آشنايی و شناخت نكات و امور مرتبط با مهندسی ترابری و مسایل آن

آشنايی و شناخت نكات و امور مرتبط با مهندسی ترابری و مسایل آن
آشنايی و شناخت نكات و امور مرتبط با مهندسی ترابری و مسایل آن
90,000 ریال 
تخفیف 15 تا 30 درصدی برای همکاران، کافی نت ها و مشتریان ویژه _____________________________  
وضعيت موجودي: موجود است
تعداد:  
افزودن به ليست مقايسه | افزودن به محصولات مورد علاقه

تعداد صفحات : 83 صفحه _ فرمت WORD _ دانلود مطالب بلافاصله پس از پرداخت آنلاین

فهرست مطالب

سرفصل: 4

هدفهاي اساسي و اولويت دار حمل و نقل: 6

جايگاه حمل و نقل در اقتصاد: 8

استراتژي حمل و نقل:‌ 12

بررسي مسير ايده ال از ديدگاه مهندس ترابري: 15

برنامه ريزي حمل و نقل شهري: 18

مقدمات مرحله اول (مرحله امادگي): 21

ب) حوضه خارجي 25

ترازهايي از قبيل: 33

منظور از سفر: 35

الگوهاي سفر نسبت به ناحيه مطالعاتي: 36

طرح جاده هاي شهري: 38

جاده هاي توزيع کننده اصلي: 39

ظرفيت جاده هاي شهري: 41

ظرفيت جاده: 44

مطالعه پارکينگ: 50

محل پارکينگ: 55

کنترل تقاضاي سفر: 64

تکنولوژي حمل و نقل:‌ 73

استراژي هاي پيشنهادي حمل و نقل در رابطه با ايران:‌ 78

ايمني در ترافيک: 82

ايمني در جاده هاي برون شهري: 87

طبقه بندي راههاي اصلي و فرعي 89

نوع راه 89

درجه راه 89

سرعت طرح 89

دو خط 89

چهار خط 89

راههاي اصلي- ملي 89

راههاي فرعي- استاني 89

راههاي فرعي- منطقه اي 89

راههاي فرعي- روستايي 89

نوع درجه راه 90

دشتي 90

تپه ماهوري 90

کوهستاني 90

اصلي 91

فرعي درجه 1 91

فرعي درجه 2 91

فرعي درجه 3 91

 

 

هدف: آشنايي و شناخت نكات و امور مرتبط با مهندسي ترابري و مسائل آن
سرفصل:
1-    تعاريف و مفاهيم: تعريف و مفهموم حمل و نقل، حمل و نقل و نقش آن در توسعه، تاريخچه برنامه ريزي حمل و نقل در ايران و جهان
2-    سيستم هاي حمل و نقل: آشنايي با سيستم هاي حمل و نقل، حمل و نقل زميني، حمل و نقل دريايي، حمل و نقل هوايي
3-    برنامه ريزي حمل و نقل: فرايند برنامه ريزي، برنامه ريزي حمل و نقل شهري، برنامه ريزي حمل و نقل ملي و منطقه اي
4-    مدل هاي برنامه ريزي: توليد سفر، توزيع سفر، انتخاب طرق مختلف سفر، تخصيص ترافيك، كاربري هاي زمين، مدل كارايي حمل و نقل
5-    مديريت سيستم هاي حمل و نقل: مسائل حمل و نقل و مشكلات حمل و نقل ايران، ارزيابي طرحهاي حمل و نقل، برنامه ريزي نيروي انساني و سازماندهي
ترابري يا حمل و نقل به منزله رابطه يا كاتاليزوري است بين همه عناصر و اجزاي تشكيل دهنده ساختارهاي اجتماعي و اقتصادي و رابطي است بين عرضه و تقاضا يا نقاط توليد و مصرف كالا و خدمات اگر حمل و نقل را به منزله يك سيستم در نظر بگيريم بايد به دو بخش اساسي آن توجه شود.
1-    تأسيسات زيربنايي و اينكه در هر مسيري كه داراي يك سري مشخصات هندسي و ترافيكي مخصوص به خود باشد بايستي مهندس طراح در انتخاب بهترين يا مطلوبترين حالت سيستم حمل و نقلي تمام شرايط از قبيل محيط، ملزومات، ساختمانها و شبكه ارتباطي و … را بررسي نمايد.
2-    تأسيسات روبنايي: شامل وجود تقاضاي حمل و نقل، وجود عناصر حمل و نقل، طبقه بندي سيستم هاي حمل و نقل، وجود سيستم حمل و نقل درون شهري و برون شهري و وجود سيستم هاي كنترلي مي باشد.
هدفهاي اساسي و اولويت دار حمل و نقل:
اصولاً هدف از برنامه ريزي و طراحي يك سيستم حمل و نقل تأمين جابجايي هاي مورد نياز به وجود آمده انسان و كالا از مكاني به مكان ديگر مي باشد اين جابجايي ها يا نقل انتقال بايستي مطلوب و قابل قبول باشد بنابراين بايستي ارائه خدمات سيستم حمل و نقل طراحي شده دقيقاً با تقاضاي حمل و نقل موجود متناسب باشد و داراي بازدهي حداكثر باشد در اين خصوص مهندس طراح سيستم حمل و نقل بايستي به عناوين و هدفهاي اساسي و اولويت دار حمل و نقل توجه خاص داشته باشد اين عناوين كه به عنوان عناوين هشت گانه ملاك طراحي سيستم قرار مي گيرند عبارتند از:
1-    سيستم طراحي شده بايستي منظم و از الگوي مصرف اصولي تبعيت نمايد.
2-    سيستم حمل و نقل طراحي شده بايد از ايمني بالا برخوردار باشد.
3-    سيستم بايستي براي استفاده كننده به طور فراوان در دسترس باشد.
4-    سيستم طراحي شده حتماً بايستي در مقايسه با ديگر سيستم هاي موجود سريع باشد ملاك سرعت، حركت و جابجايي مي باشد.
5-    سيستم بايستي داراي شبكه منظم، يكپارچه و جامع بوده و ارتباطات اتصالي سيستم ها به يكديگر هماهنگي داشته باشد.
6-    سيستم در چارچوب شبكه طراحي شده بايد داراي هماهنگي بوده و از ظرفيت برخوردار باشد.
7-    سيستم طراحي شده به لحاظ جابجايي انسان و كالا بايستي از راحتي و فضاي لازم برخوردار باشد.
8-    سيستم بايد ارزان بوده و براي تمامي اقشار جامعه قابل استفاده باشد.
جايگاه حمل و نقل در اقتصاد:
حمل و نقل شاخه اي از اقتصاد ملي كه تأمين كننده گردش كالا و افراد در پروسه توليد، تقسيم و تبديل مواد مي باشد جايگاه صنعت حمل و نقل را مي توان در كنار صنايع مادر (صنايع استخراجي، كشاورزي و توليدي) محسوب نمود هر قدر توليد و پروسه شهرنشيني رشد كند نياز به حمل و نقل بيشتر مي شود از ابتداي تمدن بشر پديدار گشته ولي در آن دوران رشد آن آرام و آهسته بوده است بنابراين رشد اقتصادي جامعه منوط به وجود شبكه ارتباطي و تسهيلات ترابري مورد نياز است بدون وجود شبكه ترابري و نيروي انساني متخصص جهت بهره برداري و رشد صنعت امكان پذير نمي باشد صنعت حمل و نقل امروزه نقش عمده اي را در اقتصاد ايفا مي كند نقش آن شامل تغيير مكان مواد اوليه و ابزار توليد كننده به مصرف كننده مي باشد كه مصرف كننده ممكن است صنعت يا عموم مردم باشد بدين ترتيب توسط حمل و نقل ارزش پتانسيل كالا به ارزش اقتصادي و تجاري تبديل مي شود به عنوان مثال گندم درون سيلو زماني ارزش اقتصادي خواهد داشت كه در معرض عموم جهت استفاده قرار گيرد و اين امر تحقق نخواهد يافت مگر آنكه گندم و يا آرد حمل شود شماي كلي زير تأثير حمل و نقل را در پروسه توليد، صنعت و اقتصاد نشان مي دهد.
شماي تأثير حمل و نقل در پروسه توليد، صنعت، اقتصاد
انواع سيستم حمل و نقل از نظر نوع سيستم حمل و نقلي:
1-    حمل و نقل دريايي: از محاسن حمل و نقل دريايي مناسب براي حمل كالاهاي حجيم مي باشد، مناسب براي مسافتهاي طولاني مي باشد، ارزان بودن و مناسب براي حمل كالاهاي سنگين مي باشد و از معايب اين سيستم:
- مدت زمان حمل بسيار طولاني است.
- متأثر از عوامل جوي مي باشد.
- نياز به عمق مناسب دارد.
2-    حمل و نقل جاده اي: گسترده ترين سيستم حمل و نقل در دسترس بودن و از نظر قيمت مناسبترين سيستم مي باشد.
3-    حمل و نقل ريلي: با افزايش مسافت حمل از سيستم جاده اي ارجح تر است سيستم بهره برداري پيچيده، اقتصادي بودن و اينكه فقط در محلهايي كه ريل موجود است قابل استفاده است همچنين شيبب زمين بايد كم باشد.
4-    حمل و نقل هوايي: سريع بودن، امكان مسافرت ممتد، قابليت عبور از نقاط غير قابل دسترس از محاسن اين سيستم حمل و نقلي مي باشد و از معايب آن گران بودن، از نظر ظرفيت محدود است، متأثر از عوامل جوي مي باشد و لزوم رعايت استانداردهاي بين المللي.
5-    حمل و نقل كانالي: مختص كشورهايي كه داراي آب و مسطح مي باشند است.
6-    حمل و نقل لوله اي: بيشترين سيستم قابل استفاده در كشورهاي پيشرفته صنعتي و ارزانترين روش براي انتقال نفت، گاز و … مي باشد در نمودار زير عوامل مؤثر در هر سيستم حمل و نقل نشان داده شده است.
استراتژي حمل و نقل:‌
استراژي حمل و نقل در كشورهاي مختلف تغيير مي كند. مثلاً در مورد كشورهاي صنعتي و داراي سوخت سيستم حمل و نقل لوله اي استفاده مي شود در امريكا سيستم حمل و نقلي جاده اي و هوايي در روسيه، دريايي در ايران و اكثر كشورهاي خليج فارس، جاده اي در انگلستان و اكثر كشورهاي اروپايي، دريايي مي باشد در رابطه با گنجايش و سرعت انواع سيستم هاي حمل و نقل با توجه به نوع وسيله نقليه و سيستم حمل و نقلي (كالا يا انسان) گنجايش و سرعت سيستم فرق مي كند. مثلاً براي كاميون در حمل و نقل كالا در گنجايش معمولي 1.5 تا 12 (Ton) ظرفيت داشته و در حالت ويژه 16 تا (Ton) 20 و سرعت آن از 25 تا   54 متغير است يا در رابطه با هواپيما در حمل و نقل كالا در گنجايش معمولي 5 تا (Ton) 50 در گنجايش ويژه (Ton) 90 و سرعت آن بين 350 تا   500 متغير است در رابطه با حمل و نقل مسافر در اتوبوس درون شهري از نوع ساده، 40 تا 70 نفر ظرفيت و از 10 تا   20 سرعت دارد. هواپيما 25 تا 500 نفر ظرفيت و از 500 تا   1000 سرعت مي تواند داشته باشد. كشتي مسافري 100 تا 300 نفر و از 10 تا   80 سرعت دارد.
انواع سيستم حمل و نقل از نظر منطقه جغرافيايي (درون شهري و برون شهري):
از نظر منطقه جغرافيايي درون شهري جهت حمل و نقل كالا كه از وانت و كاميون استفاده شده و در حمل و نقل مسافر از تاكسي، اتوبوس، ميني بوس، اتوبوس برقي، مترو و … (يا قايق) در منطقه جغرافيايي برون شهري براي حمل و نقل كالا از كشتي، قطار، هواپيما، كاميون، كمپرسي و تريلي استفاده مي شود و در حمل و نقل مسافر از اتوبوس، اتومبيل، قطار، كشتي و هواپيما استفاده مي شود.
انواع سيستم حمل و نقل از نظر ترانزيت:
كه به دو نوع تخليه ترانزيت و عبور ترانزيت تقسيم مي شود در تخليه ترانزيت مي تواند عبور بدون تخليه بوده (تريلي با بار سوار كشتي شده و انتقال داده شده و دوباره در مقصد تريلي شروع به حركت مي كند مانند حوضه خليج فارس) يا عبور مستقيم فقط كالا (تريلي بار را خالي كرده و مجدداً با وسيله ديگري منتقل مي شود) در رابطه با عبور ترانزيت كه بيشتر از كانتينر استفاده مي شود كانتينر سوار كشتي يا قطار شده و مجدداً از كشتي به تريلي يا قطار حمل مي شود همچنين ترانزيت هوايي هم داريم.
بررسي مسير ايده آل از ديدگاه مهندس ترابري:
براي برقراري ارتباط بين دو نقطه از نواحي كشور، دو شهر، دو منطقه صنعتي يا اقتصادي نياز به ايجاد راه ارتباطي جهت راحتي حمل و نقل كالا و مسافر مي باشد امروزه جهت ساخت يك راه و ايجاد يك مسير صرفاً به يك واريانت انتخابي اكتفا نمي گردد بلكه بوسيله مهندسين و طراحان از ديدگاه حمل و نقلي و اقتصادي مورد بررسي قرار گرفته و ايده آل ترين آنها براي اجرا و ساخت پيشنهاد مي شود از ديدگاه مهندس ترابري يك مسير بايد داراي شرايط زير باشد:
1-    رفع نياز حمل و نقل كالا و مسافر
2-    تأثير مسير در افزايش رشد فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي، اداري و صنعتي كنار مسير
3-    طول مسير و تعداد شهر و شهرستانهايي كه مسير از آنها مي گذرد و اينكه هر چه اين تعداد بيشتر باشد بهتر است
4-    ميزان ناهمواريهاي مسير، ميزان شيب و …
5-    يكدست بودن فرم هندسي مسير در پلان، از نظر تعداد قوس طول و شعاع قوس كه هر چه بيشتر باشد بهتر است
6-    ميزان هزينه اجرا و ساخت آن مسير براي هر كيلومتر و برآورد سوددهي آن مسير در سال
7-    ميزان سرمايه ثانويه جهت افزايش كيفيت مسير و توسعه آن در آينده
8-    مدت زمان مورد نياز جهت ساخت و تحويل پروژه و مدت زمان بهره دهي آن
9-    حجم عمليات خاكي، تعداد پل ها، طول پلها، تعداد تونلها و طول آن و تعداد طول ديوارهاي حائل
10-    ميزان مصالح مصرفي، تعداد كارگر و ماشين آلات مورد نياز، سوخت و هزينه هاي متفرقه
11-    ميزان تأثير شرايط جوي در منطقه اي كه مسير از آن ناحيه مي گذرد
12-    سرعت وسائل نقليه (سرعت مجاز، سرعت حداكثر و سرعت متوسط)، گنجايش مسير
13-    هزينه هاي مربوط به نگهداري و بهره برداري از مسير
انتخاب بهترين مسير كه در بر گيرنده تمامي نيازهاي اشاره شده باشد مشكل است به اين دليل اينكه اهميت دادن به يك پارامتر باعث تأثيرگذاري منفي روي پارامترهاي ديگر مي شود بنابراين نياز به برآورد تمامي هزينه هاي قابل محاسبه و هزينه هاي فرضي مي باشد كه از ديدگاه اقتصادي روشهاي گوناگوني مورد استفاده قرار مي گيرد تا ايده آل ترين واريانت انتخاب شود از اين روشها مي توان به روش سرماه ويژه، برآورد مخارج بهره برداري از مسير، مدت زمان جبران، ضريب مخارج سالانه حداقل و روش نسبت منافع به مخارج نام برد.
برنامه ريزي حمل و نقل شهري:
هر ساله بر تعداد وسائل نقليه در جاده هاي كشور و به خصوص در خيابانهاي شهرهاي بزرگ افزوده مي شود و انتظار مي رود اين افزايش در آينده نيز ادامه يافته و حتي بيشتر شود افزايش تعداد وسائل نقليه در شهرها به عوامل متعددي از قبيل رشد جمعيت، اوضاع اجتماعي، اقتصادي، تحولات فرهنگي، چگونگي بهره وري از زمين و … دارد با وجود آنكه هر ساله ميلياردها ريال صرف ايجاد راهها و تأسيسات جديد مي شود ولي تراكم ترافيك در خيابانها روز به روز افزايش مي يابد و ميزان ترافيك به خصوص در ساعات اوج به حد اشباع و غير قابل قبول مي رسد بايد در نظر داشت حل مسأله حمل و نقل شهري مثل همة مشكلات اجتماعي مستلزم مطالعه و برنامه ريزي اصولي و مداوم دارد به دليل تغيير و تحول سريع اجتماع ما برنامه ريزي در زمينه هاي اجتماعي، اقتصادي، زيست محيطي و ترابري اهميت بسيار دارد و حقيقت اين است كه تاكنون به هيچ يك از اين موارد به خصوص ترابري شهري توجه لازم نشده است.
از جمله علل اين بي توجهي لزوم استفاده از منابع مالي عظيم، عدم تشخيص ضرورت و اهميت بسيار زياد موضوع مي باشد اين عوامل همراه با عوامل كند كننده پيشرفت مثل حجم بالاي كار كه لازم است در اين زمينه صورت بگيرد و نياز به استفاده از نيروي متخصص انساني براي پيشبرد آن سبب شده است كه مشكل ترافيك ابعاد سرسام آوري پيدا كند.
روند مطالعه و برنامه ريزي ترابري شهري:
مراحلي كه در فرايند مطالعه و برنامه ريزي ترابري شهري انجام مي شود به ترتيب زير مي باشد:
1-    بررسي و جمع آوري آمار و اطلاعات لازم در مورد وضعيت موجود ترابري، الگوي سفر، بهره وري از زمين، وضعيت اجتماعي و اقتصادي جامعه و مشخص كردن مسائل و مشكلات موجود (اجراي اين مرحله نياز به مقدماتي دارد تا آمارگيري امكان پذير شود)
2-    ساختن مدلهايي براساس آمار و اطلاعات حاصل از مرحله اول براي تشخيص رابطه بين امكانات بالقوه و وسايل ترابري، نحوه بهره وري، وضعيت سفر و عوامل اجتماعي.
3-    به كار بستن مدلها در رابطه با پيش بيني هاي مربوط به جمعيت، وضعيت اقتصادي و ساير عواملي كه به نحوي در وضعيت ترابري مؤثرند تا پيش بيني الگوي سفر و وضعيت سفر در آينده.
4-    مقايسه پروژه ها و سيستم هاي مختلف ترابري و انتخاب مناسبترين آنها به منظور رفع نيازهاي آينده اين مقايسه براي بررسي مسائلي از قبيل اثر اقتصادي سيستم انتخاب شده، ميزان وابستگي به تكنولوژي ، تأثيرهاي سيستم منتخب بر محيط زيست و … انجام مي شود انتخاب سيستم ترابري بعد سياسي نيز دارد.
مقدمات مرحله اول (مرحله آمادگي):
از جمله مواردي كه در اين مرحله بررسي مي شود وضعيت فعلي ترابري، ميزان مخارج، بودجة لازم و محدوديتهاي مالي و سياسي مي باشد مسائل و مشكلات فعلي و آينده نيز در اين مرحله بررسي مي شود براي تعيين حدود و ميزان آمار و اطلاعات لازم بايد قبلاً اهداف و نتايج را به دقت تأئيد و مشخص كرد به عبارت ديگر بايد سياست اجرايي عمليات دقيقاً تنظيم شود عملياتي كه براي مقدمات شروع آمارگيري لازم است عبارتند از:‌
1-    مشخص كردن ناحيه مطالعاتي و تعيين محدوده آن (با خيابان مناطق جدا شده است)
2-    مرزبندي ناحيه مطالعاتي كه به دو بخش حوضه داخلي و خارجي تقسيم مي شود.
3-    مشخص كردن شبكه ترابري، شهري و عمومي.
1-    مشخص نمودن ناحيه مطالعاتي و تعيين محدودة آن:
اولين مسئله اي كه قبل از آمارگيري بايد مشخص شود وسعت ناحيه مطالعاتي و تعيين محدودة‌ آن است و منطقه اي كه آمارگيري بايد در آنجا انجام شود ناحيه مطالعاتي توسط افراد با تجربه تعيين مي شود و بايد در عين نزديكي به محدودة شهر مناطق گسترش آينده را نيز شامل شود در عين حال اين ناحيه بايستي با عوارض طبيعي يا مصنوعي مثل رودخانه، خط آهن، آزادراه و … مرزبندي شود بعد از مشخص شدن حوزه مطالعاتي با خطي فرضي محدودة آن را مشخص مي كنيم كه به آن مرز ناحيه مطالعاتي گويند سپس اين ناحيه به دو بخش حوضه هاي داخلي و حوضه هاي خارجي تقسيم مي شود مشخص نمودن حوضه داخلي دومين گام براي مقدمات آمارگيري مي باشد حوضه هاي داخلي بايد داراي خصوصيات زير باشند:
1-    يكنواختي حوضه از لحاظ چگونگي بهره وري از زمين مثلاً يك محدودة مسكوني كه به عنوان حوضه داخلي در نظر گرفته مي شود بايستي كليه ساختمانهاي آن محدوده مسكوني باشد و اضح است كه تحقق اين امر غير ممكن است.
2-    تناسب حوزه از لحاظ وسعت به نحوي كه امكان مطالعه و بررسي با دقت مناسب (لازم) در آن محدوده امكان پذير باشد (معمولاً هر چه حوضه داخلي به محدودة شهر نزديكتر باشد وسعت آن را كمتر در نظر مي گيرند) به خاطر اينكه مناطق مركزي شهر از لحاظ عوامل جذب و ايجاد ترافيك از تراكم بيشتري برخوردارند.
3-    نقش جمعيت: با توجه با افرادي كه در محدودة هر حوضه داخلي سكونت دارند (براساس جمعيت و وسعت ناحيه مطالعاتي بين 1000 تا 3000 نفر در نظر گرفته مي شود.
4-    به منظور تسهيلات آمارگيري مرزبندي حوضه هاي داخلي به گونه اي انتخاب مي شود كه در آن محدوده امكان تركيب و محاسبه اطلاعات و آمار جمع آوري شده و برقراري ارتباط بين آنها وجود داشته باشد.
5-    انتخاب محل هر حوضه داخلي با توجه به جاده هاي اصلي، عوارض طبيعي و محدوده هاي تعيين شده شهري همچنين وضعيت حوضه هاي مجاور.
6-    كدبندي حوضه ها به نحوي كه اجراي عمليات آمارگيري ساده شود.
ب) حوضه خارجي
مناطق خارج از محدودة ناحيه مطالعاتي را به حوضه هاي خارجي تقسيم مي كنند كه وسعتي بيشتر از حوضه هاي داخلي دارد. مناطق خارج از محدودة‌ ناحيه مطالعاتي را به دو دسته حوضه هاي مياني و حوضه هاي خارجي تقسيم مي كنند سومين گام از مقدمات آمارگيري مشخص كردن شبكه ترابري شهري و شبكه ترابري عمومي مي باشد خود شبكه ترابري نيز مثل ناحيه مطالعاتي به حوضه هاي داخلي و خارجي تقسيم و كدبندي مي شود هر تقاطع كه به نام پيوند ناميده مي شود كدبندي مي گردد در خصوص شبكه ترابري عمومي به دليل ويژگيهاي خاصي كه دارد جدا از ترابري شهري بررسي مي شود در شبكه ترابري عمومي ايستگاهها نقش و اهميت ويژه اي دارد زيرا وسايل ترابري عمومي در مسيرهاي مشخص و بين ايستگاهها طي شده و مسافران به آن پيوسته يا از آن جدا مي شوند بعد از مشخص شدن شبكه ترابري تعداد سفرهاي هر حوضه آمارگيري مي شود مثلاً هر خانواده در يك حوضه مشخص سفر مي كند كه اين سفرها يا با سيستم ترابري عمومي يا با وسيله نقليه شخصي و يا با وسايل نقليه تجاري صورت مي گيرد.
آمارگيري:
بعد از مشخص شدن حوضه ها و شبكه هاي ترابري آمارگيري شروع مي شود هدف اصلي از آمارگيري دستيابي به اطلاعات لازم در مورد تعداد سفر، ويژگيهاي سفر، الگوي سفر، پي بردن به امكانات فعلي سيستم ترابري به نحوي كه براساس آن بتوان مدلهاي لازم را ساخت و از همه مهمتر اين است كه بتوان پيش بيني آينده را نيز به عمل آورد براي رسيدن به اين هدف آمارگيري هاي زير انجام مي شود:
1-    آمارگيري از ويژگيهاي سفر، ساختار خانواده كه از طريق مراجعه مستقيم به منازل صورت مي گيرد و به آن آمارگيري در منازل گويند در اين روش اطلاعات مربوطه به سفرهايي كه افراد خانواده انجام مي دهند همچنين ساختار خانواده و خصوصيات خانواده جمع آوري مي شود روش آمارگيري در منازل با مصاحبه حضوري و يا به وسيله پرسشنامه آماري كه سؤالات از پيش تعيين شده در آن آمده است صورت مي گيرد منظور از ساختار خانواده تعداد،‌ افراد، سن، جنس و شغل آنها است همچنين دسترسي يا عدم دسترسي هر خانواده به اتومبيل،‌ درآمد آنها، كليه سفرهايي كه افراد بزرگتر از 5 سال انجام مي دهند (در يك روز معين) خصوصيات مربوط به وضع استخدامي، مبدأ و مقصد سفر، زمان شروع و خاتمه هر سفر منظور از سفر، نوع وسيله نقليه، تعداد سرنشين اتومبيل در صورت سفر با اتومبيل شخصي، جزئيات پاركينگ (مساحت، تعداد طبقات، تعداد محل پارك و …) و مسير اتوبوس براي افرادي كه با اتوبوس سفر مي كنند.
2-    آمارگيري از رفت و آمدهاي خاص كه از طريق ايجاد استگاههاي مخصوص در كنار مسيرها انجام مي شود كه به آن آمارگيري در كنار جاها گويند از جمله سفرهايي كه بايد آمارگيري و سپس مدلسازي شود سفرهايي است كه از محدودة حوضه مطالعاتي عبور مي كنند. به اين معنا كه مبدأ و مقصد آنها يا يكي از اين دو در خارج محدودة حوضه مطالعاتي قرار دارد دانستن تعداد اين گونه سفرها براي پيش بيني نحوه رشد آنها در آينده لازم است براي آمارگيري در كنار جاده معمولاً در ايستگاههايي مشخص و در مرز محدودة حوضه ناحيه مطالعاتي انجام مي شود وسيله نقليه به كمك پليس متوقف و آمارگر سؤالات لازم را با مسافرين مطرح و جواب پرسش را ثبت مي كند اين سؤالها كه از قبل تعيين شده اند شامل مبدأ و مقصد سفر، محل توقف بعدي، منظور از مسافرت، نوع وسيله نقليه تعداد سرنشين، علت انتخاب اين مسير و ميزان درآمد و يا مخارج سفر سؤال مي شود اين آمارگيري به يك سازماندهي دقيق و مشخص نياز دارد و در صورتيكه به درستي انجام شود بهترين روش آمارگيري در مطالعه و برنامه ريزي ترابري شهري مي باشد.
3-    آمارگيري استخدامي: منظور از اين آمارگيري بدست آوردن اطلاعات لازم در رابطه با مكانهاي كارگري و كارمندي و ارتباط آنها با ترابري شهري مي باشد در اين آمارگيري اطلاعاتي از قبيل نوع فعاليت اداره يا مؤسسه، سطوح زيربناي مؤسسه تعداد كارگران و كارمندان و تعداد وسايل نقليه اعم از اتوبوس يا كاميون شخصي مي شود.
4-    آمارگيري از وسايل نقليه تجاري: از اين طريق آمار سفرهايي كه با وسايل ترابري تجاري در محدودة حوضة مطالعاتي صورت مي گيرد بدست مي آيد براي اين كار پرسشنامه هايي تهيه مي كنند و در اختيار راننده قرار مي دهند تا سفرها را همراه با مبدأ، مقصد، توقف گاه وسيله نقليه و … در آن ثبت كند.
5-    آمارگيري از وسيله ترابري عمومي: هدف اصلي از اين آمارگيري بدست آوردن اطلاعات لازم در مورد مبداً و مقصد سفر مسافران با وسايل ترابري عمومي تعداد اين قبيل مسافران مي باشد اين آمارگيري مكمل آمارگيري در منازل به شمار مي رود.
6-    آمارگيري از جزئيات شبكه ترافيك: در اين آمارگيري جزئيات مربوط به جاده ها و شبكه ترابري عمومي پيوند به پيوند برداشته مي شود و اطلاعات لازم از قبيل طول، عرض، ظرفيت، سرعت، تعداد تصادفيها و وضع عمومي اطراف پيوند مشخص مي شود همين آمارگيري در مورد شبكه ترابري عمومي نيز انجام مي شود و اطلاعاتي از قبيل سرعت وسيله نقليه عمومي، ميزان تأخير آن،‌ مدت زمان سفر از ايستگاه تا ايستگاه بعدي همراه با زمانهاي سوار و پياده شدن مسافران، تعداد مسافران در هر ايستگاه، تعداد مسافراني كه در هر نوبت امكان سوار شدن پيدا مي كنند و … برداشت مي شود.
7-    آمارگيري از پاركينگ ها و توقف گاهها،  اين آمار از اين جهت اهميت دارد كه دسترسي يا عدم دسترسي به پاركينگ تأثيري بسيار مشخص بر ميزان سفر دارد به علاوه هر گونه تغيير در اين گونه امكانات اعم از توسعه، تغيير محل يا كاهش، نياز به مطالعه و آمارگيري دارد اطلاعاتي كه در اين آمارگيري جمع آوري مي شود عبارتند از مكان و ظرفيت پاركينگ، مدت زمان پاك يا توقف و تراكم پاركينگ مي باشد.
از ديگر آمارها اطلاعات لازم كه تهيه آن ضروري مي باشد اطلاعات مربوط به نحوه بهره وري از زمين، وضعيت ساختمانها از قبيل نوع مصالح، ساختار، عمر و … بدست آورده و روي نقشه مشخص مي شود همچنين مكانهاي تفريحي، پاركها، فضاي سبز و نيز محلهايي كه تاكنون فعاليت عمراني روي آن انجام نشده مشخص مي شود و خصوصيات اجتماعي و فرهنگي مردم در رابطه با فعاليتهاي آنها از قبيل آموزش، كار، تفريحات و اطلاعات اقتصادي مربوط آمارگيري مي شود.
2-مدلسازي و ساختن مدلهايي براساس آمار و اطلاعات حاصل از مرحله 1 براي تشخيص روابط بين امكانات و وسايل ترابري، وضعيت سفر، وضعيت اجتماعي، اقتصادي و نحوه بهره وري از زمين و كلاً وضع موجود كه براساس آن مدل و فرمولهايي ساخته مي شود و از طريق رابطه هايي كه به دست مي آيد هم امكان پيش بيني وضع آينده ترابري وجود دارد و هم امكان يافتن راه حلهاي مناسب كه پاسخگوي نيازهاي فعلي ما باشد بنابراين مدلسازي در ترازهاي مختلف صورت مي گيرد در نتيجه مدلهاي متعدد و فرمولهاي متعدد بدست مي آيد كه با هم در ارتباط مي باشند.
ترازهايي از قبيل:
1-    مدلسازي برحسب الگوي سفر
2-    مدلسازي برحسب منظور از سفر
3-    مدلسازي و ترابري شهري
انجام مي گيرد.
1-    الگوي سفر از نظر نوع وسيله نقليه:
سفر عبارتست از حركت يك نفر در يك جهت از مبدائي معين به مقصد مشخص به وسيله يك يا چند نوع وسيله نقليه بنابراين نوع وسيله نقليه اولين عاملي است كه در تشخيص وضعيت سفر و در نتيجه الگوي سفر در نظر گرفته مي شود.
براساس نوع وسيله نقليه سفر ممكن است با وسيله نقليه شخصي، عمومي يا تجاري صورت گيرد و از نظر افرادي كه از وسيله نقليه استفاده مي كنند معمولاً به دو دسته تقسيم مي شوند:
1-    افرادي كه وسيله نقليه شخصي دارند.
2-    افرادي كه فاقد نقليه هستند (بنابراين گروه دوم از وسيله نقليه عمومي استفاده مي كنند)
2-امروزه معمولترين روش در نظر گرفتن منظور از سفر مي باشد.
منظور از سفر:
1-    سفرهايي كه مبدأ حركت آنها خانه مي باشد و خود به 6 گروه است:
سفر به مقصد كار از خانه – سفر از خانه به مراكز خريد – سفر از خانه به مقصد انجام كارهاي شخصي (مراجعه به بانك و پزشك و …) – سفر از مبدأ خانه به مراكز آموزشي – سفر از خانه به مراكز اجتماعي فرهنگي – سفر از مبدأ خانه به مراكز تفريحي.
2-    سفرهايي كه مبدأ حركت آنها خانه نيست از جمع بندي الگوهاي فوق به سه وضعيت سفر بايد توجه كرد.
الف) سفر به مقصد كار از مبدأ خانه
ب) سفر به مقصد غير كاري از مبدأ خانه
ج) سفر از مبدأ غير خانه
الگوهاي سفر نسبت به ناحيه مطالعاتي:
الگوهاي سفر براساس مبدأ و مقصد نسبت به ناحيه مطالعاتي به چهار گروه تقسيم مي شوند:
1-    سفرهايي كه مبدأ و مقصد آنها هر دو در داخل ناحيه مطالعاتي قرار دارد.
2-    سفرهايي كه مبدأ و مقصد آنها هر دو در خارج ناحيه مطالعاتي قرار دارد.
3-    سفرهايي كه مبدأ داخل و مقصد در خارج آن است.
4-    سفرهايي كه مبدأ در خارج از ناحيه مطالعاتي و مقصد در داخل قرار دارد.
براساس الگوهاي فوق مدلهايي ساخته مي شود از قبيل مدل توليد سفر كه به كمك آن مي توان تعداد سفرهايي كه در هر حوزه داخلي شروع و به همان حوزه ختم مي شود پيش بيني كرد.
2-مدل توزيع سفر: يعني اينكه مشخص شود كه سفرهاي توليد شده در هر حوزه به چه نحوي بين ساير حوزه ها توزيع مي شود.
3-مدل تفكيك ترافيك (سفرهايي كه با وسيله نقليه مشخصي و يا از طريق وسايل ترابري عمومي انجام مي شود)
4-مدل تخصيص سفر: منظور مشخص كردن مسير سفر افراد با وسايل مختلف را تخصيص سفر گويند با توجه به اينكه مسير افرادي كه از وسايل نقليه عمومي استفاده مي كنند مشخص باشد موضوع تخصيص ترافيك بيشتر به تعيين ميزان استفاده از ساير وسايل ترابري مربوط مي شود.
طرح جاده هاي شهري:
جاده هاي شهري براساس دو پارامتر ايمني و ظرفيت طوري طرح مي شوند كه بتواند با سرعت پيش بيني شده طرح به راحتي و با ايمني در آن رانندگي كرد.
براي بالا بردن ايمني در جاده ها و تقاطعها و افزايش ظرفيت مسير و شبكه ترابري روشهاي مختلفي وجود دارد كه بسياري از آنها از مديريت صحيح ناشي مي شود بنابراين خيابانها و تقاطعها و سيستم ترابري عمومي بايد براساس ضوابط و مشخصاتي معين و منطقي طرح و ساخته شود از نظر طبقه بندي جاده هاي شهري به دو گروه تقسيم مي شوند:
1-    طبقه بندي از نظر نوع بهره برداري
2-    از نظر طرح هندسي
از نظر نوع بهره برداري به انواع جاده هاي توزيع كننده اصلي – جاده هاي توزيع كننده ناحيه يا فرعي، جاده هاي توزيع كننده محلي و جاده هاي اتصالي يا دسترسي تقسيم مي كنند.
1-    جاده هاي توزيع كننده اصلي:
توزيع ترافيك در مسيرهاي طولاني صورت گرفته و آزادراهها از اين نوع جاده ها محسوب مي شوند بايد در اثر مورد راههاي خروجي مناسبي در طول جاده پيش بيني كرد. طرح اين جاده ها به اين گونه مي باشد كه حداقل تقاطع و نقاط برخورد را داشته باشد همچنين شيب و عوامل مؤثر بر ظرفيت و سرعت و ايمني ترافيك در طراحي آن در نظر گرفته شود. اين نوع جاده ها بايد به گونه اي طرح شوند كه مناطق تجاري، صنعتي و مسكوني شهر را به كمك جاده هاي ديگر به هم ارتباط دهند و دسترسي به نقاط مختلف شهر را به راحتي و با ايمني فراهم كند اگر در ساختن جاده هاي توزيع كننده اصلي با استانداردهاي مطلوب امكان نداشته باشد بايد از راههاي ديگر مثل ممنوع كردن توقف در كنار خيابان، مسدود كردن وروديهاي فرعي به منظور كاهش تعداد تقاطعها و جلوگيري از گردش هاي غير ضروري ظرفيت و استاندارد جاده موجود را افزايش مي دهد.
2-جاده هاي توزيع كننده جاده اي يا جاده هاي فرعي:
نقش اين جاده ها توزيع ترافيك بين نواحي مختلف شهري (مسكوني، تجاري، صنعتي) اين جاده ها در حقيقت جاده هاي اصلي را به جاده هاي محلي نواحي فوق متصل مي كند اين جاده ها بايد طوري طرح شوند كه ضمن تأمين ايمني امكان دسترسي نواحي به كل شبكه شهري را فراهم كند. به اين منظور گاهي لازم است تدابيري مثل ممنوع كردن توقف و يا مسدود كردن انتهاي آنها اتخاذ شود.
3-جاده هاي توزيع كننده محلي يا فرعي درجه 1:
اين جاده ها توزيع ترافيك بين يك ناحيه مسكوني، تجاري و صنعتي را ممكن مي كند.
4-جاده هاي اتصالي با دسترسي يا فرعي درجه 2:
اين جاده ها، جاده هاي فرعي و كوچكي مي باشند كه دسترسي به ساختمانها و محيط اطراف مناطق را مؤثر مي كنند. اين جاده ها چون به عابرين پياده سرويس مي دهند بايد طوري طرح شوند كه تردد و تراكم زياد نداشته باشد بنابراين در موارد لازم از توقف وسائل نقليه در كنار آنها يا عبور بعضي از وسايل نقليه در بعضي از ساعات روز جلوگيري مي شود.
ظرفيت جاده هاي شهري:
سرعت وسائل نقليه در شهر كمتر از خارج شهر مي باشد از اينرو ظرفيت عملي جاده هاي شهري نسبت به جاده هاي خارج شهري كمتر مي باشد طرح جاده هاي شهري بر مبناي ظرفيت لازم در ساعات اوج در نظر مي گيرند. آنچه استفاده از ظرفيت جاده را در شهر محدود مي كند نقاطي مي باشد كه بايد در طرح آنها دقت لازم منظور گردد از نظر ايمني در جاده هاي شهري كه از عوامل مهم محسوب مي شود در نظر گرفتن نحوه تردد وسائل نقليه و عابرين پياده براي تأمين ايمني در جاده هاي شهري مي باشد براي تأمين و افزايش ايمني در جاده هاي شهري روشهاي مختلفي وجود دارد از جمله تفكيك ترافيك، استفاده از وسائل مختلف كنترل و اعمال مقررات منظور از تفكيك ترافيك براي افزايش ايمني در جاده ها اين است كه بايد نقاط برخورد وسائل نقليه به يكديگر يا به عابرين پياده كاهش يابد.
نقش طرح هندسي در طراحي جاده هاي شهري:
در طرح هندسي جاده هاي شهري علاوه بر پارامترهايي مثل سرعت شعاع قوس، مسافت ديد و سه عوامل ديگري نيز دخالت دارد اين عوامل عبارتند از وضعيت و موقعيت توپوگرافي شهر،‌ مراكز خريد، تجارت و صنعتي، مناطق مسكوني و نقاط خروجي جاده هاي اصلي در حقيقت طرح يك جاده شهري يك برنامه سه بعدي مي باشد كه علاوه بر ظرفيت و كشش لازم بايد اثر ظاهري آن نيز بر شهر و محيط اطراف مورد توجه قرار مي گيرد. همچنين پلها و ابنيه فني بايستي از نظر هماهنگي با محيط اطراف خوشايند و مطلوب باشند يعني عبور و مرور عابرين در طول و عرض هر مسير به راحتي به انجام گرفته و محيط زيست نيز در نظر گرفته شده باشد.
ظرفيت جاده:
ظرفيت يا كشش جاده عبارتست از حداكثر تعداد وسيله نقليه اي كه بتواند در مدت زمان معيني با كيفيت قابل قبول و در مقطعي مشخص از جاده از يكي از خطوط يا تمامي عرض جاده در يك جهت يا هر دو جهت از جاده عبور كند ظرفيت جاده تابع عوامل متعددي مثل طرح هندسي نوع روسازي، عوامل جوي، خصوصيات رانندگان و وضعيت ترافيك مي باشد.
وضعيت ترافيك را از نظر كيفي با سطح سرويس مشخص مي كنند و به 6 سطح است:
1-    سطح سرويس A : جريان ترافيك آزاد حجم و چگالي آن كم، سرعت وسايل نقليه زياد و بستگي به تمايل راننده دارد در اين سطح سرويس راننده مي تواند سرعت خود را ثابت نگه دارد.
2-    سطح سرويس B : در اين سطح سرويس جريان ترافيك نسبتاً آزاد است ولي سرعت حركت به علت تراكم وسائل نقليه محدود مي شود در اين سطح سرويس نسبت به سطح A سرعت كمتر بوده ولي كاهش آن قابل توجه نيست.
3-    خط سرويس C : در اثر افزايش حجم ترافيك، سرعت و قابليت مانور كم شده و راننده در انتخاب سرعت و خط محدود است.
4-    سطح سرويس D : در اين سطح سرعت وسايل از حالت يكنواخت و متعادل خارج شده و برحسب وضعيت ترافيك كم و زياد مي شود، آزادي مانور كم بوده و رانندگي ناراحت كننده است.
5-    خط سرويس E : در آن جريان ترافيك به صورت حركت و توقف درآمده و سرعت به ندرت به 50km مي رسد.
6-    سطح سرويس F : در آن سطح سرعت وسايل كم و جريان ترافيك به علت تراكم زياد متوقف مي شود ميزان تأخير زياد و آزادي حركت و مانور بسيار محدود است.
فراهم كردن شرايطي كه در آن تمام عوامل مؤثر در سطح سرويس يك مسير و جريان ترافيك هماهنگي كامل برقرار باشد بسيار دشوار است بنابراين امكان در نظر گرفتن پارامتر و عوامل مؤثر بر سطح سرويس با يك استاندارد معين وجود ندارد.
براي مشخص كردن سطح سرويس (از نظر كيفي شش 6 سطح سرويس از A تا F در نظر گرفته مي شود) به طور كلي دو پارامتر سرعت سفر و نسبت حجم ترافيك موجود به ظرفيت جاده را كه از پارامترهاي تعيين كننده هستند و قابل اندازه گيري در نظر مي گيرند.
حجم سرويس: ميزان ترددي كه هر خط از جاده با سطح سرويس معيني مي تواند داشته باشد حجم سرويس ناميده مي شود حجم سرويس در يك جاده در شرايط خاص مثلاً تغيير وضع جاده از نظر جوي تغيير مي كند حجم سرويس در حقيقت ظرفيت عملي جاده مي باشد عوامل مؤثر در ظرفيت و حجم سرويس كه به آنها عوامل جاده نيز گويند عبارتند از: عرض خط، جدول و موانع كناري، شيب مسير، مسافت ديد، طول و عرض مقاطع تغيير خط مي باشند.
1-    عرض خط: ظرفيت راهها كه مبناي حجم سرويسي با كيفيت مشخصي را ارائه نمايد عرض جاده را 3.65cm در نظر مي گيرند اگر عرض خط از اين مقدار كمتر باشد ظرفيت جاده كاهش پيدا مي كند در خصوص جدول و موانع كناري اگر ارتفاع جدول كنار خيابان از 15cm كمتر باشد تأثير چنداني در ظرفيت جاده ندارد ولي اگر بيشتر باشد اثر منفي در ظرفيت جاده دارد همچنين ديوارهاي حائل، تير چراغ و نظاير‌ آن اگر در فاصله كمتر از 1.80cm قرار داشته باشد ظرفيت جاده را كاهش مي دهد در مورد شيب جاده برحسب آنكه سرازير يا سربالا باشد تأثير مختلف بر ظرفيت جاده دارد مثلاً در سربالايي معمولاً سرعت در رابطه با مسافت ديد كه يكي از مهمترين عوامل مؤثر در ايمني و ظرفيت جاده مي باشد و منظور وضعيت ديد مسير جلو براي راننده مي باشد وضعيت مطلوب آن است كه وسيله نقليه از ديد راننده پشت خود و از حد ديد چشم او به هيچ وجه خارج نشود براي افزايش ايمني بايد مسافت ديد آن قدر باشد كه راننده بتواند وسيله نقليه خود را در هر لحظه كه بخواهد قبل از برخورد به مانع متوقف كند كه به آن مسافت ديد توقف گويند همچنين با توجه به كشش ترافيك و ظرفيت جاده مسافت ديد بايد آن قدر باشد كه راننده بتواند از وسائل نقليه اي كه با سرعت كمتر در حركت مي باشند سبقت بگيرند اين مسافت را ديد سبقت گويند مسافت ديد توقف و مسافت ديد سبقت از روي فرمولهاي مربوط بدست مي آيد در خصوص مقاطع تغيير خط وسائل نقليه در بسياري از موارد مثلاً در طول جاده يا نزديك تقاطع ها و دور ميدان مجبوراند براي رسيدن به محل و مسير مورد نظر از خطي به خط ديگر بروند اين عمل را در اصطلاح تغيير خط گويند و براي آنكه وسائل نقليه بتوانند با توجه به كيفيت ترافيك و سطح سرويس به راحتي تغيير خط دهند بايد نكات فني در طراحي مقاطعي از جاده كه در آنها تغيير خط صورت مي گيرد رعايت شود مثل طول خط لازم براي مقاطع تغيير خط و تعداد آنها مي باشد مقاطع تغيير خط به انواع ساده (ساده يك منظوره، ساده دو منظوره، ساده تركيبي و مجزا) و مقاطع تغيير خط مركب تقسيم بندي مي شوند.
مطالعه پاركينگ:
به طور متوسط هر اتومبيل در سال 400 ساعت در حال حركت است و به طور متوسط حدود 8500 ساعت در حال توقف مي باشد بنابراين احتياج به محلي براي توقف دارد پيش بيني و تدارك فضاي لازم و كافي براي وسائل نقليه در مواقعي كه از آنها استفاده نمي شود از معضلات شهرهاي بزرگ مي باشد و دشواري اين مسئله به اين علت است كه اين فضاي مورد نياز پاركينگ در محدودترين و گران ترين نقاط شهر واقع مي شود و چون بيشتر وسائل نقليه را در شهرها انواع اتومبيل تشكيل مي دهند لذا مشكل پاركينگ معمولاً در رابطه با اين وسيله نقليه در نظر گرفته مي شود در رابطه با سطح توقف اتومبيل معمولاً 14m2 در نظر گرفته مي شود و از طرفي چون اتومبيل وسيله شخصي مي باشد حداقل دو جاي پارك براي آن لازم است يكي در محل كار و يكي در محل سكونت...

نظري براي اين محصول ثبت نشده است.


نوشتن نظر خودتان

براي نوشتن نظر وارد شويد.

محصولات
نظر سنجي
نظرتون در مورد ویکی پروژه چیه؟
  •   مراحل ثبت نام خیلی زیاده!
  •   مطلب درخواستیم رو نداشت!
  •   ایمیل نداشتم که ثبت نام کنم!
  •   مطلبی که میخواستم گرون بود!
نظرنتيجه