آموزش و یادگیری در دوران كودكی

آموزش و یادگیری در دوران كودكی
آموزش و یادگیری در دوران كودكی
90,000 ریال 
تخفیف 15 تا 30 درصدی برای همکاران، کافی نت ها و مشتریان ویژه _____________________________  
وضعيت موجودي: موجود است
تعداد:  
افزودن به ليست مقايسه | افزودن به محصولات مورد علاقه

تعداد صفحات : 63 صفحه _ فرمت WORD _ دانلود مطالب بلافاصله پس از پرداخت آنلاین

بيان مساله
كودكان گلهاي زندگي هستند كه اگر نور خورشيد تربيت به آنها بتابد و اگر از جويبار آگاهي آب بنوشند و باز هم اگر مورد توجه ،‌لطف و نوازش كافي قرار گيرند عطرشان باغ زندگي را فرا مي گيرد ، اگر چنين نباشد ، كويري را بوجود مي آورند بي بروبار كه نه باغ ، بلكه خارستان است و اولين سنگ بناي سازندگي شخصيت كودكان و در نهايت سازندگي اجتماع در  همين سالهاي اوليه گذاشته مي شود و لذا هم از نظر كيفي و هم از حيث كمي اين دوره از اهميت خاصي برخوردار است .
بنا به سفارش نبي اكرم (ص) كه مي فرمايد (العلم في الصغر كالنقش في الحجر) كه دانش در كودكي مانند نقش بر سنگ است  . و يا غزالي اشاره اي به اين مطلب دارد كه (هر كار كه عظيم بود ، تخم آن اندر كودكي افكنده باشند  )
در اين راستا فردريك فروبل آلماني سيستمي از بازيهاي آموزشي را براي كودكان ابداع كرد و براي نخستين بار كودكستاني را در سال 1837 در بلانكبرك آلمان  بنا نهاد و در سال 1855 اولين كودكستان در آمريكا توسط كارل شورز تاسيس شد .
در نيم قرن اخير ، آموزش و پرورش پيش دبستاني (كودكستان –مهدكودك )در كشور ما ضرورت پيدا كرد و از سال 1298 در تهران و بعضي از كشورهاي ديگر مانند ايران كودكستانهايي تاسيس شد و مي توان گفت اولين كودكستان ايران در سال 1303 در شهر تبريز در محله صفي بازار توسط جبار باغچه بان به نام باغچه اطفال تاسيس شد  .
در سال 1307 در شيراز تاسيس شد و مخصوص كودكان مرفه بود و اولين امتيازي كه از طرف وزارت معارف و اوقاف صنايع مستطرفه براي تاسيس كودكستان ها صادر شد و به نام خانم برسابه هوسپيان در تاريخ 31/4/1310 بود و اين سال سرآغاز جديدي درتاريخ آموزش هاي پيش دبستاني در ايران بود كه مخصوص كودكان 7-4 سال بود كه در سال 1335 طبق آئين نامه اي سن كودكان 6-3 سال قيد شد و تا سال 1322 كودكستان در ايران وجود داشته است و تا سال 1371 تعداد آنها به 4114 باب رسيد و در كشور بنين نيز دوره دو ساله پيش از دبستان كه كودك از سن 3 سالگي شروع مي كند و تا سن 5 سالگي ادامه مي يابد در اين دوره مطابق علاقه و استعدادش تحصيل مي كند .
آموزش و پرورش در مرحله پيش از دبستان از دير باز در كشور ، بعنوان يك مرحله آموزش مطرح بوده است . يعني از همان زمان كه برنامه ريزي در امر تعليم و تربيت كودكان در دوره دبستان به طور جدي مورد توجه قرار گرفته مساله تعليم و تربيت كودكان در سالهاي اوليه پيش از دبستان كه بايد آن را سالهاي سازندگي و تشكيل دهنده بسياري از صفات و خصوصيات كودك ناميد نيز از اهميت ويژه اي برخوردار است با توجه به اينكه انسان اولين ارتباط اجتماعي خود را با محيط اطرافش از دوران طفوليت آغاز مي كند و اولين درسهاي زندگي فردي و اجتماعي را در اين سن مي آموزد . لذا اين سن ضرورت توجه بيشتر را مي طلبد و هويدا است ذهن كودك همانند زمين مساعدي است كه تاكنون كشتي در آن صورت نگرفته و بذري افشانده نشده است . بنابراين در چنين زمين مساعدي هر بذري كه افكنده شود پاسخ مي دهد و زمينه رشد  آن با توجه به توانايي هايش فراهم مي شود و حاصل اين بذر تا پايان عمر در مزرعه ذهن كودك باقي مي ماند و فرد از آن تاثير مي پذيرد و بر اساس آن عمل مي كند و تغيير بنيادي آن بسيار مشكل و در مواردي غير ممكن است . بنابراين براي اينكه كودك در مسير صحيح تربيتي قرار گيرد بايد آموزش او را از همان دوران كودكي آغاز كرد ليكن رشد روزافزون صنعت و جامعه صنعتي و تنگناهاي اقتصادي موجب شده تا آنچنان كه بايد و شايد مسئولان با اين موضوع برخورد جدي ننمايند . نگاهي گذرا به تغيير و تحولات آموزش و پرورش پيش از دبستان در طول بيش از نيم قرن گذشته نشانگر اين است كه وجهه نظرهاي شخصي در اين امر بيش از حقايق علمي و عيني و مسلم و غير قابل انكار موثر بوده است .
در طول تاريخ نگرش انديشمندان درباره مقام محيط و جايگاه آموزش كودكان متفاوت بوده است . زماني كودك مينياتور افراد بزرگسال تلقي مي شده و زماني ديگر اين انديشه رواج داشته كه كودك يك بزرگسال كوچك نيست بلكه به خودي خود اهميت و ارزش دارد و از اين رو بايد نيازهاي او را دريافت و در جهت ارضاي آنها كوشيده ولي آنچه مهم است اين است كه آموزش و پرورش در دوره هاي پيش از دبستان خود مرحله اي است كه براي رشد قواي جسماني ، ذهني ، عاطفي ، اعتقادي و اجتماعي كودك ضرورت دارد و از اين مي خواهيم بررسي نماييم كه آيا
دوره پيش دبستاني بر پيشرفت تحصيلي دانش آموزان تاثير دارد ؟

 

اهميت و ضرورت موضوع 
اهميت آموزش در دوران كودكي از دو جنبه مورد نظر است يكي حساسيت و سهولت اثر پذيري كودكان از محيط هاي آموزشي و ديگري دوام تاثيرات عميق يادگيري ها در اين دوران .
و اهميت اين نوع آموزش در دوران اوليه كودكي به حدي محسوس و شايان توجه است كه در آيات ، احاديث ، پژوهشهاي علمي و برنامه هاي آموزشي مراكز پيش دبستاني كاملاً هويدا است و جان آموس كمينوس معتقد است كه آموزش و پرورش در سالهاي اوليه كودكي به بهترين وجه صورت مي گيرد و تنها در صورت برخورداري از چنين آموزشي ، موقعيت هاي بعدي امكان پذير است .
از آنجا كه بين رشد هوشي و تجارب اوليه كودكان رابطه وجود دارد مثلاً بنجامين بلوم معتقد است كه حدود 50% از رشد هوشي بين زمان تولد تا 4 سالگي ، حدود 30%‌ ، بين سنين 4 تا 8 سالگي و 20% باقي مانده بين 8 تا 17 سالگي شكل مي گيرد و لذا بايستي به دوران كودكي توجه خاص مبذول داشت پرواضح است كه وجود مراكزي براي آموزش در سنين اوليه 6-3 سالگي با توجه به اهميت آن در مراحل بعدي آموزش ضروري است و برطرف نمودن نيازهاي فردي كودكان نيز از نقطه نظر حسي ، حركتي ، عقلي ، اجتماعي وجود اين مراحل را الزامي مي كند .
در مطالعه حاضر سعي بر آن است كه تاثير گذرانيدن دوره پيش دبستاني بر پيشرفت تحصيلي دانش آموزان پايه اول دبستان مورد بررسي قرار گيرد اما از آنجائيكه پيشرفت تحصيلي متاثر از عوامل فردي و خانوادگي ، اجتماعي ، فرهنگي ، اقتصادي و سياسي است . لذا در حد توان تاثير متغيرهاي ديگري در كنار گذراندن دوره پيش دبستاني مورد بررسي قرار گرفته است .
از اين رو هدف كلي از اين تحقيق بررسي رابطه بين متغير گذراندن دوره پيش دبستاني و ويژگي هاي هوش ، آموزش ، خانواده دانش آموزان بر پيشرفت تحصيلي دانش آموزان سال اول است .
با توجه به اهميت مسئله يكي از تكاليف اساسي ما آن است كه بر كيفيت و ثمربخشي عمومي كه دوره پيش دبستاني و دبستاني مهم ترين بخش آن است تاكيد مي كنيم .
اگر به اين مسئله نيز توجه كنيم كه اكثريت بزرگي از كودكان دوره پيش دبستاني و دبستاني ما متعلق به گروه هاي محروم تر فرهنگي – اجتماعي هستند . ضرورت بهسازي و تحول آن در آموزش و پرورش و برنامه ريزي هاي آموزشي و پرورشي كودكان ديگر ندارد ليكن بايد عمدتاً بر كاهش نكات فرهنگي بين گروههاي مختلف اجتماعي جذب كليه كودكان پنج ساله محروم براي گذراندن يك تا دو سال دوره آمادگي و آموزش مهارت هاي اساسي و زبان آموزي و مفاهيم اوليه پايه اي ارتباط و همكاري مستمر مدرسه با خانواده هاي اين كودكان و بهينه سازي فرهنگي و اجتماعي آنان مبتني باشد .
كودكان خانواده هاي محروم غالباً تجارب كافي و مناسب عاطفي و زباني و شناختي و اجتماعي براي موقعيت در دبستان را ندارد .برنامه ريزي علمي با توجه به اينكه هنوز كودكستانها جاي واقعي خود را در جامعه نيافته اند و دولت نيز قصد دارد كه دوره آمادگي را اجباري كند و يقيناً اين تصميم باعث بالارفتن هزينه ها خواهد شد و كودكان كه از سن شش سالگي واجب التعليم مي شوند و بايستي وارد كلاس اول دبستان شوند از سن پنج سالگي بطور اجباري وارد كودكستانها مي شوند و از سن پنج سالگي تحت تعليم و تربيت قرار گيرند .
اين تحقيق بر آن است كه نشان دهد كه بين كودكاني كه دوره آمادگي را طي كرده اند از نظر :
الف)وظايف و هدف هاي مربوط به مهارت هاي خودياري شخص
ب)هدف ها و وظايف مربوط به دريافت تصور صحيح از خود
ج)وظايف و هدف هاي ارتباط اجتماعي
د)وظايف و هدف هاي مربوط به رشد زبان
ه)آشنايي با طبيعت و مواد
و)وظايف و هدف هاي آموزشي و آمادگي براي يادگيري .
با كودكاني كه دوره آمادگي را طي نكرده اند تفاوتي وجود دارد يا خير و اگر وجود دارد رابطه مستقيم يا معكوس دارد .
دوره يك يا دو ساله آمادگي مي تواند اين كمبود ها را تا حد زيادي جبران كند ايجاد فرصت هاي مناسب تربيتي و اجتماعي در سالهاي پنجم و ششم زندگي اين كودكان مي تواند نهايتاً به شكستن دوره عيوب فرهنگي كمك مي كند . اين فرصتها موجب مي شود كه كودكان با بهره گيري از موقعيت هايي در جريان آموزش خود به دست مي آورند ، تلقي ها و ديدگاه هاي مثبتي درباره زندكي روزمره و فعاليت هاي خويش در مدرسه پيدا كنند .
تحقيقات نشان داده است كه اگر بخواهيم افرادي خلاق ، نوآور و سازنده تربيت كنيم بايد از نخستين سالهاي زندگي آغاز كنيم وگرنه به افرادي تعليم آموزش خواهيم داد كه دانسته هاي نسل هاي پيش را تكرار مي كنند .
همانطور كه از عنوان تحقيق بر مي آيد هدف به دست آوردن اطلاعات در زمينه دوره آمادگي را بر پيشرفت تحصيلي مورد بررسي قرار دهد و اينكه شايد بيشترين ضرورت اجراي اين تحقيق اين است كه بتوان براي اين مسئله كه منظور كردن دوره كودكستان در برنامه تحقيق اين است كه بتوان براي اين مسئله كه منظور كردن دوره كودكستان در برنامه رسمي تا چه اندازه اي ضروري است ، پاسخي يافت . برخي از كارشناسان تعليم تربيت بر اين اعتقاد هستند كه آموزش يك يا دوساله قبل از دبستان در توسعه خزانه لغوي كودكان با ايجاد مفاهيم اساسي و قدرت بيان بسيار موثر است و كسب اين فضيلت ها يعني فصاحت نسبي در كلام و استعمال سريح مجموعه وسيعي از لغات اين كودكان را به هنگام ورود به مدارس ابتدايي نيست به هم كلاسي هايشان از اين مزيت برخوردار نبوده اند در مقامي ممتاز قرار مي دهند .
اين امتياز احتمالاً تا آخر سالهاي تحصيل حفظ خواهند شد . لذا ما با اجراي اين تحقيق مسئله را در قالب علمي مورد بررسي قرار داده و به صحت و سقم آن پي خواهيم برد .
با گسترش روان شناسي خصوصاً روان شناسي كودك ، مسئله آموزش هاي قبل از دبستان و تاثير آن بر رشد ذهني و پيشرفت تحصيلي مورد توجه جدي دست اندركاران تعليم و تربيت قرار گرفته است كه ظهور فراتري تحت عنوان كودكستان و تشكيل دوره آمادگي يك ساله و مهد كودك از نتايج اين توجه بوده است .
تغييرات فرهنگي و اجتماعي پيدايش نيازهاي جديد نظام آموزشي كشور متحول ساخته است .
آموزش و پرورش پيش دبستاني نيز به موازات تغييرات فرهنگي و اوضاع اجتماعي و سياسي كشور دست خوش دگرگوني گرديده است تا آنجا كه زماني آموزش وپ رورش پيش دبستاني آنقدر كم اهميت تلقي مي گردد كه تحت تاثير سليقه هاي شخصي قرار بگيرد و گاهي موضوع گسترش زبان آموزي در مناطق دوزبانه كشورمان به حدي مورد توجه قرار مي گيرد كه آموزش قبل از دبستان هسته اصلي برنامه آموزش ابتدايي را تشكيل مي دهد .
اگرچه دوره آمادگي و بطوركلي مراكز پيش دبستاني نقش بسزايي در پيشرفت تحصيلي دانش آموزان داشته است به دليل محدوديت هاي اقتصادي و اجتماعي نيروي انساني و كمبود مكان و افزايش رشد جمعيت واجب التعليم و ثبت نام كنندگان در پايه اول ابتدايي اين نظام آموزشي نتوانسته است فراگير شود نتايج  حاصله به دست اندركاران آموزش و پرورش در امر سرمايه گذاري بيشتر و توسعه اين گونه دوره هاي آموزشي كمك خواهد كرد .
از اهداف مهم هر نظام آموزشي پيشرفت تحصيلي بيشتر و كم كردن اثرات افت تحصيلي است .
اگر اين مراكز مثمر ثمر باشند مي توان از آنها به عنوان يار و ياور آموزش وپ رورش در جهت پيشبرد و اهداف نظام آموزشي ياد كرد . در غير اين صورت آنها را از ميان بردارند و عمر كودكان را به نحوي تلف نكنند و همچنين از به هدر رفتن اين همه هزينه و امكانات جلوگيري شود.

 

اهداف تحقيق
هدف: بررسي تاثير آموزشهاي پيش دبستاني بر ميزان پيشرفت تحصيلي دانش آموزان پايه اول ابتدائي
اينكه آيا وجود اين دوره لازم و ضروري است و مي بايست سرمايه گذاري بيشتر كرد يا آن را متوقف ساخت خصوصاً اينكه اكنون دولت قصد گسترش اين دوره را دارد . آيا اين امر در راستاي تحقق اهداف آموزش و پرورش است ؟ و بدين طريق فرزندان اين مرز و بوم بهتر مي توانند به اهداف آموزش و پرورش برسند .
پس مي توان هدف را به شرح ذيل نام برد :
بررسي تاثير مراكز پيش دبستاني بر معدل درسي دانش آموزان .

 

فرضيه تحقيق
1-بين آموزش پيش دبستاني و آمادگي كودكان به فراگيري بيشتر مفاهيم در سال اول ابتدائي رابطه وجود دارد .
2-آموزش و پرورش ، پيش دبستاني بر پيشرفت تحصيلي دانش آموزان تاثير دارد .

 

تعريف متغير ها
1-پيش دبستاني :
يك واحد تدبير است كه بوسيله يا با اجاره وزارت آموزش و پرورش براي تربيت كودكاني كه در پيش دبستاني از ورود به دبستان هستند تاسيس مي شوند .
2-آموزش پيش دبستاني :
فراهم كردن محيط و فرصت هاي برابر براي كمك به رشد جسمي ، ذهني ، عاطفي شخص و پرورش توانائيها و استعدادهاي كودكان و تقويت قواي جسمي آنها براي آماده شدن آنها براي تحصيل در دوره ابتدائي و همچنين آماده كردن براي يادگيري بيشتر و آسانتر مفاهيم آموزشي .
3-عملكرد تحصيلي:
منظور از عملكرد تحصيلي دانش آموز نمراتي است كه دانش آموز در امتحانات خردادماه بدست مي آورند .
لزوم برداشتي نو و ديدي تازه 1
به هر حال وقت آن رسيده است كه موضوع تعليم و تربيت ،‌ با همه ابعاد و جوانب گوناگون آن با ديدي تازه و فارغ از پيشه آوريها و افكار و روشهاي قبول شده رسمي بررسي شود ، كه هدفهاي عمده تعليم و تربيت از وظايفي كه مدرسه براي خود قائل شده است تجاوز مي كند و به همان نحو آنچه كه نام سواد يا آموختن بدان گذاشته اند نيز فقط جنبه اي از پديدة چند جانبي تعليم و تربيت را تشكيل مي دهد . همه موافقت دارند كه هدف نهائي و اصلي ،‌تعليم و تربيت انسان است با همة ابعاد گوناگون آن رسالت تعليم و تربيت ،‌ پروراندن انسان پرسش جوئي است كه  مي خواهد از قيدهاي بيشمار و گوناگون وجودي اش رها گردد . راه تكامل همه جانبة خود را هموار سازد . به رموز موقع خردي و اجتماعي خود دو دنياي متغيري كه در آن زندگي مي كنند تا آنجا كه ممكن است آشنا شود . با دنيا و انسانهايش مرتبط گردد ، زندگي دهد ، زندگي كند و زندگي خود و ديگران را با عشق و دانش شكوفائي سازد تعليم و تربيت جمع پديده ها و فعاليتهائي است كه انسان را در اين هزار گرد خلاق ياري مي كند . بدو اجازه مي دهد تا دنيا را روشن تر و آگاهانه تر بيند و هنر ديدن و عشق ورزيدن و آفريدن ، هنر بودن و زيستن را به او مي آموزد و از آنجا كه هيچكس جز خود او نمي تواند چنين هدفهائي را تأمين سازد انسان هم يگانه هدف اصلي تعليم و تربيت است و هم يگانه وسيله آن و نيز با تعليم و تربيت است كه بين اين وسيله و هدف ارتباطي متقابل و تأثير پذير بوجود آورد تا اين دو هيچگاه جدا از يكديگر جلوه نكنند .
نگرشي بر وضعيت آموزش وپرورش قبل ازدبستان درپاره اي ازكشورهاي جهان
1ـ كودكستان در فرانسه
در كشور فرانسه دوره قبل از دبستان يك دورة اختياري است كه در كودكستانها اجرا مي شود . در ارتباط با كودكان 2 تا 6 ساله مي باشد . اين دوره شامل 3 بخش است :
          بخش 1 : كودكان 2 تا 4 ساله
          بخش 2 : كودكان 4 تا 5 ساله
          بخش 3 : كودكان 5 تا 6 ساله
          آموزش در اين بخش با تفاوت هايي همراه مي باشد بطوريكه در دو بخش نخست اين آموزش عبارتست از ارتباط جهان خارج و زندگي در گروهي كه با گروه خانواده متفاوت است . بيان مقصود ايجاد رابطه از طريق كلام و نيز از راه آواز نقاشي و حركت دست و بدن در اين سطح تربيت كودك مبتني بر بازي است . بخش سوم آموزش كودكستاني كه مسئوليت مرحله انتقالي از كودكستان به دبستان را عهده دار  مي شود . در اين مرحله كودكان ضمن ارائه تمرينات بدني ، فعاليتهاي دستي و هنري ، به تدريج به حساب ، خواندن و نوشتن آشنايي پيدا مي كند . به منظور بكار انداختن توانايي هاي ذهني ،‌احساسي و مهارتهاي دستي كودكان تا حد ممكن آموزش در اين سطح يكنواخت نيست .

2ـ نگرشي بر وضعيت آموزش و پرورش پيش از دستان در آمريكا
در آمريكا تأسيس اينگونه مراكز به جنگهاي داخلي و سالهاي 1837 بر مي گردد . در اوايل كار ايجاد كودكستان كه بر اساس افكار فروبل در آلمان ايجاد شده بر اثر مهاجرت آلمانيها به آمريكا در اواسط قرن 19 توسعه پيدا كرده بود ،‌ بيشتر براي كودكان بي بضاعت سودمند به نظر مي رسيد زيرا افزايش سريع مراكز شهري در اين سالها و سيل مهاجرت اروپائيان به آمريكا و گسترش محله هاي فقير نشين و پر جمعيت ، كودكستانهاي خيريه در بسياري از نقاط تأسيس شده بود و اولين مؤسسه را خانم كارل شورتي كه قبلاً دوره مربي كودك را در آلمان گذرانده بود ، در خانة‌ خود اين روش را پياده كرد .
بعدها با آغاز قرن بيستم نوعي دگرگوني در آموزش كودكستانهاي آمريكا ايجاد شد . ظهور نهضت مطالعه وضع كودك كه از طريق مطالعه و مشاهده كودك ضابطه اي تجربي بر شناخت دوران كودكي مي نهاد و حركتي رشد و تعليم و تربيت به شمار مي آمد وبر آزادي كودكان در كلاسها تأكيد داشت . اصلاح آموزش كودكستاني طي دوره هاي 1920 ـ 1930 ادامه يافته و منجر به ايجاد كودكستانهاي مدرن آمريكايي كه امروز در بسياري از مدارس به چشم مي خورد ، مي شد . خصوصيت برجسته آموزش كودكستاني در آمريكا اين است كه آموزش داراي ماهيتي گزينشي و گلچين كننده است البته اين آموزشها در عين سازگاري و استواري ، انعطاف پذير هستند و در نتيجه برخوردهاي متقابل ايدئولوژيها متضاد در شيوه هاي عملي مربيان آمريكا شكل خاص و ثابت بخود ندارد .1

 3ـ آموزش قبل از دبستان در ژاپن2
اين نوع تعليمات در كودكستانها و مهدهاي كودك صورت مي پذيرد . كودكستانها كودكان سنين 3 و 4 يا 5 ساله را مي پذيرند و به تناسب سن آنان دوره هاي آموزشي بين يك الي 3 سال را برايشان مهيا مي كنند . كودكان 3 ساله به دورة سه ساله پذيرفته مي شوند و كودكان سنين 4 و 5 ساله به ترتيب به دوره هاي 2 و يك ساله راه مي يابند . علاوه بر كودكستانها مؤسسات ديگري نيز وجود دارند كه وظيفة آموزش قبل از دبستان را به عهده مي گيرند و در حقيقت اين مؤسسات همان مهدهاي كودك روزانه مي باشند كه كودكان گروه سني تا 5 ساله را پذيرا هستند . كانونهاي پرورشي مذكور به كودكان سه سال به بالا همان آموزشي را ارائه مي كنند كه در كودكستانها معمول است .
اغلب كودكستانها توسط بخش خصوصي احداث مي شوند و با مشاركت و نظارت مقامات محلي آموزش و پرورش اداره مي شوند و مهدهاي كودك روزانه توسط مقامات رفاه اجتماعي محلي داير مي گردند و امور آموزشي آن با همكاري مقامات محلي آموزش و پرورش حل و فصل مي شود . ضوابط برنامه آموزشي براي كليه كودكستانها از طرف وزارت آموزش و پرورش مشخص مي شود . آموزش و پرورش در اين دوره بر محور آموزشهايي چون آموزش بهداشتي ، زندگي اجتماعي ، آشنايي با طبيعت ، زبان ، موسيقي و هنر استوار است و اهداف تعليم و تربيت در اين دوره عبارتند از :
          1ـ پرورش عادات لازم براي زندگي سالم و شادي بخش كه لازمه رشد هماهنگ جسم و روح مي باشد .
          2ـ غني ساختن تجارب زندگي گروهي كودكان و پرورش حسن همكاري و شراكت در آنان .
          3ـ پرورش درك صحيح و تقويت نگرش درست نسبت به وقايعي كه در محيط زندگي اجتماعي او حادث مي شود .
          4ـ هدايت و راهنمايي كودكان در فراگيري صحيح زبان و پرورش علايق آنان نسبت به كتب مصور و داستانهايي آموزنده كودكان .
          5ـ تقويت و پرورش حس كنجكاوي و ابتكار از طريق بكارگيري موسيقي ، بازيها ، نقاشي ،‌كارهاي دستي و ساير وسايل .
با توجه به آمار سال 1983 در ژاپن قريب به 800/192/2 نفر كودك و 99811 مربي و 90/15 كودكستان وجود داشته است . اگر چه تعداد كودكان ، مربيان و مؤسسات آموزشي قبل از دبستان رشد داشته ولي ژاپن در مقام مقايسه با ساير كشورهاي صنعتي از جمله آمريكا ، فرانسه ، شوروي ، در رديف پائين تري قرار داشته است .1

4ـ آموزش قبل از دبستان در شوروي
  در شوروي شبكه وسيعي از مراكز آموزش قبل از دبستان وجود دارد كه به شيوه اي انتظام يافته گسترش يافته است . اگر چه آموزش در اين دوره نه اجباري و نه براي كليه كودكان واجدالشرايط مهيا شده است ، ليكن اينگونه آموزش بيش از ساير كشورهاي صنعتي جهان در دسترس كودكان قرار دارد . متخصصان پداگوژي (تعليم و تربيت) شوروي بر لزوم آموزش قبل از دبستان به لحاظ تأثيري كه در پيشرفت مراحل بعدي تحصيل كودكان دارد ، تأكيد مي ورزند . آنان اعتقاد دارند ، كانونهاي آموزش قبل از دبستان علاوه بر پرورش اخلاقيات سوسياليسم در كودكان ، وظيفة توسعه خزانه لغوي كودكان و قدرت بيان آنان را به عهده دارند .
نخستين كودكستاني كه براي كودكان طبقة كارگر پس از انقلاب اكتب 1917 ايجاد شد به ابتكار لنين در سال 1918 در شهر پتر و گراد بود . در سال 1920 اعلاميه آموزش قبل از دبستان منتشر شد و بر اساس آن مراكز پيش دبستاني جزلاينفك نظام عمومي آموزش و پرورش در آمد و اهداف اجتماعي و آموزش آن مشخص شد . دو نوع مؤسسه آموزش قبل از دبستان در شوروي وجود داشت :
1ـ پرورشگاهاي كودك و مهدهاي كودك
2ـ كودكستانها
پرورشگاهها و مهدهاي كودك ، اطفال سنين بين 2 ماهگي تا 3 سالگي را نگه مي دارند و كودكان سنين 3 تا 7 سال در كودكستانها پذيرفته مي شوند كه اغلب اين شير خوارگاهها و مهدهاي كودك كه اطفال بين 2 ماهگي تا 3 سالگي را نگهداري مي كنند ، در جوار مؤسسات ، كارخانجات استقرار داشتند .1

5ـ آموزش و پرورش قبل از دبستان در ايران 2
پيدايش ، پذيرش و رشد بسياري از مراكز پيش دبستان در كشورهاي مختلف در نتيجه نيازهاي گوناگون افراد جامعه ، رشد صنعتي ، حضور مادران در كارگاههاي توليدي فقر فرهنگي ، تبديل خانواده هاي گسترده به خانواده هاي هسته اي ، عدم آگاهي والدين به روشهاي تربيتي كودك كه سبب به وجود آمدن دشواريهاي جديد در درون خانواده ها مي شود ، صورت گرفته است . در كشور ما نيز كم و بيش اين تغييرات سبب شده براي حل مشكلات خانواده ها و جلوگيري از مشكلات تربيتي كودكان خردسال مراكز آموزشي و مراقبتي خاصي تشكيل شود .
بنابراين آموزش و پرورش پيش از دبستان در كشور ما نيز در نتيجه نيازي اجتماعي و اقتصادي شكل گرفته و امروز با توجه به تحقيقات و نظريه هاي بسياري از صاحبنظران امر آموزش و پرورش ، مسأله ضرورت آن مطرح شده و اين آموزشها از شناخت و اهميت روز افزوني بر خوردار گرديده است .
از سال 1298 در تهران در بعضي از شهرهاي ايران ، مسيولزهاي مذهبي و اقليتها كودكستاني را تأسيس كردند و در امر مراقبت از كودكان تلاشهايي ابتديي داشتند . از جمله خانم مسروژيان در تهران و سپس خانم خانزاريان در تبريز كودكستانها و يا محلهايي براي نگهداري اطفال و كودكان داير كردند كه اكثر آنها مربوط به خانواده هاي اقليتهاي مذهبي بودند .
اولين كودكستان در ايران در سال 1303 در شهر تبريز در محله صفي بازار توسط صبار باغچه بان به نام باغچه اطفال تأسيس شد وي در سال 1307 شمسي نيز كودكستان ديگري تأسيس كرد . البته كودكان خانواده هاي مرفه به خصوص كارمندان عالي رتبه به كودكستان مزبور مي رفتند و بازيها و مراقبتهاي گروهي را تجربه مي كردند . با استقبالي كه از اين كودكستانها به عمل آمد ، طي مدت كوتاهي در تهران ،
پاره اي از شهرهاي بزرگ از اسلوي بخش خصوصي كودكستانهايي افتتاح شد كه با برنامه هاي ساده اي از قبيل بازيهاي مرسوم آمزش مقدماتي ، خواندن و نوشتن ، نقاشي ، عروسك بازي و ... در جلب رضايت خانواده ها تلاش مي كردند .
در 27 بهمن ماه 1303 ، شوراي عالي فرهنگي ، آئين نامه مكتب خانه را كه فقط در تهران قابل اجرا بود ، تصويب كرد . در سال بعد يعني از 29 فروردين سال 1304 نظامنامه مكاتب تهران بود . اگر چه همان طور كه خوانديد در سالهاي قبل از اين تاريخ كودكستانهايي در ايران افتتاح شده بود ، اما اولين امتيازي كه از طرف وزارت معارف و اوقاف و صنايع متظرفه براي تأسيس كودكستانها صادر شد بنام خانم برسابه هوپيان در تاريخ 31/4/1310 بود خانم برسابه در يكي از كودكستانها در ايران به صورت پراكنده و خصوصي دوره كار آموزي ديده بود و سال 1310 سر آغاز جديدي در تاريخ آموزش و پرورش پيش دبستاني بود و طي سالهاي قبل از آن سازماني براي ، آموزش پيش از دبستان به معني امروزي وجود نداشت .
اولين آئين نامه كودكستانها در سال 1312 به تصويب شوراي عالي فرهنگي رسيده كه در ماه اول آن ، سن اطفال مورد پذيرش در كودكستانها را 7 ـ 4 سال در نظر گرفته بود . در سال 1334 در وزارت فرهنگ اداره مستقلي براي كودكستانها به تصويب رسيد كه در آن سن كودكان بين 6ـ3 سال قيد شده بود و در سال 1340 اين
 
اداره منحل شد و تمام كارهاي مربوط به كودكستانها به اداره كل تعليمات ابتدايي محمول گرديد . لازم به ذكر است كه در سال 1340 از سوي دولت تلاشهاي بيشتري و مستمري براي ايجاد كودكستانها آغاز شد و با ايجاد كودكستانهايي در ساير شهرها ، كودكان خانواده هاي طبقه متوسط را زير پوشش قرار داد . در اين سال آموزش و پرورش پيش از دبستان از توجه و تحرك چشمگير بخش خصوصي و دولتي برخوردار گرديد و با نيازي كه به امور تربيت مربي براي كودكستان و مهدهاي كودك احساس شد ، و در اين راه نيز تلاشهايي آغاز گرديد . تأسيس شوراي كتاب در سال 1341 و كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان در سال 1345 با هدف عمدة كوشش در راه بهبود كيفي كتابهاي كودكان پيش از دبستان و دبستان نيز در افزايش توجه به آموزش كودكان سهم مؤثري داشته است . به هر حال تأسيس در سال 1322 در سراسر كشور فقط 7 كودكستان وجود داشت و از سال 1331ـ1322 يعني در طول 9 سال تعداد به 74 و در سال 51ـ1350 به 431 افزايش يافت .
در سال 1346 به منظور تربيت نيروي انساني براي اين گونه مراكز ، آموزشگاههاي كودكياري آغاز به كار كردند كه البته اساسنامه و برنامه هاي دروس آموزشگاهي كودكياري در سال 1345 به تصويب شوراي عالي فرهنگي رسيد و چند سال بعد نيز برخي از دانشكده هاي تربيتي رشتة مربي كودك و آموزش وپرورش پيش از دبستان را داير نمودند كه از آن جمله مدرسه عالي سفيران و دانشگاه ابوريحان تلاشهاي مستمري در اين جهت مبذول داشتند .
در سال 1350 اداره كل تعليمات ابتدايي به دفتر برنامه ريزي آموزش ابتدايي تغيير نام داد و واحد كودكستانها مسئوليت طرح و برنامه ريزي آموزشي و پرورش پيش از دبستان را عهده دار شد .
در سال 1354 ، با توجه به توسعه كودكستانها و تربيت مربي كودك ، دفتر برنامه ريزي آموزش ابتدايي به دفتر آموزش كودكستاني و ابتدايي تغيير نام يافت و بالاخره در سال 1359 در اداره كل و سپس در دفتر آموزش عمومي ادغام شد . هچنين در اينجا بايد اشاره كرد كه بر طريق آخرين آئين نامه كودكستانها كه در سال 1349 به تصويب شوراي عالي آموزش و پرورش رسيد و اجازه تشكيل كلاسهاي آمادگي ضميمه دبستان را داده بود سن كودكان كودكستاني 6ـ3 سال تعيين شد . در سال 1353 وزارت آموزش و پرورش طي بخشنامه اي اصلاحاتي در مواد آيين نامه مذكور صورت داد كه براساس آن فقط كودكان 5 سال تمام حق ثبت در كلاسهاي كودكستان را داشتند كه تا به امروز ادامه دارد .
صدور امتياز تشكيل كلاسهاي آمادگي براي نگهداري كودكان زير سه سال و يا به صورت شبانه روزي وجود داشت كه بنام پانسيون و مهد كودك خوانده مي شدد و

امتياز اين گونه مراكز را اتاق اصناف صادر مي كرد .
سازمان بهزيستي فعلي با اغلال سازمان زنان ، سازمان ملي رفاه خانواده ، سازمان تربيتي ، شهرداري تهران ، انجمن ملي حمايت كودكان از سال 1359 شكل جديد به خود گرفت و از سالهاي 1355 در امر نگهداري كودكان توجهات روز افزوني مبذول داشت . در راستاي هدفهاي جديد اجازه تأسيس پانسيونها و مهد كودك به عهده سازمان بهزيستي محول شده است .
البته بايد اضافه كرد كه از سال 1354 در وزارتخانه هاي مختلف نيز مهدهاي كودك داير شد كه ضوابط آنها از طرف سازمان زنان ايران اعلام شده بود .
در سال 1356 نيز به منظور تشكيل مهد كودك و نگهداري كودكان زنان    مشاغل ، بودجه اي در كليه وزارتخانه و سازمانهاي دولتي پيش بيني شد و سازمان زنان مسئوليت تشكيل و نظارت بر آنها را بر عهده داشت كه بعد از انقلاب شكوهمند اسلامي و ادغام سازمان زنان اين وظايف به عهده سازمان بهزيستي كنوني واگذار شد.
در مرداد ماه 1358 هيأت وزيران جمهوري اسلامي ايران هر كارخانه اي و يا كارگاهي را كه زنان كارگر آن حداقل صاحب ده كودك بودند ،‌موظف به تأسيس مهد كودك در آن واحد كرد و در سال 1366 نيز سازمان بهزيستي كشور به عنوان
 
مرجع رسمي در امور نظارت بر اداره امور و برنامه ريزي مهدهاي كودك به شوراي عالي فرهنگي معرفي شد . هم اكنون انواع مهدهاي كودك تحت پوشش سازمان بهزيستي كشور اعم از مجتمعهاي خدمات حمايتي ، مهدهاي كودك مجتمعهاي خدمات بهزيستي روستايي ، مهدهاي كودك خصوصي ، مهدهاي كودك خودكفا و مهدهاي كودك وابسته به مؤسسات دولتي در سراسر كشور فعال هستند و به امر تعليم و تربيت و نظارت كودكان پيش از دبستان اشتغال دارند .
انواع  دوره هاي پيش دبستاني و ويژگيهاي برنامه هاي آنها
دوره هاي پيش از دبستان انواع مختلفي دارد وهر كدام از آنها ويژگيهاي خاص و برنامه هاي متفاوت از همديگر دارند . در اينجا هر كدام را به اختصار توضيح مي دهيم :1

1ـ مركز مراقبت هاي خانگي : اين عقيده كه خانه اولين و مناسبترين مكان براي مراقبت  وآموزش كودكان محسوب مي شود و والدين براي فرزندانشان در خانه برنامه هايي  تدارك مي ديدند . شكي نيست البته دولت تسهيلاتي را براي اين مراكز بوجود آورده بود تمام روز فعال هستند و اين مراكز از حداقل معيارهاي بهداشتي و ايمني بر خوردار بودند

2ـ مراكز مراقبت روزانه : بيشتر در كارخانه ها ، بيمارستانها ،دانشگاهها ،مدارس دولتي ويا محلهاي ديگر برگزار مي شد كه هم به صورت تمام وقت بود و براي كودكاني كه مادرانشان كار مي كردند طراحي گرديده كه تجارب آموزش  فني ، مراقبت هاي بهداشتي و پزشكي واجتماعي تدارك ديده شده بود .
  11 الي 12 ساعت فعاليت مي كردند يعني از صبح تا 6 بعد از ظهر علاوه بر كودكان پيش دبستاني كودكان سنين مدرسه اي نيز در اين مراكز نگهداري ميشود . بودجه تسهيلات دولتي نيز براي خانواده هاي بي بضاعت وجود داشت .

3ـ مهد كودك ها : معمولاً به صورت خصوصي اداره مي شوند و يا به صورت تعاوني و اشتراكي فعاليت مي كنند و بيشتر در ساختمانهاي خصوصي و بعضي از مدارس دولتي قرار دارند . معمولاً براي كودكان سنين 5 تا 5/5 سال به صورت نيمه وقت صبح ها و بعد از ظهر كار مي كنند . هدف اينگونه برنامه ها از نظر فلسفه و عقايد زير بنايي متفاوت است . معمولاً هدف اساسي ، تدارك ، آموزش و پرورش و تغذيه مناسب براي كودكان زير سن 5 سالگي است كه از اين طريق نيازهاي اجتماعي ، عاطفي و جسمي و ذهني كودكان را تأمين مي كند . بودجه دولتي براي چنين خدماتي فراهم نيست .

4ـ كودكستانها : اينگونه برنامه ها در جهت بر آوردن نيازهاي كودكان قبل از ورود به كلاس اول تدارك ديده شده اند بعضي دولتي و عمومي و بعضي خصوصي هستند. كودكستانها معمولاً بوسيله تيم مدارس اداره مي شوند و براي كودكان 5 و 6

ساله طراحي شده اند برنامه ها ممكن است نيمه وقت يا تمام وقت باشند . بر ايجاد آمادگي در كودكان تمركز دارند و عمدتاً هم بوسيله معلماني كه مجوز تدريس دارند و مربيان متخصص اداره مي شوند .
5ـ مدارس آزمايشگاهي : به منظور آموزش معلمان و به منظور فراهم آوردن امكانات تحقيقاتي مورد استفاده قرار مي گيرند معمولاً دانشجو معلمان از طرف مؤسسات آموزش عالي در اين محلها كار مي كنند .
6ـ تعاوني هاي والدين : اين برنامه ها راي كودكان دو سال و نيم تا پنج سال است و بوسيله والدين و به منظور صرفه جويي در هزينه ها براي كودكانشان تدارك ديده مي شود اين برنامه ها دو منظوره بودند و علاوه بر فراهم آوردن برنامه هاي آموزشي براي كودكان ، آموزشهايي را نيز براي والدين تدارك مي بينند والدين در مسئوليت ها و وظايف آموزشي و پرورشي با معلمان و مربيان شريك مي شوند و به آنها كمك مي كنند و در مقابل معلمان به طرح ريزي و برنامه ريزي و تنظيم ساير امور اشتغال دارند ...

 

منابع و مآخذ :
1-آدگافور ، آموختن براي زيستن ، مجيد رهنما ، سال 1354.
2-اسپارگ ، برنارد ، آموزش در دوران كودكي ، حسين نظري نژاد ، انتشارات آستان قدس رضوي ، سال 1366.
3-آقازاده ، احمد ، آ. پ تطبيقي ، جلد اول و دوم ،‌چاپ اول ، انتشارات پيام نور .
4-آناستاري ، تفاوت هاي فردي ، مترجم : جواد ظهوريان ، چاپ دوم ، انتشارت آستانه قدس رضوي ، سال 1369 .
5-پژوهش هاي آموزشي ، پائيز 1370 ، دفتر پژوهشي وزارت آ.پ .
6-سره ، صغري ، «مجله رشد معلم ويژه دبستان و پيش دانشگاهي» ، سال دوازدهم
7-عيسي زاده منشي ، مصطفي ، تاثير دوره آمادگي بر بر پيشرفت تحصيلي ، كلاسهاي چهارم و پنجم ، پايان نامه فوق ليسانس ، دانشگاه تربيت معلم تهران ، 1360
8)مصدقي ، مجتبي ، «مجله رشد معلم ويژه دبستان و پيش دبستان » دوره ششم ، سال 72-1371.
9-مفيدي ، فرخنده ، آموزش و پرورش پيش دبستاني ، چاپ اول ، انتشارات پيام نور سال 1372
10-وزارت آموزش و پرورش ، طرح كليات نظام جديد ، انتشارات وزارت آموزش و پرورش خردادماه 67.

نظري براي اين محصول ثبت نشده است.


نوشتن نظر خودتان

براي نوشتن نظر وارد شويد.

محصولات
نظر سنجي
نظرتون در مورد ویکی پروژه چیه؟
  •   مراحل ثبت نام خیلی زیاده!
  •   مطلب درخواستیم رو نداشت!
  •   ایمیل نداشتم که ثبت نام کنم!
  •   مطلبی که میخواستم گرون بود!
نظرنتيجه