابسته است . براي ارزيابي يك كانساربه منطقي ترين شيوه ممكن، روش صحيح اين است كه عمليات را با جمع آوري اطلاعات مختلف شروع كرد وبعد گامهاي بعدي را برداشت . اين مراحل را مي توان به صورت زير بيان كرد .
مرحله اول : جمع آوري اطلاعات          
مرحله دوم: بررسي كانسارهاي احتمالي
مرحله سوم : بررسي مناطق قابل اكتشاف
مرحله چهارم : بررسي تفصيلي كانسار
مرحله اول : جمع آوري اطلاعات :
اطلاعات مربوط به زمين شناسي وكاني شناسي منطقه كانسار به روش زير به دست مي آيند :
آزمايشي : نقشه عمومي ، نقشه منطقه ونقشه هاي محلي
مطالعاتي : نشريات ، اسناد ، يادداشت ها
تعيين محل معاون سنگ فعال ومتروك
شناسايي مناطقي كه تحقيقات در آنها ممنوع شده است : پاركهاي طبيعي ، اماكن باستاني ومناطق نظامي
تهيه نقشه ها و عكس هاي هوايي
مرحله دوم :بررسي كانسارهاي احتمالي
اين مرحله عبارت است از مطالعه مناطقي كه در خلال مرحله اول به عنوان مناطق داراي كانسار احتمالي معين شده اند و به صورت زير تعيين مي شوند:
محدوده سازنده زمين شناسي داراي آينده روشن
تعيين محل دقيق معادن ورخنمونها
مشاهده ريخت شناسي كلي زمين
تهيه وتدوين جدولي براي هر منطقه براي تسريع وتسهيل بررسي ومطالعه مناطق مختلف
مرحله سوم : بررسي كانسارهاي قابل اكتشاف :
روش زير بايد عملي شود : در تكميل مرحله دوم بايد منطقه يا مناطقي كه اميد بخش ترين كانسارها در آنها واقع شده اند انتخاب شوندو سپس به صورت يك منطقه  ، حدود وثغور آن به وضوح مشخص شود. پس از آن حدود اين منطقه بايد روي نقشه اي با مقياس  25000 : 1 رسم شودو سپس به عواملي كه به تشريح وتعريف كيفيت كانسار سنگ تزئيني كمك مي كنند توجه شود كه عبارتند از :
الف ) كيفيت شامل : 1. شرايط دسترسي ( شكل هندسي ، راههاي ارتباطي ) 2 . گونه شناسي ( ريخت شناسي زمين ، پوشش ، هوازدگي ) 3 . همگوني ( لايه شناسي يا ليتولوژي ، تغيير رخسارها ، اكسايش ، رگه ها ، رنگ ، بافت ، اندازه بلورها ) 4 . سيستمهاي شكستگي ( تعداد شكستگيها ، الگوي توزيع شكستگيها ، جهت گيري شكستگيها )
ب :  قابليت : ذخيره ، اندازه بلوكها ، مشخصات مصالح ، مشخصات فيزيكي و شيميايي ، سود تجاري ، سرمايه گذاريها
نتيجه گيري مرحله سوم : عوامل منفي و مصالح بدون سود (كانسار سودده نيست) عوامل مثبت ومصالح داراي سود(كانسار سودده است)، وضعيت متوسط (كانسار مخاطره آميز است)
مرحله چهارم : بررسي تفصيلي كانسار :
همانگونه كه قبلاً تشريح شد هدف پژوهشگر در مطالعه كانسار تعيين جنبه هاي فني و اقتصادي كانسار با واژه هاي كمي وكيفي و سود تجاري است .جنبه فني به طور خاص به عوامل زير مربوط است : توپوگرافي ، زمين شناسي ، شكستگي ، بلوك دهي و كيفيت سنگها جنبه اقتصادي به طور خاص به عوامل زير مربوط است : موقعيت كانسار ، شرايط دسترسي ، ضخامت مواد پوشش ها ، ذخيره ، قيمت زمين ، در دسترس بودن آب وانرژي، وجود مناطقي براي توسعه و خصوصيات زيبايي شناسي مصالح ، مخاطره سرمايه گذاري
وقتي منطقه كانسار روي نقشه مشخص شد مي توان سطح كانسار را محاسبه كرد . روشهايي كه براي محاسبه سطح به كار برده مي شوند عبارتند از : روشهاي عددي ، روشهاي ترسيمي ، روشهاي مكانيكي.
دقيق ترين روشها عددي است زيرا با خطاهاي ترسيعي مواجه نيست . اما روشهاي ترسيمي ومكانيكي سريعترند .
مقدمه اي بر استانداردهاي سنگ هاي تزئيني :
دومجموعه استاندارد معتبر در سطح جهان وجود دارد : يكي استانداردهاي ASTM ( انجمن آزمون ومواد آمريكا ) وديگري BS ( استانداردهاي بريتانيايي ) . در حال حاضر سنگهاي صادراتي بر اساس مشخصات فني و استانداردهاي ASTM به بازار عرضه مي شوند و اين براي خريداران نكته بسيار باارزشي محسوب مي شود و اعتماد فوق العاده اي در مشتريان به وجود مي آورد . مشخصات فيزيكي ، مكانيكي و روش هاي آزمون سنگ تزئيني در كميته CI8 از ASTM بررسي مي شود. كه در جاي خود به طور مفصل به استاندارد ASTM پرداخته مي‌شود.
روشهاي آزمون استاندارد ASTM
آزمونهاي مختلف كه برروي سنگهاي تزئيني اعمال مي شود عبارتند از : C880 (مقاومت خمشي ) ـ C99( مدول گسيختگي ) ـ C120 ( مدول گسيختگي سنگ لوح ) ـ C170 (مقاومت تراكمي ) ـ C97 ( جذب آب و چگالي نسبي ) ـ  C121 ( جذب آب سنگ لوح )  ـ C 241  ( مقاومت سايشي)
آزمون مقاومت خمشي     : ASTM C880
آزمون مقاومت خمشي براي طراحي سازه اي سنگ تزئيني مورد نياز است . اين آزمون با اعمال بار در فواصل ربع يك نمونه سنگ كه از پانل بزرگتري بريده شده باشد اجرا مي شود . بار را به تدريج اضافه مي كنند تا نمونه آزمون گسيخته شود . ماكزيمم بار اعمال شده را ثبت مي كنند و تنش خمشي را كه در حالت گسيختگي در نمونه حادث شده است ، محاسبه مي كنند . براي هر حالت از چهار حالت آزمون ( خشك يا تر ، موازي يا عمود بركافت ) پنج نمونه را مي آزمايند .
آزمون مدول گسيختگي ASTM C99  :
يك معيار مقاومت خمشي نمونه هاي سنگ را از آزمون مدول گسيختگي نيز مي توان به دست آورد . نمونه هاي سنگ براي اين آزمون را ASTM به عرض 4 in  وطول 8 in  و ضخامت 2 1/4 وداراي پرداخت سايشي نرم مشخص كرده است . بار آزمون در نقطه واحدي درمركز يك دهانه 7 اينچي اعمال مي شود . ASTM C99  آزمودن نمونه ها را هم به صورت تر وخشك وهم با اعمال بار موازي و عمود بر صفحه كافت مشخص كرده است . هم آزمون مقاومت خمشي وهم آزمون مدول گسيختگي معياري از مقاومت خمشي به دست مي دهند . اما با هم تفاوت دارند . ASTMC99 ( مدول گسيختگي را نبايد براي مقاصد طراحي به كار برد . به علاوه طرز بارگذاري نقطه مركزي در ASTMC99  نوعاً باعث مي شود كه گسست مستقيماً در تحت بار اعمال شده به وقوع بپيوندد . در صورتيكه ASTM C 880 تصريح ميكند كه بار آزمون در دو ربع فاصله نمونه اعمال شود.
آزمون خمشي براي سنگ‌لوح:(مدول گسيختگي والاستيسيته (ASTM C120:
مدول گسيختگي براي سنگ لوح مطابق با ASTMC120 شبيه مدول مورد بحث در C880 است با چند تفاوت .نمونه هاي آزمون به طول 12in   ، عرض  1  1/2 in و ضخامت 1in هستند . بار آزمون در نقطه واحدي در مركز يك دهانه 10 in  وارد مي شود . نمونه ها در دوجهت نسبت به دانه سنگ لوح به صورت خشك آزموده مي‌شوند . در C120   با اندازه گيري زاويه انحراف نمونه آزمون به هنگامي كه بارگذاري صورت ميگيرد مي توان مدول الاستيسيته را نيز اندازه گرفت.
آزمون مقاومت تراكمي : ASTM C170   :
آزمونهاي مقاومت تراكمي روي مكعب هاي برش خورده يا روي استوانه هاي مغزگيري شده انجام مي شود. آزمونها به اين صورت انجام مي شوند كه نمونه در دستگاه آزمون مدرج شده اي بارگذاري مي شو دتا به گسيختگي برسد. ماكزيمم بار اعمال شده را بر سطح بارگذاري شده نمونه تقسيم مي كنند تا مقاومت تراكمي نمونه آزمون محاسبه شود .
آزمون جذب آب وچگالي نسبي : ASTM C97:
چگالي راوزن مخصوص حجمي نيز مي نامند . نمونه ها را ابتدا با گرما خشك مي‌كنند و سپس آنها را وزن مي كنند و سپس 48 ساعت در آب مي خوابانند تا اشباع شوند . نمونه ها را در همان حال كه در آب غوطه ورند ، وزن مي كنند وسپس آنها را در هواي آزاد در حاليكه اشباع هستند وزن مي كنند . با مقايسه وزنهاي خشك ، تر و اشباع ( كه از سه بار توزين فوق حاصل مي شوند ) مقدار آب وزن شده و وزن مخصوص نمونه ها را محاسبه مي كنند . براي هر سنگ مورد نظر اين آزمون روي سه نمونه انجام مي شود. هر چه مقدار جذب آب بيشتر باشد ، هوازدگي ضعيف تر مي‌شود .
آزمون جذب آب سنگ لوح (ASTM C 121):
جذب آب سنگ لوح را روي شش نمونه چهار اينچ مربعي با نمونه هايي به ضخامت  16/ 3 تا 16/5 اينچ اندازه گيري مي كنند . نمونه ها را ابتدا با گرما خشك مي كنند و سپس در آب مي خوابانند تا اشباع شوند. نمونه ها را بايد يا 48 ساعت در آب معمولي خواباند يا 8 ساعت درآب جوش .
آزمون مقاومت سايشي : ASTM C241:
اين آزمون در حال حاضر تحت بررسي است تا درآن تجديد نظر شود زيرا ديگر نمي توان ساينده مشخص شده را تهيه كرد .
آزمون عملكرد سازه اي سيستمهاي پوشش با سنگ(ASTM C120 –91):
اين آزمون جديدترين آزموني است كه قرار است در كميته C18  نوشته و تصويب شود. به اين علت كه لازم بود آثار بار باد بر اجزاي رويه ي خارجي ساختمانها مشخص شود . در اين آزمون يك نمونه از پانل سنگ را در اندازه اجرايي در يك رويه از محفظه دربسته آزمون نصب مي كنند محفظه را تحت  فشار قرار مي دهند يا تخليه مي كنند تا فشار هواي يكنواختي در پانل نمونه پديد آيد واثر فشار باد شبيه سازي شود . دوروش جديد آزمون در كميته C18  تحت بررسي است يكي عبارت است از آزمون كهنسالي سريع وديگري عبارت است از يك روش آزمون استاندارد براي مقاومت سيستمهاي مهاربندي مكانيكي

 

مراجع:
1-    A QUARTERLY JOURNAL OF IRANIAN DIMENSIANAL STONES
2-    Geolojy of construction Materials, By John E. prentive, 1990
3-    Study of Indus trial Deposit.
4-    Quarring whith the smoot blasting technique
5-    Dimensional stone Maggazine, September 1992
6-    Modern stone quarrig. Heikki byysolageneral sale manager TAMROK tools
7-   
اولين و دومين سمينار سنگهاي ساختماني، وزارت معادن و فلزات

نظري براي اين محصول ثبت نشده است.


نوشتن نظر خودتان

براي نوشتن نظر وارد شويد.

محصولات
نظر سنجي
نظرتون در مورد ویکی پروژه چیه؟
  •   مراحل ثبت نام خیلی زیاده!
  •   مطلب درخواستیم رو نداشت!
  •   ایمیل نداشتم که ثبت نام کنم!
  •   مطلبی که میخواستم گرون بود!
نظرنتيجه